ऊर्ज् (Urj)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 ऊर्ज् f.
  (-ऊर्क्) Strength,  vigour.
 E.
  ऊर्ज् to be strong,  क्विप् aff.
  

Capeller Eng

English

 ऊ॑र्ज् f.
  sap,  food
 vigour,  strength.

Yates

English

 ऊर्ज् (र्क्) 5.
f.
  Strength.

 ऊर्ज् ऊर्जति 1.
a. To be strong
 to
live
 to have power.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

ऊर्ज् 	-	 Urj 	-	 f.
  	-	  refreshment
ऊर्ज् 	-	 Urj 	-	 f.
  	-	  sap
ऊर्ज् 	-	 Urj 	-	 f.
  	-	  strength
ऊर्ज् 	-	 Urj 	-	 f.
  	-	  food
ऊर्ज् 	-	 Urj 	-	 f.
  	-	  vigour
ऊर्ज् 	-	 Urj 	-	 f.
  	-	  juice
ऊर्जयते  { ऊर्ज् } 	-	 Urjayate  { Urj } 	-	 verb 	-	  be strong or powerful
ऊर्जयते  { ऊर्ज् } 	-	 Urjayate  { Urj } 	-	 verb 	-	  live
ऊर्जयते  { ऊर्ज् } 	-	 Urjayate  { Urj } 	-	 verb 	-	  be happy
ऊर्जयति  { ऊर्ज् } 	-	 Urjayati  { Urj } 	-	 verb caus. 	-	  strengthen
ऊर्जयति  { ऊर्ज् } 	-	 Urjayati  { Urj } 	-	 verb caus. 	-	  invigorate
ऊर्जयति  { ऊर्ज् } 	-	 Urjayati  { Urj } 	-	 verb caus. 	-	  refresh

Wilson

English

 ऊर्ज्
f.
  (-ऊर्क्) Strength,  vigour.
E.
  ऊर्ज to be strong,  क्विप् aff.
  

Apte

English

ऊर्ज् [ūrj],  f.
  [P. III.2.177]

Strength,  vigour.

Sap,  juice.

Water.

Food
 स देवानपि गच्छति स ऊर्जमुपजीवति Bṛi. Up.*
   1.5.1. oft
 . with इष्
 इषे त्वा ऊर्जे त्वा Ts.1.1.1
 इषमूर्जं सुक्षितिम् &c.
  नम ऊर्ज इषे Bhāg.*
  4.24.38.

Apte 1890

English

 ऊर्ज् f. [cf. P. III. 2. 177] 1 Strength,  vigour. 
2 Sap,  juice. 
3 Water. 
4 Food
 oft. with इष्
 इषे त्वा ऊर्जे,  इषमूर्जं सुक्षितिं &c. 

Monier Williams Cologne

English

 1. ऊर्ज् (connected with √ वृज्),  Caus.
  P.
  ऊर्जयति (p.  ऊर्ज॑यत्),  to strengthen,  invigorate,  refresh,  RV.
  
 ŚBr.
   : Ā. ऊर्जयते (p.  ऊर्ज॑यमान),  to be strong or powerful,  be happy,  RV.
   x,  37,  11
 VS.
 
 ĀśvŚr.
  
 ŚāṅkhŚr.
  
to live,  L.
 

 ऊर्ज् [cf.   Gk. ὀργάω
 Lat.
  urge-o
 Goth.
  vrik-a
 Lith.
  verz-iù.]

 2. ऊ॑र्ज् क्,  f.
  strength,  vigour

 sap,  juice

 food,  refreshment,  RV.
  
 AV.
  
 VS.
 
 ŚBr.
  
 BhP.
   &c.

Monier Williams 1872

English

 ऊर्ज् ऊर्ज्,  क्,  f. (fr. rt. वृज्
 cf. Eng. work), 
food,  strength,  vigour,  sap,  juice
 often occurring in
conjunction with इष् (e. g. इषम् ऊर्जम् अश्युः, 
‘may they obtain food and strength’)
 [cf. Gr. ὀργάω
and ὀργάς Lat. urgeo
 Hib. orc,  ‘a prince,  a hero
’
orcaim,  ‘I kill,  I destroy.’]

