| YouTube Channel

ऋष्यमूक (RSyamUka)

 
शब्दसागरः
English
ऋष्यमूक
m.
 (-कः) A mountain in the Dakshin, the temporary abode of
RAMA with the monkey-chief SUGRIVA.
E.
 ऋष्य a deer, मूक dumb.
Capeller Eng
English
ऋष्यमूक
m.
 = ऋश्यमूक & ऋश्यशृङ्ग.
Yates
English
ऋष्य-मूक (कः) 1.
m.
 A southern moun-
tain on which Rāma once lived.
Wilson
English
ऋष्यमूक
m.
 (-कः) A mountain in the Dekhin, the temporary abode
of RĀMA with the monkey chief SUGRĪVA.
E.
 ऋष्य a deer, मूक dumb.
Macdonell
English
ऋष्यमूक ṛṣya-mūka,
m.
 N. of a mountain
🞄-śṛṅga,
m.
 = ṛśya-śṛṅga.
Benfey
English
ऋष्यमूक ऋष्य-मूक,
m.
 The
name of a mountain, Rām. 1, 3, 22.
Apte Hindi
Hindi
ऋष्यमूकः
पुं*
 ऋष्यः-मूकः -
पंपा सरोवर के निकट स्थित एक पर्वत जहां कुछ दिनों तक राम वानरराज सुग्रीव के साथ रहे थे
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ऋश्य(ष्य)मूक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಋಶ್ಯಮೂಕಪರ್ವತ /ವಾಲಿಯ ಭಯದಿಂದ ಸುಗ್ರೀವನು ಬಂದು ಅವಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಪರ್ವತ
ऋष्यमूक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಋಶ್ಯಮೂಕಪರ್ವತ /ವಾಲಿಯ ಭಯದಿಂದ ಸುಗ್ರೀವನು ಬಂದು ಅವಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಪರ್ವತ
व्युत्पत्तिः - > ऋष्यो मृगो मूको यत्र
L R Vaidya
English
fzya-mUka {% m. %} a mountain near the Pampā lake, the temporary abode of Rāma with the monkey-chief Sugrīva.
Mahabharata
English
Ṛshyamūka, name of a mountain. § 323 (Dvaitavanapr.): III, 25, †953 (Mārkaṇḍeya had seen Rāma Dāśarathi on Ṛ.).--§ 425 (Hanūmad-Bhīmasaṃv.): III, 147, 11196 (the abode of Sugrīva, when deprived of his kingdom, there Rāma met him).--§ 530 (Viśvāvasumoksh.): III, 279, 16088 (śailasya, near [the lake]
Pampā).--§ 531 (Rāmopākhyānap.): III, 280
16101 (giryagre, on Ṛ. Rāma made alliance with Sugrīva).
पुराणम्
English
ऋष्यमूक / ṚṢYAMŪKA. A mountain. mahābhārata, Vana Parva, Chapter 25, Verse 9 states that rāma and lakṣmaṇa visited the sage mārkaṇḍeya on the top of this mountain. It was here that rāma and lakṣmaṇa met sugrīva. mahābhārata, Vana Parva, Chapter 279, Verse 44 states that the river pampā runs round the ṛṣyamūka mountain.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ऋष्यमूकः,
पुं,
 (ऋष्यो मृगो मूको यत्र ।) पर्ब्बत-विशेषः । इति जट धरः ॥
स तु दक्षिणदेशेपम्पासरोवरकूले स्थितः । यत्र बालिभयात् सुग्री-वादयः पञ्च वानराः स्थिताः ॥
इति रामायणम् ॥
(“तावृष्यमूकस्य समीपचारीचरन् ददर्शाद्भुतदर्शनोयौ” ।इति रामायणे । ४ । १ । १२८ ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ऋष्यमूक
पु०
 ऋष्यो मृगो मूको यत्र । “ऋष्यमूकस्तु पम्पायाःपुरतः पुष्पितद्रुमः” इति रामायणोक्ते पम्पासरोऽन्तिकस्थेपर्वतभेदे “ऋष्यमूकमगात् कपिः” भट्टिः अयञ्च पर्वतःकूर्मविभागे वृह० दक्षिणस्थतयोक्तः “अथ दक्षिणेनलङ्केत्युपक्रप्य “क्रौञ्चद्वीपजटाधरकावेर्य ऋष्यमूकश्च” ।