उलूखल (ulUkhala)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उलूखल n.
  (-लं)
	 1. A wooden mortar used for cleaning rice.
	 2. Bdel-
lium,  a gummy substance.
 E.
  उद् up,  ख empty,  and ल what takes:
or उदू for उद्,  and खल what goes
 द is changed to लः see उदूखल.

Capeller Eng

English

 उलू॑खल n.
  mortar. 

Yates

English

 उलू-खल (लं)
n.
  A gummy substance
a wooden mortar.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उलूखल 	-	 ulUkhala 	-	 n.
  	-	 mortar
उदूखल 	-	 udUkhala 	-	 n.
  	-	 mortar
निशादाशिला 	-	  nizAdAzilA 	-	 f.
  	-	 mortar
सुधा 	-	  sudhA 	-	 f.
  	-	 mortar
क्षोद 	-	  kSoda 	-	 m.
  	-	 mortar
विलेप 	-	  vilepa 	-	 m.
  	-	 mortar
उलूखलक 	-	  ulUkhalaka 	-	 n.
  	-	 mortar
लेपन 	-	  lepana 	-	 n.
  	-	 mortar
उदूखल 	-	  udUkhala 	-	 n.
  	-	  any mortar
अश्मभाल 	-	  azmabhAla 	-	 n.
  	-	  stone mortar
उलूखलक 	-	  ulUkhalaka 	-	 n.
  	-	  small mortar
लौहभाण्ड 	-	  lauhabhANDa 	-	 n.
  	-	  metal mortar
उदूखल 	-	  udUkhala 	-	 n.
  	-	  wooden mortar
उलूखल 	-	  ulUkhala 	-	 n.
  	-	  wooden mortar
उलूखलाङ्घ्रि 	-	  ulUkhalAGghri 	-	 m.
  	-	  base of a mortar
उलूखलिक 	-	  ulUkhalika 	-	 adj.
  	-	  using as a mortar
औलूखलौ 	-	  aulUkhalau 	-	 m.
  	-	 mortar and pestle
वनस्पति 	-	  vanaspati 	-	 m.
  	-	  pestle and mortar
उलूखलमुसल 	-	  ulUkhalamusala 	-	 n.
  	-	 mortar and pestle
उलूखलिक 	-	  ulUkhalika 	-	 adj.
  	-	  pounded in a mortar
औलूखल 	-	  aulUkhala 	-	 adj.
  	-	  coming from a mortar
कण्डनी 	-	  kaNDanI 	-	 f.
  	-	  wooden bowl or mortar
लेप्यमय 	-	  lepyamaya 	-	 adj.
  	-	  made of mortar or clay
विलेप्य 	-	  vilepya 	-	 adj.
  	-	  made of mortar or clay
दन्तोलूखलिक 	-	  dantolUkhalika 	-	 adj.
  	-	  using the teeth as a mortar
औलूखल 	-	  aulUkhala 	-	 adj.
  	-	  ground or pounded in a mortar
वज्रलेप 	-	  vajralepa 	-	 m.
  	-	  kind of hard mortar or cement
वज्र 	-	  vajra 	-	 m.
  	-	  kind of hard mortar or cement
उलूखलसुत 	-	  ulUkhalasuta 	-	 adj.
  	-	  pressed out or pounded in a mortar
यूपोलूखलिक 	-	  yUpolUkhalika 	-	 adj.
  	-	  having sacrificial posts and mortars
उलूखलरूपता 	-	  ulUkhalarUpatA 	-	 f.
  	-	  state of having the shape of a mortar
उलूखलबुध्न 	-	  ulUkhalabudhna 	-	 adj.
  	-	  forming the base or pedestal of a mortar
कण्डन 	-	  kaNDana 	-	 n.
  	-	  separating the chaff from the grain in a mortar
पृथुक 	-	  pRthuka 	-	 m.
 n.
  	-	  rice scalded with hot water and then dried over a fire and ground in a mortar

 
   उलूखल   ulUkhala   n.
   mortar   
   उलूखल  ulUkhala  n.
   wooden mortar   
   उलूखल  ulUkhala  n.
   staff of uDumbara wood  
   उलूखल  ulUkhala  n.
   resin of Guggul tree  [ Commiphora wightii - Bot. ]     
            

Wilson

English

 उलूखल
n.
  (-लं)
1 A wooden mortar used for cleaning rice.
2 Bdellium,  a gummy substance.
E.
  उद्,  up ख empty,  and ल what takes: or उदू for उद्,  and
खल what goes
 द is changed to लः see उदूखल.

