ऊन (Una)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 ऊन r. 10th cl. (न) ऊनत् (ऊनयति) 1. To deduct or lessen. 
	 2. To mete out
in small quantities.
	 3. To measure.

 ऊन mfn.
   (-नः-ना-नं) Less in number,  size or degree,  as fewer,  smaller, 
inferior,  &c.
 E.
  ऊन to deduct,  &c. affix क.

Capeller Eng

English

 ऊन॑ a.
  wanting,  incomplete
 inferior to,  less than (abl.  or
—°)
 less by (instr.   or —°)
 °— in numerals = एकोन,  i.e.
  minus
one.

Yates

English

 ऊन (कत) ऊनयति 10.
a. To deduct
or lessen
 to measure.

 ऊन (नः-ना-नं)
a. Less,  fewer.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

ऊन 	-	  Una 	-	 adj.
  	-	 fewer
ऊनित 	-	  Unita 	-	 adj.
  	-	 fewer
कनीयःस्तन 	-	  kanIyaHstana 	-	 adj.
  	-	  having fewer teats
लघुराशि 	-	  laghurAzi 	-	 m.
  	-	  set of fewer terms
कनीयोक्षर 	-	  kanIyokSara 	-	 adj.
  	-	  having fewer syllables

ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  less by one
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  smaller
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  less
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  deficient
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  inferior
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  minus
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  short of
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  wanting
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  less than
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  not sufficient
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  short of the right quantity
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  less by
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  fewer
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  less than the right number
ऊन 	-	 Una 	-	 adj.
  	-	  defective
ऊन 	-	 Una 	-	 n.
  	-	  minus sign -  [ math. ]
क ऊन ख् 	-	  ka Una kh 	-	 phrase 	-	  a minus b  [ math. ]
ऊन-विंश 	-	 Una-viMza 	-	 adj.
  	-	  nineteenth

Wilson

English

 ऊन r. 10th cl. (न) ऊनत् (ऊनयति)
To deduct or lessen. 
To mete out in small quantities.
To measure.

 ऊन
mfn.
   (-नः-ना-नं) Less in number,  size or degree,  as fewer, 
smaller,  inferior,  &c.
E.
  ऊन to deduct,  &c. affix क.

Apte

English

ऊन [ūna],  a.
  [ऊन्-हानौ अच् Uṇ.*
  3.2]

Wanting,  deficient,  defective
 किंचिदूनमनूनर्धेः शरदामयुतं ययौ R.*
  1.1
 incomplete,  insufficient.

Less than (in number,  size or degree)
 ऊनद्विवर्षं निखनत् Y.*
  3.1 less than two years old
 ऊन वाभ्यधिकं वापि Y.*
  2.295.

Fewer,  smaller.

Weaker,  inferior
 ऊनं न सत्त्वेष्वधिको बबाधे R.*
  2.14

Apte 1890

English

 ऊन a. [ऊन्-हानौ अच् Uṇ. 3. 2] 1 Wanting,  deficient,  defective
 किंचिदूनमनूनर्धेः शरदामयुतं ययौ R. 10. 1
 incomplete,  insufficient. 
2 Less than (in number,  size or degree)
 ऊनद्विवर्षं निखनत् Y. 3. 1 less than two years old
 ऊनं वाभ्यधिकं वापि Y. 2. 295. 
3 Fewer,  smaller. 
4 Weaker,  inferior
 ऊनं न सत्त्वेष्वधिको बबाधे R. 2. 14. 
5 Minus (in this sense used with numerals)
 एकोन less by one
 °विंशतिः 20 minus 1 = 19
 so °त्रिंशत्,  29
 °पंचाशत् 49
 अष्टोनं शतं 100 minus 8 = 92. 

Monier Williams Cologne

English

 ऊन॑ mfn.
   (√ अव्,  Uṇ.
  iii,  2
 ? cf.
   Zd. ūna),  wanting,  deficient,  defective,  short of the right quantity,  less than the right number,  not sufficient

 less (in number,  size,  or degree),  minus,  fewer,  smaller,  inferior,  AV.
   x,  8,  15
 44
 xii,  1,  61
 TS.
 
 ŚBr.
  
 Mn.
  
 Ragh.
  &c.
  

 less than (with abl.
 ,  e.g. लक्षाद् ऊन,  less than a Lakṣa,  Kathās.
  liii,  10
 or ifc. ,  e.g. तद्-ऊन,  inferior to that one,  Mn.
   ix,  123),  less by (with instr.,  e.g. द्वाभ्याम् ऊन,  less by two,  ŚBr.
   xi
 or ifc. ,  e.g. अल्पोन,  less by a little,  a little less,  Mn.
  
 पञ्चोन,  less by five &c.
  )

 less by one (prefixed to decimals from twenty up to one hundred,  e.g. ऊन-विंश =
  एकोन-विंश,  the twentieth minus one,  the nineteenth).

