| YouTube Channel

एकपिङ्गः (ekapiGgaH)

 
Apte Hindi
Hindi
एकपिङ्गः
पुं*
एक-पिङ्गः -
कुबेर
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) एकं पिङ्गं पिङ्गलवर्णं नेत्रं यस्य कुबेरः। ‘यक्षैकपिङ्गबिलश्रीदपुण्यजनेश्वराः’ अमरः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
कुबेरः, यक्षराट्, यक्षेन्द्रः, यक्षेश्वरः, त्र्यम्बकसखा, गुह्यकेश्वरः, मनुष्यधर्मा, धनदः, धनाधिपः, किन्नरेशः, वैश्रवणः, पौलस्त्यः, नरवाहनः, एकपिङ्गः, ऐडविडः, श्रीदः, पुण्यजनेश्वरः
noun
यक्षानां राजा यः इन्द्रस्य कोशाध्यक्षः अस्ति।
"कुबेरः रावणस्य भ्राता आसीत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
एकपिङ्गः,
पुं,
(एकं पिङ्गं पिङ्गलवर्णं नेत्रं यस्य ।)कुवेरः इत्यमरः
(कुवेरस्य पिङ्गनेत्रकथा उक्ताकाशीखण्डे यथा, --“प्रसार्य्य नयने पूर्व्वमुमामेव व्यलोकयत् ।शम्भोः समीपे का योषिदेषा सर्व्वाङ्गसुन्दरी
अनया किं तपस्तप्तं ममापि तपसोऽधिकम् ।अहो रूपमहो प्रेम सौभाग्यश्रीरहो भृशम् ।क्रूरदृग्वीक्षते यावत् पुनः पुनरिदं वदन् ।तावत् प्रस्फोटितं नेत्रं वामं वामविलोकनात्
अथ देव्यब्रवीद्देवं किमसौ दुष्टतापसः ।असकृद्दक्षिणेनाक्ष्णा पुनर्मामेष पश्यति
असूयमानो मे रूपं प्रेमसौभाग्यसम्पदः ।इति देवीगिरं श्रुत्वा प्रहस्य प्राह तां प्रभुः
उमे ! त्वदीयपुत्रोऽयं क्रूरेण चक्षुषा ।संपश्यते तपोलक्ष्मीं तव किन्त्वधिवर्णयन्
इति देवीं समाभाष्य तमीशः पुनरब्रवीत् ।वरं ददामि ते वत्स ! तपसानेन तोषितः
निधीनामधिनाथस्त्वं गुह्यकानां भवेश्वरः ।यक्षाणां किन्नराणाञ्च राजा राज्ञाञ्च सुव्रत !
पतिः पुण्यजनानाञ्च सर्व्वेषां धनदो भव ।मया सख्यञ्च ते नित्यं वत्स्यामि तवान्तिके
अलकां निकषामित्र ! तव प्रीतिं विवर्द्धयन् ।आगच्छ पादयोरस्याः पत ते जननी त्वियम्
इति दत्त्वा वरान् देवः पुनराह शिवः शिवाम् ।प्रसादं कुरु देवेशि ! तपस्विन्यङ्गजे तव ।देव्युवाच ।वत्स ! ते निर्म्मला भक्तिर्भवे भवतु सर्व्वदा ।भवैकपिङ्गो नेत्रेण वामेन स्फुटितेन
देवदत्तास्तु ये तुभ्यं वराः सन्तु तथैव ते ।कुवेरो भव नाम्ना त्वं मम रूपेर्ष्यया सुत”
)