| YouTube Channel

एकपत्नी (ekapatnI)

 
शब्दसागरः
English
एकपत्नी
f.
 (-त्नी)
1. A faithful wife, one devoted to her husband.
2. The
wife of a man who has no other wives.
E.
 एक one or excellent, पति
a husband, न substituted for the final, and ङीप्
aff.
Capeller Eng
English
ए॑कपत्नी
f.
 the wife of one man, a faithful wife
pl.
having one and the same man.
Yates
English
एक-पत्नी (त्नी) 3.
f.
 A faithful wife.
Wilson
English
एकपत्नी
f.
 (-त्नी)
1 A faithful wife, one devoted to her husband.
2 The wife of a man who has no other wives.
E.
 एक one or excellent, पति a husband, न substituted for the
final, and ङीप्
aff.
Monier Williams Cologne
English
ए॑क—पत्नी (ए॑क),
f.
 a woman who has only one husband or lover, a faithful wife, one devoted to her husband or lover,
Pāṇ.
 iv, 1, 35
AV.
 x, 8, 39
MBh.
Mn.
&c.
(यस्)
f.
pl.
 women who have the same husband,
Mn.
 ix, 183
a single wife, an only wife,
BhP.
Apte Hindi
Hindi
एकपत्नी
स्त्री*
 एक-पत्नी -
पतिव्रता स्त्री
एकपत्नी
स्त्री*
 एक-पत्नी -
"सपत्नी, सोत"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
एकपत्नी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬನೇ ಗಂಡನುಳ್ಳ ಹೆಂಗಸು /ಸಮಾನಪತಿಯುಳ್ಳ ಹೆಂಗಸು /ಸಪತ್ನಿ /ಸವತಿ
निष्पत्तिः - > "नः" (४-१-३४)
व्युत्पत्तिः - > एकः समानः पतिः यस्याः
प्रयोगाः - > "सर्वासामेकपत्नीनामेका चेत्पुत्रिणी भवेत् । सर्वास्तास्तेन पुत्रेण प्राह पुत्रवतीर्मनुः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ९-१८३
एकपत्नी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪತಿವ್ರತೆ /ಪತಿಗೆ ಅನುಕೂಲಳಾದ ಪತ್ನಿ /ಪತಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿತರಳಾದ ಪತ್ನಿ
व्युत्पत्तिः - > एकः पतिर्यस्याः
प्रयोगाः - > "तां चावश्यं दिवसगणनातत्परामेकपत्नीमव्यापन्नामविहतगतिर्द्रक्ष्यसि"
उल्लेखाः - > मेघ० १-१०
एकपत्नी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಏಕಮಾತ್ರ ಪತ್ನಿ /ಸವತಿಯರಿಲ್ಲದ ಹೆಂಡತಿ
व्युत्पत्तिः - > एका पत्नी
प्रयोगाः - > "यो धर्म एकपत्नीनां काङ्क्षन्ती तमनुत्तमम् "
उल्लेखाः - > मनु० ५-१५८
L R Vaidya
English
eka-patnI {% f. %} 1. a faithful wife, तां चावश्यं दिवसगणनातत्परामेकपत्नीम् Megh.i.10
2. a co-wife, सर्वातामेकपत्नीनामेका चेत् पुत्रिणी भवेत्.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) एकः अद्वितीयः पतिः यस्याः। एकपति+नः+ङीप् । ‘नित्यं सपत्न्यादिषु’ ४.१.३५। १.एक एव पतिः यस्याः। २.पतिव्रता । ‘तां चावश्यं दिवसगणनातत्परामेकपत्नीम्’ मेघ०१०। २.एका एव पत्नी । ‘सर्वासामेकपत्नीनामेका चेत् पुत्रिणी भवेत् । सर्वास्तास्तेन पुत्रेण प्राह पुत्रवतीर्मनुः’ मनुः ९.१८५।
Lanman
English
éka-patnī, f. wife of only one man,
faithful wife. [acct, 1267a.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कृतसापत्निकाध्यूढाधिविन्नाथ पतिव्रता ॥ ५२७ ॥
एकपत्नी सुचरित्रा साध्वी सत्यसतीत्वरी ।
पुंश्चली चर्षणी बन्धक्यविनीता च पांसुला ॥ ५२८ ॥
स्वैरिणी कुलटा याति या प्रियं साभिसारिका ।
-wordlist-
कृतसापत्निका (स्त्री), अध्यूढा (स्त्री), अधिविन्ना (स्त्री), पतिव्रता (स्त्री), एकपत्नी (स्त्री), सुचरित्रा (स्त्री), साध्वी (स्त्री), सती (स्त्री), असती (स्त्री), इत्वरी (स्त्री), पुंश्चली (स्त्री), चर्षणी (स्त्री), बन्धकी (स्त्री), अविनीता (स्त्री), पांसुला (स्त्री), स्वैरिणी (स्त्री), कुलटा (स्त्री), अभिसारिका (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
एकपत्नी,
स्त्री,
 (एकोऽद्वितीयः पतिर्यस्याः इतिविग्रहे “नित्यं सपत्न्यादिषु” इति एकपतिशब्दस्यनकारान्तादेशे “ऋन्नेभ्य” इति ङीप् ।) पति-व्रता । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(यथा, मेघदूते । १० ॥
“ताञ्चावश्यं दिवसगणनातत्परामेकपत्नीम्” ॥
एकः समानः पतिर्यस्या इति विग्रहे । सपत्नी ।यथा मनुः । ९ । १८५ ।“सर्व्वासामेकपत्नीनामेका चेत् पुत्त्रिणी भवेत् ।सर्व्वास्तास्तेन पुत्त्रेण प्राह पुत्त्रवतीर्मनुः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
एकपत्नी स्त्री एकः समानः अनन्योवा पतिर्य्यस्याः नान्तादेशःनान्तत्वात् ङीप् १ सपत्न्याम् “सर्वासामेकपत्नीनामेकाचेत् पुत्रिणी भवेत् । सर्वास्तास्तेन पुत्रेण प्राह पुत्रव-तीर्मनुः” मनुः २ पतिव्रतायाञ्च । “यो धर्म एकपत्नी-नां काङ्क्षन्ती तमनुत्तमम्” मनुः “ताञ्चावश्यं दिव-सगणनातत्परामेकपत्नीम्” मेघ० । “कामेकमत्नीं व्रत-दुःखशीलाम्” कुमा० । एकःपतिरीशो यस्य वा कप् ।एकपतिक एकस्वामिके
त्रि०
 स्त्रियां टाप् । “पत्युर्नोयज्ञ-सम्बन्ध” इत्यधिकारात् भर्त्रर्थकस्यैव नादेशङीपौ नेतरस्य ।
Capeller
German
ए॑कपत्नी
f.
 nur einen Gatten habend, dem G.
treu
Pl. einen u. denselben G. habend.
Burnouf
French
एकपत्नी एकपत्नी
f.
 (पत्नी) épouse unique ou
principale
femme dévouée à son mari.