Monier Williams 1872

English

 ऊन ऊन,  अस्,  आ,  अम् (said to be fr. rt. अव् and
opposed to पूर्ण,  अति-रिक्त,  अधिक),  wanting,  de-
ficient,  defective,  short of any quantity,  less than the
right number,  not sufficient
 less (in number,  size, 
or degree),  minus,  fewer,  smaller,  inferior,  &c. (e. g.
ऊन-द्विवर्ष,  not quite two years old
 द्वाभ्याम्
ऊन,  less by two
 अल्पोन,  ‘less by a little, ’ ‘a little
less.’ Prefixed to any even decimal numeral from
twenty up to a hundred,  ऊन serves to denote one
less than the even ten,  e. g. ऊन-विंशति,  twenty
minus one or nineteen
 ऊन-त्रिंशत्,  thirty minus
one
 ऊनत्रिंश,  the thirtieth minus one or twenty-
ninth: so also with other numerals prefixed,  e. g.
पञ्चोन-त्रिंशत्,  thirty minus five or twenty-five
एकोनचत्वारिंश,  the fortieth minus one or thirty-
ninth.)

Macdonell

English

 ऊन ū-ná,  pp. lacking
 incomplete
 inadequate
 🞄inferior
 too little
 not quite,  less than 🞄(ab. or —°),  less by (in.  or —°)
 -tā,  f.
 ,  -tva,  n.
  🞄abst. ɴ.
 -dvi-vārṣika,  a.
  not yet two years 🞄old.

Benfey

English

 ऊन ऊन (probably for वन् + न from
वन् = Goth. van,  vans: cf.  O.H.G. wên-
ag,  few,  perhaps εὖνις,  etc.),  adj.
 ,  f.
  ना।
 1. Lessened,  Yājñ. 2,  295.
 2. Inferior, 
Man.  9,  123.
 3. Wanting,  usually as
former or latter part of a comp.,  e. g.
अल्प-,  adj.
  Wanting,  a little,  Man.  8, 
217.
किंचिद्-,  adj.
  A little less,  Sāv. 4, 
26.
त्रि-भाग-,  adj.
  Reduced by a third, 
Rājat. 5,  170. दशोन,  i. e.
दशन्-,  adj.
 
Wanting ten,  Rām.  1,  46,  12. If one
only is wanting,  एक may be added,  e. g.
एकोनचत्वारिंश,  i. e.
एक-ऊन-,  ord.
The thirty-ninth,  MBh. 1,  adhy. 39, 
but usually it is dropped,  e. g. ऊन
-विंश,  ord. The nineteenth,  MBh. 3, 
adhy. 19. As former part,  e. g. ऊन-द्वि
-वार्षिक (i. e. -द्वि-वर्ष + इक),  adj.
 
A child under two years,  Man.  5,  68
ऊन-षोडशवर्ष (i. e. -षष्-दशन्
-वर्ष),  adj.
  Under sixteen years, 
Rām.  1,  22,  2. -- Cf.  probably Lat. un-, 
or unde-,  e. g. in unde-viginti = ऊन
-विंशति।

Apte Hindi

Hindi

ऊन
वि* - ऊन्+अच्
"अभावग्रस्त,  अधूरा,  कम,  अपूर्ण,  अपर्याप्त"

ऊन
वि* - ऊन्+अच्
अपेक्षाकृत कम

ऊन
वि* - ऊन्+अच्
"अपेक्षाकृत दुर्बल,  घटिया"

ऊन
वि* - ऊन्+अच्
घटा कर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

ऊन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೀನವಾದ /ಕಡಿಮೆಯಾದ
निष्पत्तिः - > ऊन (परिहाणे) - "घञ्" (३-३-१९)
प्रयोगाः - > "किञ्चिदूनमनूनर्धेः शरदामयुतं ययौ"
उल्लेखाः - > रघु० १०-१
ऊन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಸಂಪೂರ್ಣವಾದ /ಕೊರತೆಯುಳ್ಳ
प्रयोगाः - > "ऊनं वाप्यधिकं वापि लिखेद्यो राजशासनम्"
उल्लेखाः - > याज्ञ० २-२९५
विस्तारः - > एकोनविंशतिः । एकोनत्रिंशत् । एकोनचत्वारिंशत् ।

L R Vaidya

English

 Una {% a. (f. ना) %} 1. Wanting,  deficient,  not complete,  किञ्चिदूनं … शरदामयुतं ययौ R.x.1
 2. minus,  (with the inst.,  e.g. माषेनोनम्)
 3. inferior,  ऊनं न सत्वेष्वधिको बबाधे R.ii.14.

