ऊषण (USaNa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishऊषणः [ūṣaṇḥ], The plant Plumbago Zeylanica (चित्रक).
णम्, णा Black pepper.
Ginger.
Apte Hindi
Hindiऊषणम्
- "ऊष्+ल्युट्, स्त्रियां टाप् च"
काली मिर्च
ऊषणम्
- "ऊष्+ल्युट्, स्त्रियां टाप् च"
अदरक
Shabdartha Kaustubha
Kannadaऊषण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರಮೂಲದ ಗಿಡ /ಚಿತ್ರಕ ವೃಕ್ಷ
ऊषण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೆಣಸು
ऊषण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಪ್ಪಲಿಯ ಬೇರು
ऊषण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶುಂಠಿ
निष्पत्तिः - > ऊष (दाहे) - "ल्युट्" (३-३-११३)
Kridanta Forms
Sanskritऊष् (ऊ꣡षँ꣡ रुजायाम् - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = ऊषणम्
अनीयर् = ऊषणीयः - ऊषणीया
ण्वुल् = ऊषकः - ऊषिका
तुमुँन् = ऊषितुम्
तव्य = ऊषितव्यः - ऊषितव्या
तृच् = ऊषिता - ऊषित्री
क्त्वा = ऊषित्वा
ल्यप् = प्र ऊष्य
क्तवतुँ = ऊषितवान् - ऊषितवती
क्त = ऊषितः - ऊषिता
शतृँ = ऊषन् - ऊषन्ती
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritक्षवः क्षुताभिजननो राजिका राजसर्षपः ॥ ४१८ ॥
आसुरी कृष्णिका चासौ कुस्तुम्बुरु तु धान्यकम् ।
धन्या धन्याकं धान्याकं मरीचं कृष्णमूषणम् ॥ ४१९ ॥
कोलकं वेल्लजं धार्मपत्तनं यवनप्रियम् ।
क्षव (पुं), क्षुताभिजनन (पुं), राजिका (स्त्री), राजसर्षप (पुं), आसुरी (स्त्री), कृष्णिका (स्त्री), कुस्तुम्बुरु (पुंक्ली), धान्यक (क्ली), धन्या (स्त्री), धन्याक (क्ली), धान्याक (क्ली), मरिच (क्ली), कृष्ण (क्ली), ऊषण (क्ली), कोलक (क्ली), वेल्लज (क्ली), धार्मपत्तन (क्ली), यवनप्रिय (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritवेल्लज
वेल्लज, मरिच, ऊषण
वेल्लजं मरिचं प्रोक्तमूषणं च मनीषिभिः ॥ ६१६ ॥
verse 2.1.1.616
page 0069
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritऊषणं, (ऊष् + ल्युट् ।) मरिचम् । इति हेम-चन्द्रः ॥
(मरिचार्थे पर्य्यायो यथा, --“मरिचं वेल्लजं कृष्णमूषणं धर्म्मपत्तनम्” ॥
गुणाश्चास्य मरिचशब्दे ज्ञेयाः ॥
शुण्ठी च । एत-दर्थे पर्य्यायो यथा, --“शुण्ठी विश्वा च विश्वञ्च नागरं विश्वभेषजम् ।ऊषणं कटुभद्रञ्च शृङ्गवेरं महौषधम्” ॥
गुणाश्च शुण्ठीशब्दे ज्ञातव्याः ॥
पिप्पलीमूलञ्च ।एतदर्थे पर्य्यायो यथा, --“ग्रन्थिकं पिप्पलीमूलमूषणं चटकाशिरः” ।अस्य गुणाश्च पिप्पलीमूलशब्दे बोद्धव्याः । इतिभावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritऊषण ऊष--ल्यु । १ मरिचे, २ पिप्पलीसूले, ३ शुण्ठ्याञ्च ।(चिता) ४ चित्रके । ५ पिप्ल्यां ६ चव्ये च(चै) स्त्री ।मरीच्यादीनां कदुत्वेन जिह्वोद्वेजकतया तथात्वम् ।त्र्यूषणं त्रिकटुशुण्ठी पिप्पली मरिचं च यथाह “विश्वो-पकुल्या मरिचं त्र्यूषं त्रिकटु कथ्यते । कटुत्रिकं त्रिकटुकंत्र्यूषणं व्योषमुच्यते । त्र्यूषणं दीपनं हन्ति श्वासकास-त्वगामयान् । गुल्ममेहं च त्वक्स्थौल्यं मेदसा सह पीन-सान्” भावप्र० । त्र्यूषणं सकणामूलं कथितं यद्त्र्यू-षणकम् । व्योषस्यैव गुणाः प्रोक्ता अधिक श्चतुरूषणे” भा०प्र० । षडूषणम् । “पिप्पली पिप्पलीमूलम् चव्या चि-त्रकनागरैः । पञ्चभिः कोलमात्रञ्च पञ्चकोलम् तदुच्यते ।पञ्चकोलं समरिचं षडूषणमिहेष्यते” भावप्रकाशः ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.