Macdonell

English

 ऊर्ज् ū́rj,  f.
  nourishment,  invigoration
 🞄manly vigour.

Benfey

English

 ऊर्ज् ऊर्ज्,  i. 10,  Par. (properly a
denomin.  derived from the next).
 1.
To nourish,  to strengthen. 
 2. † To live.
उर्जित, 
 1. Swollen,  Rājat. 5,  214.
 2.
Strong,  Hariv. 9920.
 3. Distinguished, 
Ragh. 9,  38.
 4. Violent,  Rām.  2,  85,  2.
 -- Cf.  ὀργάω,  ὀργάς,  perhaps Lat. ur-
gere.

 ऊर्ज् ऊर्ज्,  f.
  Strength,  food,  Chr.
295,  17 = Rigv. i. 92,  17
 Bhāg. P. 4,  24, 
38.

Apte Hindi

Hindi

ऊर्ज्
स्त्री*
  - ऊर्ज्+क्विप्
"सामर्थ्य,  बल"

ऊर्ज्
स्त्री*
  - ऊर्ज्+क्विप्
"सत्त्व,  भोजन"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

ऊर्क्(र्ज्)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಲ /ಶಕ್ತಿ
निष्पत्तिः - > ऊर्ज (बलप्राणनयोः) - भावे "क्विप्" (३-२-१७७)
ऊर्क्(र्ज्)
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನ್ನ
ऊर्क्(र्ज्)
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಸ್ಯರಸ /ಅಂತಸ್ಸಾರ
निष्पत्तिः - > ऊर्ज (बलप्राणनयोः) - कर० "क्विप्" (३-२-१७७)

L R Vaidya

English

 Urj {% (I) f. %} Strength,  rigour.

 Urj {% (II) n. %} Food.

Bopp

Latin

 ऊर्ज् 10. P. (बलप्राणधरणयोः K. जीवने बले v.) valere, 
robustum,  validum esse
 vivere. ऊर्जित validus,  po-
tens. RAM. I. 1. 115.: ऊर्जितशासन
 HIT. 131. 19.:
रिपुर् ऊर्जितः. (Fortasse lat. urgeo,  nisi hoc pertinet ad
अर्ज् q. v.
 hib. orc «a prince,  a hero»,  orcaim «I kill, 
destroy» v. sq.)

 ऊर्ज् m. (r. ऊर्ज् s. अ)
1) vis,  robur,  potestas.
2) vis geni-
talis.
3) mensis Kârtika,  October-November. (Hib.
uirge «the private parts of a man».)

Lanman

English

 ū́rj,  f. sap
 strength
 vigor
 nourishment.
[√*varj,  ‘swell with,  be full of’: cf. ὀργάω, 
‘swell with,  abound’
 Lat. virga,  ‘swelling
twig.’]

Kridanta Forms

Sanskrit

ऊर्ज् (ऊ꣡र्जँ꣡ बलप्राणनयोः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  ऊर्जनम्
अनीयर् =  ऊर्जनीयः - ऊर्जनीया
ण्वुल् =  ऊर्जकः - ऊर्जिका
तुमुँन् =  ऊर्जयितुम्
तव्य =  ऊर्जयितव्यः - ऊर्जयितव्या
तृच् =  ऊर्जयिता - ऊर्जयित्री
क्त्वा =  ऊर्जयित्वा
ल्यप् =  प्र ऊर्ज्य
क्तवतुँ =  ऊर्जितवान् - ऊर्जितवती
क्त =  ऊर्जितः - ऊर्जिता
शतृँ =  ऊर्जयन् - ऊर्जयन्ती
शानच् =  ऊर्जयमानः - ऊर्जयमाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  ऊर्ज्
मूलधातुः:
   ऊर्ज
धात्वर्थः:
  बलप्राणनयोः
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  ऊर्जयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
  ऊर्जस्वी- अधिकबलवान्

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
रणे संस्फेटसम्फेटौ बले द्रविणमूर्क्तथा ।
-wordlist-
 
संस्फेट (पुं),  सम्फेट (पुं),  द्रविण (क्ली),  ऊर्ज् (पुं)

Capeller

German

 ऊ॑र्ज् f.
  Nahrung,  Labung,  Saft und Kraft.

