एकान्त (ekAnta)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishएकान्त - ekAnta - - directed towards or devoted to only one object or person
एकान्त - ekAnta - - invariable
एकान्त - ekAnta - - part
एकान्त - ekAnta - - necessity
एकान्त - ekAnta - - component
एकान्त - ekAnta - - portion
एकान्त - ekAnta - - devotion to one object
एकान्त - ekAnta - - constituent
एकान्त - ekAnta - - only end or aim
एकान्त - ekAnta - - worship of one Being
एकान्त - ekAnta - - lonely or retired or secret place
एकान्त - ekAnta - - exclusiveness
एकान्त - ekAnta - - monotheistic doctrine
एकान्त - ekAnta - - single part
एकान्त - ekAnta - - absoluteness
एकान्त ekAnta invariable
नैत्यक naityaka invariable
स्थावर sthAvara invariable
अनपायिन् anapAyin invariable
अभङ्गुर abhaGgura invariable
अविकारिन् avikArin invariable
अविकार्य avikArya invariable
अविक्रिय avikriya invariable
अविचालिन् avicAlin invariable
नित्य nitya invariable
निश्चल nizcala invariable
सिद्ध siddha invariable
नियत niyata invariable
स्थित sthita ppp. invariable
एकरूपता ekarUpatA invariableness
स्थायित्व sthAyitva invariableness
व्याप्ति vyApti invariable concomitance
अव्यापक avyApaka not an invariable concomitant
व्यापकता vyApakatA invariable concomitance or inherence
व्यापकत्व vyApakatva invariable concomitance or inherence
साधनाव्यापकता sAdhanAvyApakatA non-invariable inherence in the proof
साधनाव्यापकत्व sAdhanAvyApakatva non-invariable inherence in the proof
साध्यव्यापकता sAdhyavyApakatA invariable inherence in what is to be proved
नित्यानध्याय nityAnadhyAya invariable suspension of repetition of the Vedas
लिङ्गिन् liGgin that which possesses an invariable characteristic mark
लिङ्गपरामर्श liGgaparAmarza inference drawn from an invariable sign or characteristic
लिङ्ग liGga invariable mark which proves the existence of anything in an object
विषमव्याप्तिक viSamavyAptika furnishing an example of partial or one-sided invariable concomitance
व्याप्तिलक्षण vyAptilakSaNa sign or proof of universal pervasion or of the invariable attendance of an inherent property or characteristic
एकान्त ekAnta exclusiveness
ऐकान्त्य aikAntya exclusiveness
एकान्त ekAnta monotheistic doctrine
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMacdonell
EnglishBenfey
Englishएकान्त एकान्त, i. e. एक-अन्त,
I. ,
ता, Alone, Rām. 4, 28, 1
only, Bhartṛ.
2, 7
Pañc. 154, 20 (the only one, i. e.
indispensable).
II. and
1. A
solitary place, Pañc. iii. d. 6.
2. An
extreme, Rām. 4, 21, 36.
3. One only,
MBh. 12, 13618.
III. The acc. तम्,
instr. तेन, and loc. ते, are used as adv.
1. Exclusively, Bhag. 6, 16
Pañc.
247, 8.
2. Privately, Daśak. in Chr.
197, 10.
3. Necessarily, MBh. 3, 1240.
IV. As former part of comp. words,
1.
Perfect, Rām. 6, 93, 24.
2. Altogether,
Sund. 1, 15.
3. Necessary, Ragh. 2, 57.
V. As latter part, Only, Pañc, 2, 21.
अन्-, , ता, Relative, Bhartṛ. 2, 37.