Apte

English

उलूखलः [ulūkhalḥ],  A staff of Udumbara wood. -लम् A wooden mortar used for cleansing rice (from the husk &c.
 )
 Rv.*
  1.28.6. अवहननायोलूखलम् Mbh.
 वनस्पतिभ्य इत्येवं मुषलोलूखले हरेत् Ms.*
  3.88, 5.117.

A kind of weapon
 Mb.
 *  7.178.23. Comp.
   -सुतः the Soma juice pressed out in a (wooden) mortar
 Rv.*
  1.28.1-4.

Apte 1890

English

 उलूखलः A staff of Udumbara wood. 
लं A wooden mortar used for cleansing rice (from the husk &c.)
 अवहननायोलूखलं Mbh.
 वनस्पतिभ्य इत्येवं मुषलोलूखले हरेत् Ms. 3. 88,  5. 117. 
Comp. 
सुतः the Soma juice pressed out in a (wooden) mortar. 

Monier Williams Cologne

English

 उलू॑खल n.
  a wooden mortar,  RV.
   i,  28,  6
 AV.
  
 TS.
 
 ŚBr.
  
 ĀśvŚr.
   &c.
  

 N.
  of a particular kind of cup for holding the Soma (shaped like a mortar) Comm.  on KātyŚr.
  

 a staff of Uḍumbara wood (carried on certain occasions),  L.
 

 bdellium,  L.
 

 उलू॑खल m.
  N.
  of an evil spirit,  PārGṛ.
  i,  16,  23

 of a particular ornament for the ear,  MBh.
   iii,  10520.

Monier Williams 1872

English

 उलूखल उलूखल,  अम्,  n. a wooden mortar
used for cleansing rice from the husk &c.
 bdellium, 
a gummy substance
 (अस्),  m. a staff of Udumbara
wood,  carried on certain occasions
 N. of an evil
spirit.
—उलूखल-सुत,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. pressed out
or pounded in a mortar.

Macdonell

English

 उलूखल ulū́khala,  n.
  mortar: -musala,  n.
  🞄du. mortar and pestle
 i-ka,  a.
  using as a 🞄mortar (—°).

Benfey

English

 उलूखल उलूखल (cf.  उदूखल),  n.
 
A mortar,  Pañc. 249,  8.

Apte Hindi

Hindi

उलूखलम्
नपुं*
   - "ऊर्ध्वं खम् उलूखम्,  पृषो* ला+क"
ओखली

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उलूखल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒರಳು /ಕುಟ್ಟಲು ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಹಾಕುವ ಕಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ ಮರದ ಪಾತ್ರೆ
निष्पत्तिः - > ला (आदाने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > ऊर्ध्वं खं उलखम् ।प्र्षो० । उलूखं लाति
प्रयोगाः - > "वनस्पतिभ्य इत्येवं मुसलोलूखले हरेत्"
उल्लेखाः - > मनु० ३-८८

L R Vaidya

English

 ulUKala {% n. %} A wooden mortar used for cleansing rice,  M.iii.88,  v.117.

Lanman

English

 ulū́khala,  n. a mortar.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gu gul shing
१) उलूखल २) पटीर ३) पटुपर्णी

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
आश्वत्थस्तु जितनेमिरौदुम्बर उलूखलः ।
-wordlist-
 
आश्वत्थ (पुं),  जितनेमि (पुं),  औदुम्बर (पुं),  उलूखल (पुं)

--source--
 
संकरावकरौ तुल्यावुदूखलमुलूखलम् ॥ १०१६ ॥
-wordlist-
 
सङ्कर (पुं),  अवकर (पुं),  उदूखल (क्ली),  उलूखल (क्ली)

Vedic Reference

English

 Ulūkhala is the regular expression for ‘mortar’ from the
Rigveda^1 onwards,  occurring frequently also in the compound^2
Ulūkala-musala,  ‘mortar and pestle.’ The exact construction
of the vessel is quite unknown till we reach the Sūtra period.
1) i. 28,  6
 Av. x. 9,  26
 xi. 3,  3
xii. 3,  13: Taittirīya Saṃhitā,  v. 2, 
8,  7
 vii. 2,  1,  3
 Śatapatha Brāhmaṇa, 
i. 1,  4,  6,  etc.
2) Av. ix. 6,  15
 Satapatha Brāhmaṇa, 
i. 1,  1,  22

