| YouTube Channel

एकशृङ्ग (ekazRGga)

 
शब्दसागरः
English
एकशृङ्ग
m.
(-ङ्गः)
1. A title of VISHNU or KRISHNA.
2. A unicorn, a
rhinoceros, &c.
E.
एक and शृङ्ग a mark or horn.
Yates
English
एक-शृङ्ग (ङ्गः) 1.
m.
Vishnu
unicorn.
Spoken Sanskrit
English
एकशृङ्ग - ekazRGga -
adj.
- pre-eminent
एकशृङ्ग - ekazRGga -
adj.
- having but one horn
एकशृङ्ग - ekazRGga -
adj.
- unicorn
एकशृङ्ग - ekazRGga -
adj.
- having but one peak
एकशृङ्ग - ekazRGga -
adj.
- being of singular eminence
एकशृङ्ग - ekazRGga -
m.
- rhinoceros
एकशृङ्ग - ekazRGga -
m.
- class of Manes
Wilson
English
एकशृङ्ग
m.
(-ङ्गः)
1 A title of VIṢṆU or KṚṢṆA.
2 A unicorn, a rhinoceros, &c.
E.
एक and शृङ्ग a mark or horn.
Monier Williams Cologne
English
एक—शृङ्ग
mfn.
having but one horn, unicorn,
L.
having but one peak (as a mountain),
T.
being of singular eminence, pre-eminent
एक—शृङ्ग
m.
N.
of Viṣṇu,
L.
एक—शृङ्ग
m.
pl.
a class of Manes,
MBh.
ii
Shabdartha Kaustubha
Kannada
एकशृङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು /ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರವೆತ್ತಿದ ಪರಮಾತ್ಮ
व्युत्पत्तिः - > एकं शृङ्गं यस्य
एकशृङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಕೊಂಬುಳ್ಳ ಪಶು
एकशृङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಶಿಖರವುಳ್ಳಪರ್ವತ
एकशृङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿತೃಗಳ ಒಂದು ಗಣ
L R Vaidya
English
eka-SfMga {% m. %} 1. an epithet of Vishṇu
2. a rhinoceros.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Ekaśṛṅga, °gaka, n. of the hero of what the colophon Mv 〔iii.152.19〕 calls Nalinīye rājakumārīye jātakam
later 〔iii.272.17〕 it is referred to as Ekaśṛṅgajātakaṃ (punaḥ kartavyaṃ)
°śṛṅga 〔iii.144.17 ff.〕
°śṛṅgaka (prose) 〔144.18〕
〔145.7 ff.〕 He corresponds to Skt. Ṛśyaśṛṅga, Pali Isisiṅga (in the Naḷinikā-jātaka, 〔526〕), and doubtless is meant by the maharṣi Ṛṣiśṛṅga, q.v.
both occur Māy 〔256.31〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
एकशृङ्ग als Adj. einhörnig, Viṣṇus. 98, 78. m. °Nashorn, S I, 461, 7. Als m. auch Berg, MBh. 4, 65, 3.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः
उरुक्रमोरुगायौ तमोघ्नः श्रवणोऽपि ६३
उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः
चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ६४
द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक्
हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ६५
मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः
हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ६६
उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः
पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ६७
कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः
वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ६८
कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः
क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ६९
विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः
रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ७०
बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः
लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ७१
पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः
शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ७२
वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः
शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ७३
यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः
एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ७४
शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः
-wordlist-
तीर्थपाद (पुं), पुण्यश्लोक (पुं), बलिन्दम (पुं), उरुक्रम (पुं), उरुगाय (पुं), तमोघ्न (पुं), श्रवण (पुं), उदारथि (पुं), लतापर्ण (पुं), सुभद्र (पुं), पांशुजालिक (पुं), चतुर्व्यूह (पुं), नवव्यूह (पुं), नवशक्ति (पुं), षडङ्गजित् (पुं), द्वादशमूल (पुं), शतक (पुं), दशावतार (पुं), एकदृश् (पुं), हिरण्यकेश (पुं), सोम (पुं), अहि (पुं), त्रिधामन् (पुं), त्रिककुद् (पुं), त्रिपाद् (पुं), मानञ्जर (पुं), पराविद्ध (पुं), पृश्निगर्भ (पुं), अपराजित (पुं), हिरण्यनाभ (पुं), श्रीगर्भ (पुं), वृषोत्साह (पुं), सहस्रजित् (पुं), ऊर्ध्वकर्मन् (पुं), यज्ञधर (पुं), धर्मनेमि (पुं), असंयुत (पुं), पुरुष (पुं), योगनिद्रालु (पुं), खण्डास्य (पुं), शलिक (पुं), अजित (पुं), कालकुण्ठ (पुं), वरारोह (पुं), श्रीकर (पुं), वायुवाहन (पुं), वर्धमान (पुं), चतुर्दंष्ट्र (पुं), नृसिंहवपुस् (पुं), अव्यय (पुं), कपिल (पुं), भद्रकपिल (पुं), सुषेण (पुं), समितिञ्जय (पुं), क्रतुधामन् (पुं), वासुभद्र (पुं), बहुरूप (पुं), महाक्रम (पुं), विधातृ (पुं), धार (पुं), एकाङ्ग (पुं), वृषाक्ष (पुं), सुवृष (पुं), अक्षज (पुं), रन्तिदेव (पुं), सिन्धुवृष (पुं), जितमन्यु (पुं), वृकोदर (पुं), बहुशृङ्ग (पुं), रत्नबाहु (पुं), पुष्पहास (पुं), महातपस् (पुं), लोकनाभ (पुं), सूक्ष्मनाभ (पुं), धर्मनाभ (पुं), पराक्रम (पुं), पद्महास (पुं), महहंस (पुं), पद्मगर्भ (पुं), सुरोत्तम (पुं), शतवीर (पुं), महामाय (पुं), ब्रह्मनाभ (पुं), सरीसृप (पुं), वृन्दाङ्क (पुं), अधोमुख (पुं), धन्विन् (पुं), सुधन्वन् (पुं), विश्वभुज् (पुं), स्थिर (पुं), शतानन्त (पुं), शरु (पुं), यवनारि (पुं), प्रमर्दन (पुं), यज्ञनेमि (पुं), लोहिताक्ष (पुं), एकपाद् (पुं), द्विपद (पुं), कपि (पुं), एकशृङ्ग (पुं), यमकील (पुं), आसन्द (पुं), शिवकीर्तन (पुं), शद्रु (पुं), वंश (पुं), श्रीवराह (पुं), सदायोगिन् (पुं), सुयामुन (पुं)
Mahabharata
English
Ekaśṛṅga, pl. (ºāḥ), a class of Pitṛs. § 270 (Brahmasabhāv.): II, 11, 463 (in the palace of Brahmán).
