| YouTube Channel

उष्ट्रग्रीव (uSTragrIva)

 
शब्दसागरः
English
उष्ट्रग्रीव
m.
(-वः) Hemorrhoids.
E.
उष्ट्र and ग्रीवा the neck.
Yates
English
उष्ट्र-ग्रीव (वः) 1.
m.
Hemorrhoids.
Wilson
English
उष्ट्रग्रीव
m.
(-वः) Hemorrhoids.
E.
उष्ट्र and ग्रीवा the neck.
Monier Williams Cologne
English
उष्ट्र—ग्रीव
m.
hemorrhoids,
Suśr.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उष्ट्रग्रीव
पु०
उष्ट्रग्रीवा आकारत्वेनास्त्यस्य अर्श० अच् ।सुश्रुतोक्ते पैत्तिके भगन्दररोगभेदे तन्निदानस्वरू-पादि तत्रोक्तं यथा “वातपित्तश्लेष्मसन्निपातागन्तुनिमित्ताःशतपोनकोष्ट्रग्रीवपरिस्राविशम्बूकावर्त्तोन्मार्गिणो यथासङ्ख्यंपञ्च भगन्दरा भवन्ति ते तु भगगुदवस्तिप्रदेशदारणाच्चभगन्दरा इत्युच्यन्ते अपक्वाः पिडकाः पक्वास्तु भगन्दराः ।तेषान्तु पूर्वरूपाणि कटीकपालवेदना गुदकण्डूर्द्दाहः शोफश्चगुदस्य भवति” इत्युपक्रम्य “पित्तन्तु प्रकुपितमनिलेनाधः-प्रेरितं पूर्ववदवस्थितं रक्तां तन्वीमुच्छ्रितामुष्ट्रग्रीवाकारांपिडकां जनयति साऽऽस्यचोषादीन्वेदनविशेषानु जनयत्य-प्रतिक्रियमाणा पाकमुपैति वक्षश्चाग्निक्षाराभ्यामिवदह्यते दुर्ग्गन्धमुष्णमास्रावं स्रवत्युपेक्षितश्च वातमूत्रपुरी-षरेतांसि विसृजति, तं भगन्दरमुष्ट्रग्रीवमित्याचक्षते” ।उष्णशिरोधरोऽप्यत्र “प्रकोपणैः पित्तमतिप्रकोपितः करोतिरक्तां पिडकां गुदागताम् तदानुपाकाहिमपूतिवाहिनीम्भगन्दरं तूष्ट्रशिरोधरं वदेत्” निदानम्