| YouTube Channel

उल्मुक (ulmuka)

 
शब्दसागरः
English
उल्मुक
m.
 (-कः)
1. A fire-brand, wood burning or burnt as charcoal.
2.
The name of a prince.
E.
 उष् to burn, मुक Unādi affix, ष is chang-
ed to ल.
Capeller Eng
English
उ॑ल्मुक
n.
 firebrand.
Yates
English
उल्मुक (कः) 1.
m.
 A firebrand.
Spoken Sanskrit
English
उल्मुक ulmuka
n.
 piece of burning charcoal used for kindling a fire
उल्मुक ulmuka
n.
 firebrand
Wilson
English
उल्मुक (-कः)
1 A firebrand, wood burning or burnt as charcoal.
2 The name of a prince.
E.
 उष to burn, मुक Uṇādi affix, घ is changed to ल.
Apte
English
उल्मुकः [ulmukḥ], A firebrand, torch. प्रकाशिताग्राः पार्थेन ज्वलदुल्मुक- पाणिना Bm. 1.89.
Apte 1890
English
उल्मुकः A firebrand, torch.
Monier Williams Cologne
English
उ॑ल्मुक
n.
 (Uṇ. iii, 84) a firebrand, a piece of burning charcoal used for kindling a fire,
ŚBr.
AitBr.
KātyŚr.
ĀśvGṛ.
&c.
उ॑ल्मुक
m.
N.
 of a son of a Bala-rāma,
MBh.
Hariv.
of a son of Manu Cākṣuṣa,
VP.
Monier Williams 1872
English
उल्मुक, अम्, n. a firebrand, wood burning or
burnt as charcoal
N. of a son of Bala-rāma.
Macdonell
English
उल्मुक úlmuka,
n.
 firebrand.
Benfey
English
उल्मुक उल्मुक, i. e. perhaps ज्वल् +
मन् + क, cf. उल्का,
I.
n.
 A firebrand,
Pañc. 38, 20.
II.
m.
 A proper name,
MBh. 2, 1275.
Apte Hindi
Hindi
उल्मुकः
पुं*
 - "उष्+मुक्, षस्य लः"
"जलती लकड़ी, मशाल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उल्मुक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯದುವಂಶದ ಒಬ್ಬ ದೊರೆ
उल्मुक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಂಕಿಯ ಕೆಂಡ /ಅಂಗಾರ
निष्पत्तिः - > उष (दाहे) - "मुकः" षस्य लश्च (उ० ३-८४)
प्रयोगाः - > "उल्मुखेन द्रुमं प्राप्य सङ्कुचत्पत्रसम्पदम् । तेजः प्रकिरता दिक्षु सप्रतापमदीप्यत् ॥"
उल्लेखाः - > माघ० १९-८
उल्मुक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಧಬೆಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಿಗೆ /ಕೊಳ್ಳಿ
L R Vaidya
English
ulmuka {% n. %} A firebrand.
Bopp
Latin
उल्मुक m. torris. A. 7. 9.
v. उल्का.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्फुलिङ्गोऽग्निकणोऽलातज्वालोल्काऽलातमुल्मुकम् ।
-wordlist-
स्फुलिङ्ग (त्रि), अग्निकण (पुं), अलातज्वाला (स्त्री), उल्का (स्त्री), अलात (क्ली), उल्मुक (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अलात
अलात, उल्मुक
अलातमुल्मुकं ज्ञेयमुल्का ज्वालास्य निर्गता ॥ ६७ ॥
verse 1.1.1.67
page 0009
Mahabharata
English
Ulmuka, a Vṛshṇi. § 287 (Rājasūyikap.): II, 34, 1275 (came to the rājasūya of Yudhishṭhira).--§ 402 (Tīrthayātrāp.): III, 120, †10277 (Gadoºau, will assist the Pāṇḍavas).--§ 589 (Droṇābhishekap.): VII, 11, 409.-§ 785 (Anugītāp.): XIV, 66, 1939 (only B., C. has by error Unmukha).
Vedic Reference
English
Ulmuka is the common word in the Brāhmaṇas^1 for ‘fire-
brand, ’ from which a coal (aṅgāra)^2 could be taken.
1) Aitareya Brāhmaṇa, ii. 11
Sata-
patha Brāhmaṇa, i. 8, 2, 1
ii. 1, 4,
28, etc.
Jaiminīya Brāhmaṇa, ii. 76
(Journal of the American Oriental Society,
15, 239)
2) Satapatha Brāhmaṇa, xii. 4, 3, 3
Jaiminīya Brāhmaṇa, i. 61, 1 (Journal
of the American Oriental Society, 23,
342).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उल्मुकं,
क्ली,
 (ओषतीति । उष दाहे + उल्मुकदर्वीतिनिपातनात् धातोः षस्य लः मुकप्रत्ययश्च ।) अ-ङ्गारः । इत्यमरः ॥
(यथा, शतपथब्राह्मणे ६ । २ । ७“अन्वाहार्य्यपचनादुल्मुकमादाय” । वृष्णिवंशीय-राजा । यथा, महाभारते २ । निमन्त्रितराजा-गमने ३४ । १६ ।“उल्मुको निशठश्चैव वीरश्चाङ्गावहस्तथा ।वृष्णयो निखिलाश्चान्ये समाजग्मुर्महारथाः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उल्मुक
न०
 उष--दाहे मुक, षस्य लः । १ ज्वलदङ्गारे अमरः ।२ वृष्णिभेदे “उल्मुकोनिशठश्चैव वीरश्चाङ्गावहस्तथा भा० स०३३ अ० ३ अग्न्याधानार्थे ज्वलदङ्गारे च । “अन्वहा-र्य्यपचनादुल्मुकमादायोदङ् परेत्य जुहोति” शत० ब्रा० २, ६, २, ७ “उद्यत एवैष आग्नीध्रीयोऽग्निर्भवत्यथैत एकैकमेवो-ल्मुकमादाय यथाधिक्यं विपरायन्ति तैरेव तेषामुल्मुकैःप्रघ्नन्तीति” ४, ६, ८, ७ । उल्मुके भवः यत् । उल्-मुखसाध्ये
त्रि०
 । “अथ हैक उल्मुक्येन दहन्ति”शत० ब्रा० १२, ५, १, १६ ।
Capeller
German
उ॑ल्मुक
n.
 Feuerbrand.
Burnouf
French
उल्मुक उल्मुक
m.
 tison, braise, charbon. Cf. उल्का।
Stchoupak
French
उल्मुक-
m.
 fils de Balarāma
nt. torche.