| YouTube Channel

(e)

 
शब्दसागरः
English
The eleventh vowel of the alphabet, corresponding to the letter E
as pronounced in most languages except the English, and having
the sound of A in amiable.
ind. An interjection of, 1. Remembering, (ha.)
2. Censure or con-
tempt.
3. Compassion, (ah!)
4. Addressing, (eh! hey.)
5. Calling,
(hey, ho.)
m.
(-एः) A name of VISHNŪ.
Capeller Eng
English
pron.
stem of 3^d person.
Yates
English
The 11th vowel of the alphabet,
like e in
there. Interj. ha, ah, hey.
Wilson
English
The eleventh vowel of the alphabet, corresponding to the letter E as
pronounced in most languages except the English, and having the sound of
A in amiable.
ind. An interjection of,
1 Remembering, (ha.)
2 Censure or contempt.
3 Compassion, (ah!)
4 Addressing, (eh! hey.)
5 Calling, (hey, ho.) (-एः) A name of VIṢṆU.
Apte
English
[ē], 2
P.
(आ
+
इ)
To come, approach
&c.
आमायन्तु ब्रह्मचारिणः Tait.
Up.*
1.4.2.
To reach, attain, come into (a state or position) सर्वसमतामेत्य
Ms.*
12.125.
To submit
fall to one's share
तस्मात्त्वां पृथग्बलय आयन्ति Ch.
Up.*
5.14.1. (आययन्ति ?) (See इ).
एः [ēḥ],
m.
N.
of Viṣṇu.
The number खर्व.
cf.
also एः कुमारो$सुरो$रातिर्ज्ञातीयो$हित उद्धतः आत्मा शेषो विवस्वांश्च कृतार्थो मध्वरिः शरः Enm.
ind.
An interjection of (1) remembering
(2) envy
(3) compassion
(4) calling
(5) contempt or censure.
Apte 1890
English
{c2c} P. (आ+इ). To come, approach &c.
(see इ).
Monier Williams Cologne
English
1. the eleventh vowel of the alphabet (corresponding to the letter e as pronounced in prey, grey).
2.
ind.
an interjection,
MaitrS.
a particle of recollection
addressing
censure
contempt
compassion,
L.
3.
m.
Viṣṇu,
L.
4. (आ-√ इ)
P.
-एति, to come near or towards, go near, approach,
RV.
AV.
ŚBr.
&c.
(with and without पुनर्) to come back, come again to,
AitBr.
MBh.
Kathās.
&c.
to reach, attain, enter, come into (a state or position),
Mn.
xii, 125
Megh.
Prab.
&c.
to submit, fall to one's share,
ChUp.
v, 14, 1 (आययन्ति ?),
KaṭhUp.
:
Intens.
Ā. (3.
du.
-इयाते
1.
pl.
-ईमहे)
to hasten near,
RV.
vii, 39, 2
to request,
VS.
iv, 5.
Monier Williams 1872
English
1. ए, the eleventh vowel of the alphabet,
corresponding to the letter as pronounced in most
languages, and having the sound of in प्रेय्, ग्रेय्।
In English, however, this sound is rarely given to ए।
—ए-कार, अस्, m. the letter or sound ए।
2. ए, ind. an interjection of remembering,
addressing, censure or contempt, and compassion.
3. ए, एस्, m. a N. of Viṣṇu.
4. (आ-इ), cl. 2. P. ऐति, -तुम्, to come,
come near, come to, to fall to one's share (with acc.)
to arrive at, enter
to addict one's self to
to fall
into
to gain: Intens. Ved. एयते, to hasten towards
to request, to obtain by entreaty.
Macdonell
English
e, prn. root in é-ka, e-tad, e-na, e-vá, e-vám.
Apte Hindi
Hindi
अदा* पर* आ-इ -
"आना, निकट खिसकना"
एः
पुं*
- इ-विच्
विष्णु
एः
अव्यय - -
स्मरण
एः
अव्यय - -
ईर्ष्या
एः
अव्यय - -
करुणा
एः
अव्यय - -
आमन्त्रण
एः
अव्यय - -
घृणा तथा निन्दा व्यंजक अव्यय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कन्नडार्थः - > ಏಕಾರ
विस्तारः - > ಇದು ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಠ ಮತ್ತು ತಾಲುಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ೧೧ನೆಯ ಸ್ವರವರ್ಣ.ಉದಾತ್ತ ಅನುದಾತ್ತ ಮತ್ತು ಸ್ವರಿತಗಳೆಂಬ ಭೇದಗಳುಳ್ಳ ದೀರ್ಘಸ್ವರವು ಅನುನಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಅನನುನಾಸಿಕ ಭೇದದಿಂದ ವಿಧವಾಗಿ ಒಟ್ಟು ೬ವಿಧವಾಗುವುದು.