Bopp

Latin

 ऊन
1) deminutus,  minus,  v. gr. 258. SA. 4. 26.: संवत्सरः
किञ्चिदूनः (sic legendum pro किञ्चिद् ऊनः) pauo
minus annus.
2) debilis. RAGH. 2. 14.: ऊनन् न सत्त्वेघ्
अधिको ववाध.

Lanman

English

 ūná,  a. lacking. [cf. εὖνις,  ‘bereft’
 AS.
wan,  ‘lacking, ’ wanian,  ‘decrease, ’ Eng.
wane.]

Kridanta Forms

Sanskrit

ऊन (ऊ꣡न꣡ परिहाणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  ऊननम्
अनीयर् =  ऊननीयः - ऊननीया
ण्वुल् =  ऊनकः - ऊनिका
तुमुँन् =  ऊनयितुम्
तव्य =  ऊनयितव्यः - ऊनयितव्या
तृच् =  ऊनयिता - ऊनयित्री
क्त्वा =  ऊनयित्वा
ल्यप् =  प्र ऊन्य
क्तवतुँ =  ऊनितवान् - ऊनितवती
क्त =  ऊनितः - ऊनिता
शतृँ =  ऊनयन् - ऊनयन्ती
शानच् =  ऊनयमानः - ऊनयमाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  ऊन्
मूलधातुः:
   ऊन
धात्वर्थः:
  परिहाणे
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  ऊनयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
  ऊनं-हीनम्

Abhyankara Grammar

English

ऊन  deficient,  wanting
 often in com- pounds e.g. पादोन,  ह्यून,  एकोन
 cf. व्यूहैः संपत्समीक्ष्योने R. Pr. VIII. 28
 एकह्यूनाधिकता सैव निवृदूनाधिका भुरिक् R. Pr. XVII.1.

धातुप्रदीपः

Sanskrit

ऊन  परिहाणे 
- ऊनयति  ऊनः  न्यूनः  माषोनः  औनयीत्  औनिनत् (41)  333

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyon
१) अङ्गण २) अपक्षण ३) अपराध ४) अवलेप ५) आदीनव ६) आपत्ति ७) आम ८) आमय ९) आविल १०) ऊन ११) कलङ्क १२) कलि १३) छल १४) दुष्ट १५) दोष १६) पर्याप्ति १७) फल्गु १८) श्वित्र १९) हानि

Tamil

ஊன : குறைவான,  குறைந்த,  பலக்குறைவான,  கீழ் ரகமான.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 ऊन,  त् क परिहाने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (अदन्त-चुरां-परं-सकं-सेट् ।) दीर्घादिर्दन्त्योपधः । तथाच । “क्षोभमाशु हृदयं न यदूनां रागवृद्धिमकरोन्नयदूनाम्” । इति माघयमकम् । परिहानं न्यूनक्रिया ।ऊनयति बणिक् स्वर्णं प्रथमपरिमाणात् । परि-माणमात्रेऽयमिति केचित् । मा भवान् ऊनिनत् ।ऊनधोर्ञिः अङ् द्वित्वे स्वस्थानमेव नास्ति अतोनाग्लोपित्वमिति सन्देहनिरासार्थमाह । ओने-रृदनुबन्धज्ञापकबलात् द्वित्वात् प्राक् प्राप्तोह्रस्वो अग्लोपित्वान्न स्यात् । इति दुर्गादासः ॥

 ऊनं,  त्रि,  (अवतीति । अव + “इण्षिञ्जिदीडुष्य-विभ्यो नक्” । ३ । २ । इति उणादिसूत्रेण नक् ।“ज्वरत्वरेति” । ६ । ४ । २० ऊट् । सर्व्वस्वे तु ऊन-यतेरूनमिति साधितम् ।) हीनम् । न्यूनम् ॥
(“ऊनं न साचेष्वधिको बबाधे” । इति रघुः । २ ।१४ ॥
 तत्रैव । ११ । १ ।“किञ्चिदूनमनूनर्द्धेः शरदामयुतं ययौ” ।“ऊनद्विवार्षिकं प्रेतं निदध्युर्बान्धवा वंहिः” ।इति मनुः । ५ । ६८ ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ऊन परिहाणे अदन्तचुरा० उभ०
  सक०
  सेट् । ऊनयति तेऔनिनत् त लुङि वा चङ् औनयीत् औनयिष्ट ।ऊनः ऊनितः । “मा त्वायतोजरितुर्मामूनयीः” ऋ०१,  ५,  ३,  ३ ।