Apte Hindi
Hindiएकान्त
वि* एक-अन्त -
अकेला
एकान्त
वि* एक-अन्त -
"एक ओर, पार्श्व में"
एकान्त
वि* एक-अन्त -
जो केवल एक ही पदार्थ या बिन्दु की ओर निर्दिष्ट हो
एकान्त
वि* एक-अन्त -
"अत्यधिक, बहुत"
एकान्त
वि* एक-अन्त -
"निरपेक्ष, अचल, सतत"
एकान्तः
एक-अन्तः -
"एकमात्र आश्रय, निश्चित नियम"
एकान्तम्
अव्य* एक-अन्तम् -
"केवल मात्र, अवश्य, सदैव, नितांत"
एकान्तम्
अव्य* एक-अन्तम् -
"अत्यन्त, बिल्कुल, सर्वथा"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaएकान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ /ರಹಸ್ಯ ಪ್ರದೇಶ /ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶ
व्युत्पत्तिः - > एक एव अन्तो यत्र
प्रयोगाः - > "व्योमैकान्तविहारिणोऽपि विहगाः सम्प्राप्नुवन्त्यापदं बध्यन्ते निपुणैरगाधसलिलान्मत्स्याः समुद्रादपि ॥"
उल्लेखाः - > हितो० २-५२
एकान्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅತಿಶಯ /ಹೆಚ್ಚಿಗೆ /ಆಧಿಕ್ಯ
व्युत्पत्तिः - > एकस्मिन्नेवान्तो यस्य
एकान्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಯಮ /ಕಟ್ಟಳೆ
प्रयोगाः - > "तेजः क्षमा वा नैकान्तं कालज्ञस्य महीपतेः"
उल्लेखाः - > माघ० २-८३
एकान्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅತಿಶಯವಾದ
प्रयोगाः - > "स्वायत्तमेकान्तहितं विधात्रा विनिर्मितं छादनमज्ञतायाः"
उल्लेखाः - > भर्तृ० १-७
एकान्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿಯತವಾದ /ಶಾಶ್ವತವಾದ /ನಿತ್ಯವಾದ
प्रयोगाः - > "नागेन्द्रहस्तास्त्वचि कर्कशत्वादेकान्तशैत्यात्कदलीविशेषाः"
उल्लेखाः - > कुमा० १-३६
L R Vaidya
EnglishAbhyankara Grammar
Englishएकान्त part, portion. Augments or Āgamas in the Vyākaraṇa Śāstra are looked upon as forming a part of the word to which they are attached
cf. अथ यस्यानुबन्ध आसज्यते, किं स तस्य एकान्तो भवति आहोस्विदनेकान्तः । एकान्तस्तत्रेापलब्धेः । M. Bh. on I.3.9, Vārt.9
cf. also एकान्ताः Par. Śek. Pari, 5.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit निर्जन, एकान्त, विजन
निर्गताः जनाः यस्मात्।
"सन्ताः निर्जने स्थाने वसन्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetanrkyang pa
१) अचेल २) एकाकिन् ३) एकान्त ४) गध्य ५) चूर्णिक ६) तन्त्र ७) नग्न
nges pa
१) अवश्यम् २) अवसाय ३) अवसीयते ४) अवसीयमान ५) एकान्त ६) ऐकान्तिक ७) ध्रुब ८) नियत ९) नियतत्व १०) नियति ११) नियम १२) नियमित १३) नियामक १४) निरुक्ति १५) निश्चय १६) निश्चयन १७) निश्चित १८) निश्चिन्वत् १९) निश्चीधते २०) निस् ° २१) नूनम् २२) विनिश्चित २३) संप्रधार्यते २४)
gcig tu
१) एक २) एकतः ३) एकत्र ४) एकध्यम् ५) एकाकिन् ६) एकान्त ७) एकी ° ८) केवलम्
gcig tu nges pa
१) एकान्त २) ऐकान्तिक
gcig tu chad pa
एकांश / एकान्त
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritरहस्यालोचनं मन्त्रो रहश्छन्नमुपह्वरम् ॥ ७४१ ॥
विविक्तविजनैकान्तनिःशलाकानि केवलम् ।
आलोचन (क्ली), मन्त्र (पुं), रहस् (क्ली), छन्न (क्ली), उपह्वर (क्ली), विविक्त (क्ली), विजन (क्ली), एकान्त (क्ली), निःशलाक (क्ली), केवल (क्ली)
अत्यर्थे गाढमुद्गाढं बाढं तीव्रं भृशं दृढम् ॥ १५०५ ॥
अतिमात्रातिमर्यादनितान्तोत्कर्षनिर्भराः ।