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೇಜಸ್ಸು
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಲ /ನೀರು
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಹಡಿಯ ಒಳಭಾಗ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಕಾಶ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹನ್ನೊಂದುಸಂಖ್ಯೆ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾತಃಕಾಲ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರತ್ನಜಗುಲಿ
विस्तारः - > "एकारस्तेजसि जले रात्रौ हर्म्योदरे हरौ व्योम्न्येकादशसङ्ख्यायां दिनादौ मणिकुट्टिमे" - नानार्थर०
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ಮೃತಿ /ನೆನಪು
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅಸೂಯೆ /ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ದಯೆ /ಕನಿಕರ
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಬೋಧನೆ
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಆಹ್ವಾನ
विस्तारः - > "ए स्मृतावप्यसूयानुकम्पामन्त्रणहूतिषु" - मेदि०
L R Vaidya
English
e {% ind. %} An interjection of- (1) remembering
(2) envy
(3) contempt
(4) compassion
(5) calling.
E Bharati Sampat
Sanskrit
वर्णमालायां एकादशः वर्णः। दीर्घस्वरः उदातानुदात्तस्वरितैः त्रिधा पुनः अनुनासिकाननुनासिकाभ्याम् आहत्य षोढा विवृतं क्ण्ठतालू अस्य उच्चारणस्थानानि
Indian Epigraphical Glossary
English
ĕl13uttu-viniyogam (SITI), Tamil-Sanskrit
dues payable as
ĕl13uttu for the village-accountant to be apportioned among the
villagers.
Lanman
English
e, pron. root in éka, etá, ena, evá, evám.
Abhyankara Grammar
English
diphthong vowel made up of and इ, and hence having कण्ठतालु- स्थान as its place of origin. It has no short form according to Pāṇini. In cases where a short vowel as a substitute is prescribed for it in grammar, the vowel is looked upon as its short form. Patañjali in his Mahābhāṣya has observed that followers of the Sātyamugri and Rāṇāyanīya branches of the Sāmaveda have short ( ) in their Sāmaveda recital and has given सुजाते अश्वसूनृते, अध्वर्यो अद्रिभिः सुतम् as illustrations
cf. M. Bh. on I.1-48
as also the article on.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
Interj. Maitr. S. 4, 9, 21.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
आगम्, अभ्यागम्, उपागम्, समुपागम्, अभिगम्, उपगम्, अनुपद्, प्रेष्, लिश्, आया, समाया, उपाया, अभिया, उपस्था, समुपस्था, ए, आव्रज्, अभिपद्, अभिऋ, उपक्रम्, अभिवृत्, विसृ
verb
अन्य-स्थान-वियोग-पूर्वकः अन्य-स्थान-संयोगानुकूल-व्यापारः।
"पञ्चवादने बालकः पाठशालातः गृहम् आगच्छति।"
Synonyms:
ए, योनिः
noun
वर्णविशेषः
"ए इति वर्णस्य ह्स्वः नास्ति"
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
ए, विष्णु
ॡर्वाराह्यां भवेदेस्तु विष्णावैस्तु वृषध्वजे
verse 1.1.1.7
page 0119
पुराणम्
English
/ E. ({#e#}). This sound means ‘Devī’.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
एकारः तु एकादशस्वरवर्णः अस्योच्चारण-स्थानंतालुकण्ठश्च (यदुक्तं सिद्धान्तकौमुद्याम् ।“एदैतोः कण्ठतालु” तथाच शिक्षायाम् ।“एऐ तुकण्ठतालव्यावो कण्ठोष्ठजौ स्मृतौ”