Grassman

German

 ū́rj,  f. [Cu. 〔152〕],  „das,  woran etwas strotzt (ὀργάω),  wovon es schwillt“,  namentlich „nährende Fettsäfte“,  wie Milch,  Schmelzbutter und ähnliches
 dann auch übertragen „Kraft,  Stärkung“,  vgl. ūrjáy. Also 1〉 Fettsaft,  fettreicher Trunk,  Labetrunk,  so namentlich mit Verben,  wie pinv ({511, 6}
 {775, 2}
 {237, 7}),  duh ({709, 10}
 {681, 16}),  arṣ ({798, 35}
 {806, 5}),  ksar ({63, 8}),  und mit Adjectiven ghṛtaścút ({628, 16}
 {1023, 1}),  pitumátī ({116, 8}),  saphtápadī ({681, 16}) verbunden,  auch von Somaströmen ({202, 1})
 insbesondere 2〉 mit ghṛtá und páyas oder blos mit páyas ({709, 10}) zusammen genannt
 3〉 mit íṣ: íṣam ū́rjam [s. íṣ],  Milch und Fett,  Saft und Kraft
 4〉 Kraft,  Kraftfülle
 5〉 Stärkung
 6〉 ūrjás nápāt,  einmal ({96, 3}) ūrjás putrá,  von Agni
 7〉 ūrjā́m pátis,  von Agni. [Page273]
-jam 1〉 {92, 17}
 {116, 8}
 {157, 4}
 {511, 6}
 {628, 16}
 {792, 3}
 {926, 10} (neben pī́vas)
 {935, 7}
 {991, 5}
 {1023, 1}. — 2〉 {709, 10}. — 3〉 {210, 8}
 {336, 2}
 {430, 4}
 {503, 4}
 {506, 3}
 {681, 16}
 {702, 28}
 {709, 11}
 {775, 2}
 {798, 35}
 {806, 5}
 {846, 10}
 {925, 12}
 ū́rjam íṣam {778, 19}
 beides getrennt: {63, 8}
 {213, 4}. — 4〉 {118, 7}
 {202, 13}
 {445, 4}
 {565, 4}
 {655, 10}—_{655, 12}
 {776, 14}
 {841, 7}.
-jás [G.] 3〉 ámanmahi {335, 4}. — 4〉 {870, 4} (skambhám). — 6〉 {96, 3}
 {261, 12}
 {361, 1}
 {489, 2}
 {532, 1}
 {533, 6}
 {639, 4}
 {664, 13}
 {669, 2}.
-jas [G.] unbetont in der Verbindung mit dem Vocativ napāt: 6〉 {58, 8}
 {197, 2}
 {371, 5}
 {457, 25}
 {680, 3}. _{680, 9}
 {693, 4}
 {846, 10}
 {941, 8}
 {966, 3}.
-jā́ [I.] 1〉 {237, 7}
 {336, 3}
 {852, 9}
 {932, 10}. — 2〉 {845, 7}. — 4〉 {656, 3}.
-jé [D.] 5〉 {761, 4}
 {835, 1}.
-jas [N. p.] 1〉 {202, 1}.
-jā́m [Gen. p.] 1〉 upā́bhṛti {128, 2}. — 7〉 {395, 12}.
-jaām [Gen. p.] unbetont bei folgendem Vocativ pate: 7〉 {26, 1}
 {639, 7}
 {643, 12}
 {669, 9}.
-jáām 4〉 víuṣṭiṣu {902, 1}.

Burnouf

French

 *ऊर्ज् ऊर्ज्। ऊर्जयामि 10
 pqp. और्जिजम्।
Etre fort
 être vigoureux.
		 Vivre. -- Pp. ऊर्जित fort
puissant
 noble,  illustre.

Stchoupak

French

 ऊर्ज्-
 f.
  (nom.  -क्) force 
 nourriture.
ऊर्जस्-कर- a. qui donne de la force.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.