Ekaśṛṅga = Vishṇu (Kṛshṇa): XII, 13114, 13251 (origin of the name: Vishṇu assumed the form of a boar with a single tusk).
पुराणम्
English
एकशृंग / EKAŚṚṄGA. One of the Saptapitṛs. vairāja, agniṣvātta, gārhapati, somapa, ekaśṛṅga, caturveda and kāla are the seven pitṛs. All these seven stayed in Brahmasabhā worshipping him. (Ślokas 47 and 48, Chapter 11, Sabhā Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
एकशृङ्गः,
पुं,
(एकं शृङ्गं यस्य ।) विष्णुः इतित्रिकाण्डशेषः
(स्वायम्भुवमन्वन्तरे अकालप्रलयात्मत्स्यरूपधरस्यास्य शृङ्गे मनोर्नौर्बद्धा तत्कथायथा कालिकापुराणे ३२ अध्याये ।“स्वायम्भुवस्तदा मत्स्यं हरिं सस्मार वै तदा ।ततो जलानामुपरि सशृङ्ग इव पर्ब्बतः
उद्दीप्तश्चैकशृङ्गेण विष्णुर्मत्स्यस्वरूपधृक् ।आगतस्तत्र चिरात् यत्रास्ते समनुर्हरिः”
विस्तृतिस्तु आकालिकशब्दे द्रष्टव्या ।) एकशृङ्ग-युक्तपशुमात्रम्
(पितृगणभेदः यथा, महा-भारते ११ ४१-४३ ।“पितॄणाञ्च गणान् विद्धि सप्त वै पुरुषर्षभ ! ।मूर्त्तिमन्तो हि चत्वारस्त्रयश्चाप्यशरीरिणः
वैराजाश्च महाभागा अग्निस्वात्ताश्च भारत ।गार्हपत्या नाकचराः पितरो लोकविश्रुताः
सोमपा एकशृङ्गाश्च चतुर्व्वेदाः कलास्तथा ।एते चतुर्षु वर्णेषु पूज्यन्ते पितरो नृप”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
एकशृङ्ग
पु०
एकमेकत्वं शृङ्गं प्रधान्यमत्र एकत्वस्वभावे१ विष्णौ त्रिका० पितृगणभेदे “पितॄणाञ्च गणान् वि-द्धि सप्त वै पुरुषर्षभ! मूर्त्तिमन्तो वै चत्वारस्त्रयश्चा-प्यशरीरिणः वैराजाश्च महाभागा अग्निष्वात्ताश्चभारत! गार्हपत्या नाकचराः पितरोलोकविश्रुताः ।सोमपा एकशृङ्गाश्च चतुर्वेदकलास्तथा एते चतुर्षु वर्ण्णेषुपूज्यन्ते पितरो नृप! एतैश्चाप्यायितैः पूर्व्वं सोमश्चा-प्यायते पुनः” भा० स० ११ अ० शुकदेवमहिष्माम्स्त्री शृङ्गशब्दस्य प्राधान्यवाचकतया अस्वाङ्गवाचित्वात्न ङीष् “तवैव वंशे या दत्ता शुकस्य महिषी प्रिया ।एकशृङ्गेति विख्याता साध्वीनां कीर्त्तिवर्द्धिनी” हरिवं०११८ अ० एकं शृङ्गं शिखरमस्य एकशिखरे पर्वतेपु० एकं शृङ्गसस्य एकशृङ्गयुक्ते पशौ पुंस्त्री०स्त्रियां ङीष्
Burnouf
French
एकशृङ्ग एकशृङ्ग a. qui n'a qu'un sommet. -- S.
m.
rhinocéros [m à
m.
qui n'a qu'une corne].
Surnom de Viṣṇu et de
Kṛṣṇa.