| YouTube Channel

एकनक्षत्र (ekanakSatra)

 
Spoken Sanskrit
English
एकनक्षत्र ekanakSatra
n.
 lunar mansion consisting of only one star or one whose name occurs but once
Monier Williams Cologne
English
एक—नक्षत्र॑
n.
 a lunar mansion consisting of only one star or one whose name occurs but once,
ŚBr.
KātyŚr.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
एकनक्षत्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದೇ ಚುಕ್ಕಿಯುಳ್ಳ ನಕ್ಷತ್ರ
व्युत्पत्तिः - > एकं नक्षत्रं यत्र
एकनक्षत्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದೇ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ
व्युत्पत्तिः - > एकं समानं नक्षत्रं यस्य
Lanman
English
eka-nakṣatrá, n. lunar mansion consisting
of a single star or one whose name
occurs but once, see 104^8N. [nákṣatra,
1312.]
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
एकनक्षत्र
न०
 एकं नक्षत्रं यत्र । एकतारात्मके नक्षत्रभेदेआर्द्रा चित्रा स्वातिश्च एकतारात्मकं नक्षत्रं तच्च अश्लेलाशब्दे ४९७ पृ० दर्शितम् । शत० ब्रा० भाष्ये तु पुष्यस्येक-तारात्मकत्वमुक्तं तदनुसारेण सरलायामस्माभिस्तथोक्तंकिन्तु तन्मूलं ज्योतिषवचनं मृग्यम् । वस्तुतोऽत्र एक-शब्दस्यायुग्मपरत्वं पुष्यस्य च त्रितारात्मकत्वेन त्तयात्वाभि-प्रायेण पुष्यस्येत्युक्तिः “अयुग्मं हि पितॄणामेकनक्षत्रेएकनक्षत्र हि पितॄणाममावास्यायाम् अमावास्या वाएकनक्षत्रमेको हि यद्वेतां रात्रिं सर्वाणि भूतानि संव-सन्ति तेनो तं काममाप्नोति या सर्वेषु नक्षत्रेषु” शत०ब्रा० १०, १३, ८, १, ३ । “एकनक्षत्रे कात्या० २१, ३, ३ । एकं नक्षत्रं हि पितॄणामिति” एकनक्षत्रंच यत्रैका तारा चित्रा स्वाति रेवत्यादि यथा”कर्कः । अत्र रेवत्या द्वात्रिंशत्तार त्मकत्वम् अश्लेषा-शब्दे उक्तम् अतस्तस्या एकत्वाभावात् रेवत्यादिश-ब्देन बहु० अश्विनीति बोध्यम् तस्याश्च त्रितारत्वेनायुग्मप-रत्वम् । अमावास्या वा एकनक्षत्रमित्युक्तेः २ अमावास्या-याञ्च । तत्र च रविचन्द्रयोरेकनक्षत्रस्थितत्वात् एकनक्ष-त्रतुल्यफलदातृत्वाद्वा तथात्वम् कर्म० । ३ एकस्मिन् नक्षत्रे