ऊरु (Uru)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 ऊरु m.
  (-रुः) The thigh.
 E.
  ऊर्णु to cover,  कु aff.
  

Capeller Eng

English

 ऊरु॑ m.
  thigh (adj.  —° f.
  ऊरु or ऊरू)
 N.
  of an old sage.

Yates

English

 ऊरु (रुः) 2.
m.
  The thigh.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

ऊरु 	-	 Uru 	-	 m.
  	-	  thigh
ऊरु 	-	 Uru 	-	 m.
  	-	  shank

Wilson

English

 ऊरु
m.
  (-रुः) The thigh.
E.
  ऊर्णु to cover,  कु aff.
  

Apte

English

ऊरुः [ūruḥ],  m.
  [ऊर्णु-कर्मणि कु नुलोपश्च Uṇ.*
  1.3]

The thigh
 ऊरू तदस्य यद्वैश्यः Rv.*
  1.9.12
 Ms.*
  1.31, 87
 R.*
  12.88
 (at the end of fem.
   compounds the form is ˚रुः or ˚रूः,  but more usually the latter
 रम्भोरूः,  वामोरूः करभोरु Voc.
 ). Comp.
   -अङ्गम् Fungus,  mushroom.  -अष्ठीवम [ऊरू च अष्ठीवन्तौ च P.
 V.*
  4.77] thigh and knee.-उद्भव a.
  born or sprung from the thigh
 ऊरूद्भवा नरसखस्य मुनेः सुरस्त्री V.*
  1.4. -ग्लानिः f.
  weakness of the thigh. -ग्रहः,  -ग्राहः =
  ˚स्तम्भः q. v.  -ज,  -जन्मन्,  -संभवa.  sprung from the thigh. m.
   a Vaiśya.  -दध्न,  -द्वयस,  -मात्र a.
  as high as or reaching the thighs,  knee-deep
 P.*
  5.2.37. -पर्वन् m.
 ,  n.
  the knee. -फलकम् the thigh-bone,  hip-bone
 Y.*
  3.87. -भिन्न a.
  having a rent in the thigh
 see -न्नी f.
  P.
 IV.*  1.52. -स्कम्भः,  -स्तम्भः paralysis of the lower extremities,  rheumatism of the thigh. करिणीवोरुस्तम्भविधृता K. (-म्भा) the plantain tree.

Apte 1890

English

 ऊरुः (m.) [ऊर्णु-कर्मणि कु नुलोपश्च Uṇ. 1. 30] The thigh
 ऊरू तदस्य यद्वैश्यः Rv. 10. 90. 12
 Ms. 1. 31,  87
 R. 12. 88
 (at the end of fem. compounds the form is °रुः or °रूः,  but more usually the latter
 रंभोरूः,  वामोरूः,  करभोरु Voc). 
Comp. 
अष्ठीवं thigh and knee. 
उद्भव a. born or sprung from the thigh
 V. 1. 3. 
ग्लानिः f. weakness of the thigh. 
ग्राहः = °स्तंभः q. v. 
ज,  
जन्मन्,  
संभव a. sprung from the thigh. (
m.) a Vaiśya. 
दघ्न,  
द्वयस,  
मात्र a. as high as or reaching the thighs,  knee-deep. 
पर्वन् m. n. the knee. 
फलकं the thighbone,  hip-bone. 
भिन्न a. having a rent in the thigh
 see P. IV. 1. 52. 
स्तंभः paralysis of the lower extremities,  rheumatism of the thigh. (
भा) the plantain tree. 

Monier Williams Cologne

English

 ऊरु॑ उस्,  m.
  [the f.
  may be ऊ at the end of compounds in comparison,  Pāṇ.
  iv,  1,  69],  (fr.  √ ऊर्णु,  Uṇ.
  i,  31) the thigh,  shank,  RV.
  
 AV.
  
 VS.
 
 TS.
 
 ŚBr.
  
 MBh.
  
 Mn.
   &c.
  