)स दीर्घः प्लुतश्च भवति इति व्याकरणम्
(उदा-त्तानुदात्तस्वरितभेदात् त्रिविधोऽपि प्रत्येकं पुनर-नुनासिकाननुनासिकभेदात् षड्विधएव
)“एकारं परमं दिव्यं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् ।रञ्जिनीकुसुमप्रख्यं पञ्चदेवमयं सदा
पञ्चप्राणात्मकं वर्णं तथा विन्दुत्रयात्मकम् ।चतुर्व्वर्गप्रदं देचि स्वयं परमकुण्डली”
इति कामधेनुतन्त्रं
(वङ्गीयभाषायां) अस्य लेख-नप्रकारो यथा ।“कुञ्चिता वामतो रेखा दक्षकोणायता त्वधः ।पुनर्व्वामगता सैव तासु वह्नीशवायवः”
इति वर्णोद्धारतन्त्रम्
*
अस्य नामानि यथा ।“एकारो वास्तवः शक्तिर्झिण्टी सोष्ठो भगं मरुत् ।सूक्ष्मा भूतोऽर्द्धकेशी ज्योत्स्ना श्रद्धा प्रमर्द्दनः ।भयं ज्ञानं कृषा धीरा जङ्घा सर्व्वसमुद्भवः ।वह्विर्विष्णुर्भगवती कुण्डली मोहिनी वसः
योषिदाधारशक्तिश्च त्रिकोणा ईशसंज्ञकः ।सन्धिरेकादशी भद्रा पद्मनाभः कुलाचलः”
इति तन्त्रशास्त्रम्
*
अन्यच्च ।“एकारो वामगण्डान्तः शक्तिर्झिण्टी भगन्तथा ।माक्षवीजञ्च विजया ओष्ठ एकादशस्वरः”
इति वीजवर्णाभिधानम्
(मातृकान्यासेऽस्यओष्ठस्थाने न्यस्यतया ओष्ठशब्देनाप्यभिधानम् ।भातृकान्यासमन्त्रो यथा, --“ऐं नम ओष्ठे ऐं नमोऽधरे”
इति अनु-बन्धविशेषः तेन लुङि सिचि अवृद्धिः स्यात् ।यथाह कविकल्पद्रुमे
“ऌरङ्वानिर्वाथ एः सिचि ।अवृद्धिः ऐर्यजादिः स्यात्”
एतेन कटे वर्षावर्णयोरित्यस्य लुङि अकटीदितिस्यात्
)
ए,
व्य,
स्मृतिः असूया अनुकम्पा आमन्त्रणम् ।आह्वानम् इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
एकारः स्वरवर्णभेदः एषः “एदेतौ कण्ठतालव्यावित्युक्तेःकण्ठताल्वोः स्थानयोरुच्चार्य्यः दीर्घः द्विमात्रत्वात्उदात्तानुदात्तस्वरितभेर्दरनुनासिकाननुनासिकाभेदभ्याञ्चषड्विधः तस्य मातृकान्यासे ऊर्द्ध्वोष्ठस्थाने न्यस्यतया तच्छ-ब्देनाप्यभिधेयता तस्य ध्येयरूपं कामधेनुतन्त्रे ।“एकारं परमं दिव्यं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् रञ्जिनीकुसुमप्रख्यम् पञ्चदेवमयं सदा पञ्चप्राणात्मकं वर्ण्णंतथा विन्दुत्रयात्मकम् चतुर्वर्गप्रदं देवि! ध्यायेत् परमकुण्डलीम्” एशब्दस्य वाचकाः शब्दास्तन्त्रे उक्ता यथा“एकारो वास्तवं शक्तिर्झिण्ठीशौष्ठौ भगं मरुत् सूक्ष्मोभूतोऽर्द्धकेशी ज्योत्स्ना श्रद्धा प्रमर्द्दनः भयं ज्ञानंकृशा धीरा जङ्घा सर्वसमुद्भवः वह्निर्विष्णुर्भगवतीकुण्डली मोहिनी वसुः योषिदाधारशक्तिश्च त्रिकोणाईशसंज्ञकः सन्धिरेकादशी भद्रा पद्मनाभः कुलाचलः” ।“एकारो वामगण्डान्तः शक्तिर्झिण्टी भगन्तथा माक्षवी-जञ्च विजया ओष्ठः एकादशस्वरः” इति वीजवर्णाभिधानम्
अव्य०
ई--विच् बा० ह्रस्वः स्मृतौ असूयायाम्३ अनुकम्पायाम् संबोधने आह्वाने च” मेदिनिः६ विष्णौ
पु०
एकाक्षरकोषः
Capeller
German
Interj.
Grassman
German
(e), Deutestamm [verwandt mit den Stämmen a, i] von hinweisender Bedeutung, enthalten in éka, etá, ená, evá.
Burnouf
French
ए, 11ᵉ lettre de l'alphabet et 1ʳᵉ lettre double
ou diphthongue, द्वियोनि, équivalente à ऐ। Elle répond le
plus souvent à l'ए long des langues âryennes, mais qqf. aussi
à l'ए bref. Dans son développement elle devient ऐ, et peut
dès lors être représentée par une diphthongue dans les autres
langues.
ए, interjection pour appeler, interpeller, plaindre, etc.
Stchoupak
French
ए-
(इ-) approcher
arriver, entrer dans tel état
échoir à.