भरैकान्तातिवेलातिशया जृम्भा तु जृम्भणम् ॥ १५०६ ॥
अत्यर्थ (क्ली), गाढ (क्ली), उद्गाढ (क्ली), बाढ (क्ली), तीव्र (क्ली), भृश (क्ली), दृढ (क्ली), अतिमात्र (क्ली), अतिमर्याद (क्ली), नितान्त (क्ली), उत्कर्ष (पुं), निर्भर (पुं), भर (पुं), एकान्त (क्ली), अतिवेल (पुं), अतिशय (पुं), जृम्भा (त्रि), जृम्भण (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritरहस्
रहस्, प्रच्छन्न, एकान्त, निःशलाक, उपह्वर, उपांशु, विजन
रहः प्रच्छन्नमेकान्तं निःशलाकमुपह्वरम् ।
उपांशु विजनं प्रोक्तं रहस्यं गुह्यमुच्यते ॥ ७०८ ॥
verse 4.1.1.708
page 0082
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritएकान्तं, (एकस्मिन्नेव अन्तः समाप्तिर्यस्य ।) अत्य-न्तम् । तत्पर्य्यायः । अतिशयः २ भरः ३ अतिवेलम् ४भृशम् ५ अत्यर्थम् ६ अतिमात्रम् ७ उद्गाढम् ८निर्भरम् ९ तीव्रम् १० नितान्तम् ११ गाढम् १२वाढम् १३ दृढम् १४ । (यथा माघे २ । ८३ ।“तेजः क्षमा वा नैकान्तं कालज्ञस्य महीपतेः” ॥
तद्वति, त्रि । यथा कुमारे १ । ३६ ।“नागेन्द्रहस्तास्त्वचि कर्कशत्वा-देकान्तशैत्यात् कदलीविशेषाः” ॥
तथा भागवते । १ । ४ । ४ ।तस्य पुत्त्रो महायोगी समदृङ्निर्विकल्पकः ।एकान्तमतिरुन्निद्रो गूढो मूढ इवेयते” ॥
)भेद्यगामिनि त्रि । इत्यमरः ॥
(सर्व्वत्र यदवधारे-णोच्यते स एकान्तः ॥
यथा “तृवृद्विरेचयति मद-नफलं वामयतीति” ॥
इत्युत्तरतन्त्रे ६५ अध्यायेसुश्रुतेनोक्तम् ॥
) निर्ज्जनम् ॥
(यथा हितोपदेशेविग्रहे । १५ । “अथ केनापि शस्यरक्षकेण धूसर-कम्बलकृततनुत्राणेन धनुःकाण्डं सज्जीकृत्यावनत-कायेन एकान्ते स्थितम्” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritएकान्त एकः अन्तः निश्चयः सीमा वा । २ अत्यन्ते अ-तिशये “तेजःक्षमा वा नैकान्तंकालज्ञस्य महीपतेः” माघः ।“शकुन्तमेकान्तमनोविनोदिनम्” नै० । क्रियाविशेषणत्वेनात्रन० । “एकान्तविध्वंसिषु मद्विधानाम्” रघु० “नात्यश्नतस्बुयोगोऽस्ति नचैकान्तमनश्नतः” गीता । तद्वति ३ द्रव्येत्रि० । “एकान्तपाण्डुस्तनलम्बिहारम्” रघुः । “एका-न्तशैत्यात् कदलीविशेषाः” कुमा० । एक एवान्तोयत्र । निर्जने ४ रहसि । “तस्माद्ध्वान्ते हर्म्यस्यान्तःशय्यैकान्ते कर्त्तव्या” ज्यो० त० । “वासे बहूनां कलहे-भवेद्वार्त्ता दयोरपि । तस्मादेकान्तमास्थाय चिन्त-येत् नित्यसंयुतः, पुरा० । ततः तसिल् । एकान्ततस् एका-न्ते इत्याद्यर्थे । “दृष्टे साऽपार्था चेन्नैकान्ततोऽत्यन्ततोऽभावात्” सां० का० । तत्र भवः ठञ् । ऐकान्तिक एका-न्तभवे स्त्रियां ङीप् । “ऐकान्तिकी हरेर्भक्तिरुत्पा-तायैव कल्पते” पुरा० । एक एवान्तः स्वभावो यस्य । एक-रूपताप्राप्ते । “विलोक्यैकान्तभूतानि मूतान्यादौप्रजापतिः । स्त्रियं चक्रे स्वदे हार्द्धं यया पुंसां मतिर्ह-ता” भाग० ६, १८, २२ ।
Capeller
GermanBurnouf
Frenchएकान्त एकान्त a. (अन्त) qui n'a qu'une fin, qu'une
manière de finir
inévitable.
Placé sur un point unique et
extrême
solitaire, isolé.
Au fig. entier, tout entier.
एकान्ततस् adv. (sfx. तस्) entièrement, tout à fait.
एकान्तम् adv. (ac. de एकान्त) mms.
एकान्तिक a. (sfx. इक) entier, complet.
एकान्ते adv. (l. de एकान्त) entièrement, tout à
fait
inévitablement
solitairement
à parte, t. de
théâtre.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.