 N.
  of an Āṅgirasa and author of a Vedic hymn

 N.
  of a son of Manu Cākṣuṣa.

Monier Williams 1872

English

 ऊरु ऊरु,  उस्,  m. (said to be fr. ऊर्णु),  the
thigh
 N. of a son of Manu Cākṣuṣa
 (वी),  f. the
middle of the thigh or a principal vein situated there.
When ऊरु is used at the end of a compound the
fem. form may end in either short or long उ,  but
more properly in the latter (e. g. वामोरुस् or वामो-
रूस्,  a beautiful-thighed woman
 रम्भोरु and
वरोरु,  O beautiful-thighed one
 voc. cases of
वरोरू and रम्भोरू).
—ऊरु-ग्लानि,  इस्,  f. weakness
of the thigh.
—ऊरु-ज,  अस्,  आ,  अम्,  born from the
thigh
 (अस्),  m. a Vaiśya.
—ऊरु-दघ्न or ऊरु-
द्वयस or ऊरु-मात्र,  अस्,  ई,  अम्,  reaching to the
thighs,  as high as the thighs.
—ऊरु-पर्वन्,  आ or
अ,  m. n. the knee.
—ऊरु-फलक,  अम्,  n. the thigh-
bone,  the hip-bone.
—ऊरु-भिन्न,  अस्,  ई,  अम्,  having
a rent in the thigh (according to Pāṇini IV. 1,  52, 
used as a Bahu-vrīhi).
—ऊरु-सम्भव,  अस्,  आ,  अम्, 
sprung from the thigh.
—ऊरु-स्तम्भ,  अस्,  m.
paralysis of the lower extremities,  rheumatism of the
thigh
 (आ),  f. the plantain tree.
—ऊरूद्भव (ऊरु-
उद्°),  अस्,  आ,  अम्,  sprung from the thigh.
—ऊरु-
अष्ठीव,  अम्,  n. thigh and knee.

Macdonell

English

 ऊरु ūrú,  m.
  (—°,  a.
  f.
  u or ū) thigh,  loin
 🞄-janaman,  m.
  ep. of Aurva
 -phala-ka,  n.
  🞄loin-guard
 -bhaṅga,  m.
  fracture of the thigh
 🞄saṃbhava,  a.
  produced from the thigh
 🞄-skambhá,  m.
  paralysis of the thigh
 -stambha,  m.
  id..

Benfey

English

 ऊरु ऊरु,  perhaps akin to उरु,  m.
 
The thigh,  Rām.  3,  52,  32. When the
latter part of a comp. adj.
 ,  the fem. 
ends in रु,  or रू,  e. g. वामोरु,  i. e.
वाम-,  f.
  रू,  Having beautiful thighs, 
MBh. 1,  1903
 but रु (against the
grammatical rule),  MBh. 1,  2988. क-
रभोपमोरु,  i. e. करभ-उपम-ऊरु, 
f.
  रू,  and करभोरु,  i. e. करभ- f.
 
रू,  Having thighs like the proboscis of
an elephant,  Ragh. 6,  83
 Śāk. d. 69.
रम्भ-,  f.
  रू,  Having bambu-like
thighs,  Mālav. d. 45.
वर-,  f.
  रु, 
Having beautiful thighs,  Rām.  3,  52, 
53.
 -- Comp.
 
अन्-, 
 I. adj.
  thighless.
 II.
m.
  Aruṇa,  the charioteer of the sun, 
Skandap.,  Kāśīkh. 2,  13.

Apte Hindi

Hindi

ऊरुः
पुं*
  - "ऊर्णु+कु,  नुलोपः"
जंघा

ऊरु
नपुं*
   - -
"खुम्भ, खुदरौ, छत्रक"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

ऊरु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೊಡೆ
प्रयोगाः - > "शीतांशुर्मुखमुत्पले तव दृशौ पद्मानुकारौ करौ रम्भागर्भयुगं तवोरुयुगलं बाहू मृणालोपमौ"
उल्लेखाः - > रत्ना०
विस्तारः - > ಉಪಮಾನವಾಚಕ ಪೂರ್ವಪದವಿರುವಾಗಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದ ಸಮಾಸಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ "ऊङ्" (४-१-६९) ಬಂದು करभोरूः,  रम्भोरूः ಎಂದಾಗುವುದು.

L R Vaidya

English

 Uru {% m. %} The thigh.

Bopp

Latin

 ऊरु m. femur. H. 1. 9.

Lanman

English

 ūrú,  m. thigh. [prob. ‘the thick’ of the
leg,  from urú.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ऊरुसंधिर्वङ्क्षणः स्यात्सक्थ्यूरुस्तस्य पर्व तु ॥ ६१३ ॥
जानुर्नलकीलोऽष्ठीवान्पश्चाद्भागोऽस्य मन्दिरः ।
-wordlist-
 
ऊरुसन्धि (स्त्री),  वङ्क्षण (पुं),  सक्थि (क्ली),  ऊरु (पुंस्त्री),  जानु (पुंक्ली),  नलकील (पुं),  अष्ठीवत् (पुंक्ली),  मन्दिर (पुं)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
वृक्षे त्वारोहकः स्कन्धी सीमिको हरितच्छदः ।
ऊरुर्जन्तुर्वह्रिभूश्च
-wordlist-
 
आरोहक (पुं),  स्कन्धिन् (पुं),  सीमिक (पुं),  हरितच्छद (पुं),  ऊरु (पुं),  जन्तु (पुं),  वह्निभू (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

ऊरु
ऊरु,  सक्थि
ऊरुः सक्थि पिचण्डं जठरोदरतुन्दकुक्षिगर्भाः स्युः ॥ ५१५ ॥
verse 2.1.1.515
page 0059

