| YouTube Channel

एकश्रुति (ekazruti)

 
Capeller Eng
English
एकश्रुति
a.
 monotonous
f.
 monotony, a kind of accent (g. ).
Spoken Sanskrit
English
एकश्रुति - ekazruti -
f.
 - same zruti
छन्दोवती - chandovatI -
f.
 - kind of zruti
रतिका - ratikA -
f.
 - kind of zruti
रम्य - ramya -
m.
 - kind of zruti
कान्त - kAnta -
m.
 - kind of zruti
कामाङ्गा - kAmAGgA -
f.
 - particular zruti
प्रभावती - prabhAvatI -
f.
 - particular zruti
भ्रादिनी - bhrAdinI -
f.
 - particular zruti
मदन्तिका - madantikA -
f.
 - particular zruti
मालिनी - mAlinI -
f.
 - particular zruti
रौद्री - raudrI -
f.
 - particular zruti
विभूति - vibhUti -
f.
 - particular zruti
विकम्पिन् - vikampin -
f.
 - particular zruti
सन्दीपनी - sandIpanI -
f.
 - particular zruti
वीरा - vIrA -
f.
 - particular zruti
विस्तारिणी - vistAriNI -
f.
 - particular zruti
शान्ता - zAntA -
f.
 - particular zruti
शिवा - zivA -
f.
 - particular zruti
सर्वंसहा - sarvaMsahA -
f.
 - particular zruti
सिद्धि - siddhi -
f.
 - particular zruti
हृदयोन्मादिनी - hRdayonmAdinI -
f.
 - particular zruti
सुभद्रा - subhadrA -
f.
 - particular zruti
मार्जन - mArjana -
m.
 - particular zruti
रञ्जन - raJjana -
m.
 - particular zruti
रक्तक - raktaka -
m.
 - particular zruti
एकश्रुति - ekazruti -
f.
 - only zruti or Vedic passage
क्रियाकाण्ड - kriyAkANDa -
n.
 - portion of a zruti text treating of the sacrifices
कर्मकाण्ड - karmakANDa -
n.
 - that part of the zruti which relates to ceremonial acts and sacrificial rites
एकश्रुति ekazruti
adj.
 of only one sound
एकश्रुति ekazruti
adj.
 monotonous
एकश्रुति ekazruti
f.
 neutral accentless tone
एकश्रुति ekazruti
f.
 same zruti
एकश्रुति ekazruti
f.
 enunciation in the singular
एकश्रुति ekazruti
f.
 hearing of only one sound
एकश्रुति ekazruti
f.
 monotony
एकश्रुति ekazruti
f.
 only zruti or Vedic passage
Monier Williams Cologne
English
एक—श्रुति
f.
 an only Śruti or Vedic passage, the same Śruti
an enunciation in the singular,
Lāṭy.
 i, 1, 4
Jaim.
the hearing of only one sound, monotony Comm. on
Pāṇ.
 i, 2, 33 Comm. on
Nyāyam.
the neutral accentless tone
एक—श्रुति
mfn.
 of only one sound, monotonous,
Pāṇ.
 i, 2, 33
KātyŚr.
ĀśvŚr.