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  उलूखलम्
Root:  उलूखल
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ mortar
⇒ wooden mortar
⇒ staff of uDumbara wood
⇒ resin of Guggul tree [Commiphora wightii - Bot.]
Shloka(s): 
2|9|25|2 ► अयोग्रं मुसलोऽस्त्री स्यादुदूखलमुलूखलम्॥ (वैश्यवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|9|25|2 ⇢ उदूखलम् (उदूखल) (नपुं) ⇒ mortar, any mortar, wooden mortar, resin of Guggul tree [Commiphora wightii - Bot.]
➠ 2|9|25|2 ⇢ उलूखलम् (उलूखल) (नपुं) ⇒ mortar, wooden mortar, staff of uDumbara wood, resin of Guggul tree [Commiphora wightii - Bot.]
Related word(s): 
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ मुसलः
परा_अपरासंबन्धः ➡ उपकरणम्
उपाधि ➡ गार्हिकोपकरणम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उलूखलं,  क्ली,
   (ऊर्द्ध्वं खमुलूखम् । पृषोदरादित्वात्साधुः । उलूखं लाति गृह्णातीति । आतोनुपेतिकः ।) उदूखलम् । इत्यमरः ॥
 (यथा,  मनुः३ । ८८ ।“वनस्पतिभ्य इत्येवं मुषलोलूखले हरेत्” ।(“श्टते पयसि मृद्गीयादापोथ्योलूखले ततः” ।इति चरके चिकित्सास्थाने दशमेऽध्याये ॥
) गुग्-गुलुः । इति भरतो द्विरूपकोषश्च ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उलूखल न०
  ऊर्द्ध्वं खम् उलूखं पृषो० तत् लातिगृह्णाति ला--क । धान्यादिकण्डनसाधने काष्ठमये १ पात्रे(उखरी) तच्च यज्ञियपात्रभेदः । तल्लक्षणमुक्तम्“उलूखलमुषले अरत्निमात्रे औदुस्वरे प्रादेशमात्रेचतुरस्रमुलूखलं मध्यसंगृहीतमूर्द्ध्वं वृत्तम्,  मुषलं दक्षिण-मुलूखलात्” कात्या० १७,  ५,  ३ । तदुत्तरत्र सूत्रेऽऽपिउदा० । “वनस्पतिभ्य इत्येव मुषलोलूखले हरेत्” मनुः“स्फ्यशूर्पशकटानाञ्च मुषलोलूखलस्य च । अद्भिस्तुंप्रोक्षणंशौचं बहूनां धान्यवाससाम्” तस्य मनूक्ताशौचं ज्ञेयम्उलूखलंशब्दस्य यास्केनान्यथा निरुक्तिर्दर्शिता यथा ।“उलूखलमुत्करं वोर्करं वोर्द्ध्वकं वोरु मे कुर्वित्यब्रवीत्तदुलू-खलमभयमुत्करं वै तदुलूखलमित्याक्षते परोक्षेण” ।स्वार्थे कन् तत्रार्थे “गृहे गृह उलूखलके” ऋ० १,  १२८, ५ । तदस्य साधनत्वेनास्त्यस्य ठत् । उलूखलिकः । तत्-साधनके जने “दन्तोलूखलिकोऽपि व” मनुः । २ गुग्गुलौ पु०
 

Capeller

German

 उलू॑खल n.
  Mörser.

Grassman

German

 ulūkhala,  m.,  der Mörser [ob aus urú und khála,  weiten Stampfboden habend ?].
-a [V.] {28, 6}.

Burnouf

French

 उलूखल उलूखल n.
  le mortier sacré où l'on pile le
soma,  Vd.
		 Mortier de bois servant à nettoyer le riz.
		 Bdellium, 
esp. de gomme-résine.
उलूखलक m.
  bdellium [la gomme résine ou la plante qui la
produit].

Stchoupak

French

 उलूखल-
 nt. mortier (en bois) 
 m.
  n.
  d'un ornement pour l'oreille 
-इक- a. ifc. qui a pour mortier...
उलूखलाङ्घ्रि- m.
  base du mortier.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.