| YouTube Channel

ऊहः (UhaH)

 
Apte Hindi
Hindi
ऊहः
पुं*
- ऊह्+घञ्
"अटकल, अंदाज"
ऊहः
पुं*
- ऊह्+घञ्
"परीक्षण, निर्धारण"
ऊहः
पुं*
- ऊह्+घञ्
समझ-बूझ
ऊहः
पुं*
- ऊह्+घञ्
"तर्कना, युक्ति देना"
ऊहः
पुं*
- ऊह्+घञ्
अध्याहार करना
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) ऊह(वितर्के)+घञ् ‘भावे’ ३.३.१८। १.युक्त्या अर्थनिर्णयः। २.सन्देहः अष्टबुद्धिविधेषु एकः विधः।
Tamil
Tamil
ஊஹ: : ஊகித்தல், அனுமானம் செய்தல், சோதித்தல், வாதித்தல், பூர்த்தி செய்தல், நோக்குதல்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ऊहः, त्रि, (ऊह् + घञ् ।) पूर्व्वाप्राप्तस्य उत्क्षेपणम् ।तत्पर्य्यायः अध्याहारः तर्कः इत्यमरः
वितर्कः वूहः व्यूहः वितर्कणम् अध्या-हरणम् ऊहनम् प्रतर्कणम् १० इति शब्द-रत्नावली
अपूर्व्वोत्प्रेक्षणम् इति जैमिनिः
असमवेतार्थकपदत्यागपूर्व्वकसमवेतार्थकपदस-मभिव्याहारकरणम् इति श्राद्धतत्त्वटीका
साकाङ्क्षवाक्यस्य पदान्तरेण आकाङ्क्षापूरणम्
(ऊहनम् आरोपः यथा, महाभारते १३ ।उमामहेश्वरसंवादे १४५ ४३
“इमे मनुष्या दृश्यन्ते ऊहापोहविशारदाः ।ज्ञानविज्ञानसम्पन्नाः प्रजावन्तोऽथ कोविदाः”
परीक्षणम् सिद्धिभेदः
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ऊह वितर्के”@} 2 वितर्कः = सम्भावना।
ऊहकः-हिका, ऊहकः-हिका, 3 ऊजिहिषकः-षिका
ऊहिता-त्री, ऊहयिता-त्री, ऊजिहिषिता-त्री
समूहन्-न्ती, ऊहयन्-न्ती, -- 4 समूहिष्यन्-न्ती-ती, ऊहयिष्यन्-न्ती-ती, -- ऊहमानः, समूहमानः, ऊहयमानः, ऊजिहिषमाणः
ऊहिष्यमाणः, ऊहयिष्यमाणः, ऊजिहिषिष्यमाणः
ऊट्-ऊहौ-ऊहः
-- -- ऊहितम्-तः, ऊहितः-तम्, ऊजिहिषितः-तवान्
ऊहः, ऊहः, ऊजिहिषुः, ऊजिहयिषुः
ऊहितव्यम्, ऊहयितव्यम्, ऊजिहिषितव्यम्
ऊहनीयम्, ऊहनीयम्, ऊजिहिषणीयम्
ईषदूहः, दुरूहः, सूहः
-- -- 5 ऊह्यम्, 6 समूह्योऽग्निः ऊह्यम्, ऊजिहिष्यम्
ऊह्यमानः, 7 निरुह्यमानः, समुह्यमानः, ऊह्यमानः, ऊजिहिष्यमाणः
ऊहः, 8 प्रौहः, ऊहः, ऊजिहिषः
ऊहितुम्, ऊहयितुम्, ऊजिहिषितुम्
ऊहा, ऊहना, ऊजिहिषा, ऊजिहयिषा
ऊहनम्, 9 प्रोहणम्, ऊहनम्, ऊजिहिषणम्
10 ऊहित्वा, ऊहयित्वा, ऊजिहिषित्वा
समुह्य, निरुह्य, समूह्य, समूजिहिष्य
ऊहम् २, ऊहित्वा २, ऊहम् २, ऊहयित्वा २, ऊजिहिषम्
ऊजिहिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(११६)
02
=>
(१-भ्वादिः-६४८। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
[[१। ‘कुहोश्चुः’ (७-४-६२) इति अभ्यासे हकारस्य चुत्वम्।]]
04
=>
[[२। ‘उपसगादस्यत्यूह्योर्वावचनम्’ (वा। १-३-३०) इति परस्मैपदं विकल्पेन।]]
05
=>
[[आ। ‘द्राहितः शुभपथप्रकाशने सस्वजेऽथ तमनूह्यवैभवः। गाढमैत्ररसगृह्यमाणधीर्भूषण- ग्लहनघुंषितो बलः।।’ धा। का। १-८२।]]
06
=>
[[३। ‘अग्नौ परिचाय्योपचाय्यसमूह्याः’ (३-१-१३१) इति ण्यत्प्रत्ययान्तो निपातितः।]]
07
=>
[[४। ‘उपसर्गाद्ध्नस्व ऊहतेः’ (७-४-२३) इति यादौ क्ङिति ह्रस्वः।]]
08
=>
[[५। ‘प्रादूहोढ--’ (वा। ६-१-८९) इति वृद्धिः।]]
09
=>
[[६। ‘कृत्यचः’ (८-४-२९) इति णत्वम्।]]
10
=>
[पृष्ठम्०११६+ २३]