Apte Hindi
Hindi
एकश्रुतिः
स्त्री*
 एक-श्रुतिः -
एकस्वरता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
एकश्रुति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದಾತ್ತಾನುದಾತ್ತಾದಿ ಸ್ವರಗಳು ಒಂದೇ ಸ್ವರದಂತೆ ಕೇಳಿಸುವಿಕೆ
विस्तारः - > ಇದು ೩ಸ್ವರಗಳಿಗೂ ಅಪವಾದಭೂತವಾದುದು. ದೂರದಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯವು ಏಕಶ್ರುತಿಯಾಗುವುದು. "एकश्रुति दूरात् सम्बुद्धौ"पा० सू० १-२-३३
एकश्रुति
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉದಾತ್ತಾನುದಾತ್ತಾದಿ ಸ್ವರಿತಗಳ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಬ್ದ
व्युत्पत्तिः - > एका श्रुतिर्यस्य
Abhyankara Grammar
English
एकश्रुति that which has got the same accent or tone
utterance in the same tone
monotone. The word is applied to the utterance of the vocative noun or phrase calling a man from a distance, as also to that of the vowels or syllables following a Svarita vowel in the Saṁhitā i.e. the continuous utter- ance of Vedic sentences
cf. एकश्रुति दूरात्संबुद्वौ and the foll. P.I.2.33-40 and the Mahābhāṣya thereon. In his discussion on I.2.33 Patañjali has given three alternative views about the accent of Ekaśruti sylla- bles : (a) they possess an ac- cent between the उदात्त (acute) and अनुदात्त (grave), (b) they are in the same accent as is posses- sed by the preceding vowel, (c) Ekaśruti is looked upon as the seventh of the seven accents
cf. सैषा ज्ञापकाभ्यामुदात्तानुदात्तयोर्मध्यमेकश्रुति- रन्तरालं ह्रियते। ... सप्त स्वरा भवन्ति | उदात्तः, उदात्ततर:, अनुदात्तः, अनुदात्ततर:, स्वरितः स्वरिते य उदात्तः सोन्येन विशिष्टः, एकश्रुतिः सप्तमः । M.Bh. on P.I.2.33.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
एकश्रुति
त्रि०
 एका श्रुतिर्यस्य । १ उदात्तानुदात्तस्वरितानाम-विभागेनैकस्वरश्रवणायोच्चारिते शब्दभेदे कर्म्म० । २ तथैक-स्वरश्रुतौ स्त्री । कुत्रकुत्रेकश्रुतिर्भवतीति पा० उक्तंयथा “एकश्रुति दूरात् सम्बुद्धौ” पा० दूरात् सस्वुद्धौवाक्यमेकश्रुति स्यात् । उदा्ताद्यपवादः । “यज्ञकर्मण्यजप-न्यूङ्खासामसु” पा० यज्ञक्रियायायां मन्त्र एकश्रुतिः स्यात्जपादीन् वर्ज्जयित्वा । यज्ञेत्युक्तेः स्याध्यायकाले य-थोक्तस्वराः प्रयोक्तव्याः । जपोनाम उपांशुप्रयोगः ।यथा जले निमग्नस्य । न्यूङ्खानाम षोडश ओकाराःसामानि गीतयः । एषु यथोक्तस्वरा नैकश्रुतिरिति बो-ध्यम् । “उच्चैस्तरां वा वषट्कारः” पा० यज्ञकर्मणिवषट्शब्द उदात्तो वा स्यात् पक्षे एकश्रुतिः । “विभाषाछन्दसि” पा० व्यवस्थाविकल्पः संहितायां यथोक्तस्वराः ब्राह्मणे तु एकश्रुतिर्बह्वृचानाम् अन्येषान्तु यथा-सम्प्रदायात् व्यवस्था । अस्यापवादः । “न सुब्रह्मण्यायांस्वरितस्य तूदात्तः” पा० सुब्रह्मण्याख्ये निगदे “यज्ञकर्मणीति” “विभाषा छन्दसीति” प्राप्ता एकश्रुति र्नस्यात् स्वरितस्योदात्तश्च स्यात् । “स्वरितात् संहिता-यामनुदात्तानाम्” पा० स्वरितात् परेषामनुदा-त्तानानामेकश्रुतिः स्यात् एकश्रुतेरेव प्रचयनाम” सि०कौ० । एकश्रुतेर्भावः ष्यञ् ऐकश्रुत्य “उदात्तामुदा-त्तस्वरितानां परःसन्निकर्ष ऐकश्रुत्यम्” आश्व० श्रौ०१, २, ९ उक्ते उच्चारणभेदे “उदात्तानुदात्तस्वरिताना-मभिव्यञ्जका ये प्रयत्ना आयामविश्रम्भाक्षेपास्तेषामन्यतम-स्यैकस्यैवात्यन्तसन्निकर्षेणासजातीयप्रयत्नाव्यवधानेन यदु-च्चारणं तदैकश्रुत्यम्” नारा० । कतिचिदृच उक्त्वा “ता एक-श्रुतिसन्ततमनुब्रुयात्” आश्व० श्रौ० १, २, ८ । एकाश्रुतिः कर्णो यत्र । क्षेत्रव्यवहारे भुजकोटिवर्गयोगस्य मूल-मितकर्णयुक्ते त्रिकोणादौ ३ क्षेत्रे ४ एककर्णयुक्ते
त्रि०
 ।एका श्रुतिर्वेदः कर्म्म० । एकस्मिन् ५ वेदवाक्ये । “उभयो-रेकश्रुतिमूलकत्वादिति” स्मृतिनिबन्धेषु भूरिप्रयोगः ।
Capeller
German
एकश्रुति eintönig
f.
 Eintönigkeit.