पुराणम्

English

ऊरु / ŪRU. A son born to manu cākṣuṣa by his wife naḍvalā. ūru had nine brothers named pūru,  śatadyumna,  tapasvī,  satyavāk,  kavi,  Agniṣṭhu,  atirātra,  sudyumna and atimanyu. Six great sons were born to ūru by his wife ātreyī. They were aṅga,  sumanas,  svāti,  kratu,  aṅgiras and gaya. vena was born to King aṅga by his wife sunīthā and the famous emperor pṛthu was born as the son of vena. (agni purāṇa,  Chapter 18).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 ऊरुः,  पुं,
   (ऊर्णूयते आच्छाद्यते इति । ऊर्णू +(ऊर्णोतेर्नुलोपः । १ । ३१ । इति उणादिसूत्रेणकर्म्मणि कुः नुलोपश्च ।) जानूपरिभागः । उरत्इति भाषा । तत्पर्य्यायः । सक्थि २ । इत्यमरः ॥
(यथा,  साहित्यदर्पणे ।“भुवनत्रितये न बिभर्त्ति तुलामिदमूरुयुगं नचमूरुदृशः” ।“भुजमूर्द्ध्वोरुबाहुल्यादेकोऽपि धनदानुजः” ।इति रघुः । १२ । ८८ । तथा मनुः । १ । ३१ ।“लोकानान्तु विवृद्ध्यर्थं मुखबाहूरुपादतः” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ऊरु पु०
  ऊर्णूयते आच्छाद्यते ऊर्णु--कर्मणि कु नुलोपश्च ।जानूपरिभागे तस्य वस्त्रादिभिराच्छादनीयत्वात् तथात्वम् ।“निशान्तनारीपरिधानधूननस्फुटागसाप्यूरुषुलोलचक्षुषः”“करभकरोरुभिरूरुभिर्दधानैः” माघः । “कदली कदली, करभः करभः करिराजकरः करिराजकरः । भुवनत्रितयेन बिभर्त्ति तुलामिदमूरुयुगं न चमूरुदृशः” प्रसन्नरा० ।“धात्रीकराभ्यां करमोपमोरुः” “भुजमूर्द्धोरुबाहुल्या-देकोऽपि धनदानुजः” रघुः अस्य उपमानपूर्व्वकत्वे उत्त-रपदस्थस्य बहु० स० स्त्रियाम् ऊङ् । करभोरूः “करभोरु!रतिप्राज्ञे द्वितीये पञ्चमेऽप्यहम्” विद्यासुन्द० संहितश-फलक्षणवामपूर्वकस्यापि ऊङ् । संहितोरूः सम्यघितो-रुका इत्यर्थः शफाविव संश्लिष्टौ ऊरू यस्याः शफोरूः ।लक्षणयुक्तावूरू यस्याः लक्षणोरूः । वामौ मनोहरौऊरू यस्याः वामोरूः “त्रस्यन्तो चलशफरीविघट्टितो-रुर्वामोरूरतिशयमाप विभ्रमस्य” किरा० । सहितसह-पूर्व्वकस्यापि तादृशस्य ऊङ् । सहितौ हितयुतौ ऊरूयस्याः सहितीरूः । भारं सहेते सहावूरू यस्याः सहोरूः ।ऊरौ भवः शरीराबयवत्वात् यत् । ऊरव्य ऊरुभवे वैश्येपुंस्त्री तद्भवमात्रे त्रि०
  । स्वाङ्गतयाऽस्मात् निष्ठान्तात्बहु० स स्त्रियां ङीष् । ऊरुभिन्नी ।

Capeller

German

 ऊरु॑ m.
  (adj. —° f.
  ऊरु u. ऊरु) Schenkel.

Grassman

German

 ūrú,  m.,  Schenkel,  Lende,  Dickbein [von urú,  umfangreich ?].
-ús {621, 34}.
-ū́ [d.] {911, 37}
 {916, 11}. _{916, 12}
 {988, 4}.
-úbhyām {989, 4}.
-uós {679, 10} (mádhye).

Burnouf

French

 ऊरु ऊरु m.
  cuisse.
ऊरुज a. (जन्) né de la cuisse [de Brahmā] c-à-d.
qui est de la 3ᵉ caste. Cf.  ऊरव्य।
ऊरुपर्वन् m.
  (पर्वन् nœud) genou.
ऊरुस्तम्भ m.
  (स्तम्भ्) paralysie de la cuisse,  rhumatisme
de la jambe.

Stchoupak

French

 ऊरु-
 m.
  cuisse 
 ifc. a. f.
  -उ- et -ऊ-।
°च्छिन्न- a. à la cuisse brisée.
°ज- a. né de la cuisse 
 m.
  un Vaiśya.
°जन्मन्- m.
  ép. du Ṛṣi Aurva.
°स्तम्भ- m.
  paralysie de la cuisse.
ऊरूपपीडम् abs. en pressant sur la cuisse.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.