 ऊन त्रि०
  ऊन--हानौ अच् । १ हीने,  २ असंपूर्णे च । “ऊनं नसत्वेष्वधिकोबबाधे” “किञ्चिदूनमनूनर्द्धेः शरदामयुतं ययौ”रघुः । “ऊने दद्याद्गुरूनेव यावत् सर्व्वलघुर्भवेत्” वृ०र० । “ऊनद्विवार्षिकं प्रेतं निदध्युर्बान्धवा बहिः” मनुः“ऊनं वाप्यधिकं वापि लिखेद्यो राजशासनम्” याज्ञ० ।ऊनार्थशब्दयोगे तृतीया । एकेनोनः । ऊनार्थकशब्देन वातृतीयास० । माषेणोनः माषोनः कलोनः कलयोनः । एको-नविंशतिः एकोनत्रिंशत् एकोनचत्वारिंशत् एकोनपञ्चाशत्एकोनषष्टिः एकोनसप्ततिः एकोनाशीतिः एकोननवतिःएकोनशतम् । तत्तत्संख्याया एकैकोनसंख्यायाम् । एवंद्व्यूनविंशत्यादयोपि अष्टादशादिसंख्यासु । संख्यासु ए-कत्वस्य प्रथमोपस्थितत्वात् एकशब्दाप्रयोगेऽपि एकत्वेनैवो-नत्वाबगमात् ऊनविंत्यादिशब्दानामेकोनविंशत्यादीनां-वोधकत्वम् । “एकेन द्वाभ्यामित्यूनके निचृतः” सर्वानु० ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

ऊन परिहाणे
- ऊनयति,  मा भवानूनिनत्  ऊनितम्,  ऊनोऽचि (द्र0 31134)  332

धातुवृत्तिः

Sanskrit

ऊन  (अर्थः)  परिहाणे
( ऊनयति माभवानुनिनत् ) माषेणोनः ( माषोनः ) "पूर्वसदृशसमोनार्थ'' इति तृतीयासमासः 346

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“ऊन परिहाणे”@} 2 ऊनकः-निका,  ऊनिनयिषकः-षिका
   ऊनयिता-त्री,  ऊनिनयिषिता-त्री
   3 ऊनयन्-न्ती,  ऊनिनयिषन्-न्ती
   ऊनयिष्यन्-न्ती-ती,  ऊनिनयिषिष्यन्-न्ती-ती
   ऊनयमानः,  ऊनिनयिषमाणः
   ऊनयिष्यमाणः,  ऊनिनयिषिष्यमाणः
   4 ऊः-ऊनौ-ऊनः
   -- 5 ऊनितम्-तः-तवान्,  ऊनिनयिषितः-तवान्
   ऊनः,  मासोनः,  ऊनिनयिषुः
   ऊनयितव्यम्,  ऊनिनयिषितव्यम्
   6 ऊननीयम्,  ऊनिनयिषणीयम्
   ऊन्यम्,  ऊनिनयिष्यम्
   ईषदूनः,  दुरूनः,  सूनः
   -- ऊन्यमानः,  ऊनिनयिष्यमाणः
   ऊनः,  ऊनिनयिषः
   ऊनयितुम्,  ऊनिनयिषितुम्
   ऊनना,  ऊनिनयिषा
   ऊननम्,  ऊनिनयिषणम्
   उनयित्वा,  ऊनिनयिषित्वा
   समून्य,  समूनिनयिष्य
   ऊनम् २,  ऊनयित्वा २,  ऊनिनयिषम् २
   ऊनिनयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१११)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१८८९। अक। सेट्। उभ। अदन्तः।)
 03 =>
  [पृष्ठम्०१०९+ २५]
 04 =>
  [[१। ण्यन्तात् क्विपि णिलोपे ‘पूर्वत्रासिद्धे न स्थानिवत्--’ (वा। १-१-५८) इति स्थानि- वद्भावनिषेधात् ‘नलोपः प्रातिपदिकान्तस्य’ (८-२-७) इति नलोपे प्रथमैकवचने एवं रूपम्।]]
 05 =>
  [[२। ‘निष्ठायां सेटि’ (६-४-५२) इति णेर्लोपः।]]
 06 =>
  [[३। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णिलोपः।]]

Capeller

German

 ऊन॑ Adj. unvollständig
 nicht ganz
 geringer, 
weniger als (Agl. o. —°),  w.
um (Instr. o. —°). Abstr.
°ता f.
 
°त्व n.
 

Grassman

German

 (ūná),  a.,  woran etwas mangelt. Es ist Particip von einer im Zend erhaltenen Wurzel ū,  mangeln
 es ist in án-ūna enthalten und liegt dem folgenden zu Grunde.

Burnouf

French

 ऊन ऊन a. diminué de: पञ्चोनविंशति vingt
diminué de cinq,  c-à-d. quinze.

Stchoupak

French

 ऊन-
 a. déficient,  défectif,  inférieur à (abl.),  moindre de
(instr.).
°त्रिंश- -ई- a. vingt-neuvième.
°द्वि-वार्षिक- a. non encore âgé de deux ans.
°विंश- -ई- a. dix-neuvième.
°षोडश-वर्ष- a. non encore âgé de seize ans.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.