| YouTube Channel

उरोज (uroja)

 
शब्दसागरः
English
उरोज
m.
 (-जः) The female breast.
E.
 उरस् the breast, and ज produced.
Yates
English
उरो-ज (जः) 1.
m.
 The female breast.
Wilson
English
उरोज
m.
 (-जः) The female breast.
E.
 उरस् the breast, and ज produced.
Monier Williams Cologne
English
उरो—ज
m.
 the female breast,
Bhām.
 (cf. उरसि-ज).
Macdonell
English
उरोज uro-ja,
m.
 female breast
-vidāram, 🞄abs. while his breast was lacerated.
Benfey
English
उरोज उरोज, i. e. उरस्-ज (see उर-
सिज),
m.
 The female breast, Śiś. 9,
44
86.
Apte Hindi
Hindi
उरोजः
पुं*
 उरस्-जः -
"स्त्री की छाती, स्तन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उरोज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಗಸರ ಮೊಲೆ /ಸ್ತನ
निष्पत्तिः - > जनी (प्रादुर्भावे) - "डः" (३-२-९८)
व्युत्पत्तिः - > उरसि जायते
प्रयोगाः - > "स्नान्तीनां बृहदमलोदबिन्दुचित्रौ रेजाते रुचिरदृशामुरोजकुम्भौ"
उल्लेखाः - > माघ० ८-५३
उरोज
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ
L R Vaidya
English
uroja {% m. %} the female breast, फेनानामुरसिरुहेषु हारलीला Sis.viii.59, रेजाते रुचिरदृशामुरोजकुंभौ viii.53.
Bopp
Latin
उरोज m. (ex उरस् et ज) mamma. HEM.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
उरोज m. Du. Bhām. V. 2, 176
Dharmaś. 4, 69
14, 81.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्तनान्तरं हृद्धृदयं स्तनौ कुचौ पयोधरौ ।
उरोजौ च चूचुकं तु स्तनाद्वृन्तशिखामुखाः ॥ ६०३ ॥
-wordlist-
स्तनान्तर (क्ली), हृद् (क्ली), हृदय (क्ली), स्तन (पुं), कुच (पुं), पयोधर (पुं), उरोज (पुं), चूचुक (पुंक्ली), स्तनवृन्त (क्ली), स्तनशिखा (स्त्री), स्तनमुख (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उरोजः,
पुं,
 (उरसि वक्षःस्थले जायते । उरस् ।जन् + ड ।) स्तनः । इति हेमचन्द्रः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उरोज
पु०
 उरसि जायते जग--ड “जे विभाषा” पा० सप्तम्यालुक् । स्त्रीस्तने “दधत्युरोजद्वयमुर्वऽशीतलम्” “रेजाते रु-चिरदृशामुरीजकुम्भौ” माघः स्तनादिकं सूक्ष्मरूपेण जन्म-काले उत्पन्नमपि यौवने उद्भिद्यते । यथाह भाव-प्रका० । “बालानां शुक्रमस्त्येव किन्तु सौक्ष्म्यान्न दृश्यते ।तेषां तदेव तारुण्ये पुष्टत्वाद्व्यक्तिमेष्यति कुसुमानांप्रफुल्लानां गन्धः प्रादुर्भवेद्यथा । रोमराज्यादयःपुंसां नारीणामपि यौवने । ज्ञायन्ते तत्तयोर्भेदो ज्ञेयोव्याख्यानतः स च” । तथा च पुंसां रोमराजीश्मश्रुप्रभृतयःनारीणां तु रोमराजीस्तनस्तन्यार्त्तवप्रभृतयः” । आर्त्त-वस्तनोद्भेदकालश्च एकादशवर्षादुत्तरः स्मृतावुक्तः ।“अष्टवर्षा भवेद्गौरी नववर्षा तु रोहिणी । दशमे कन्थका-प्रोक्ता तत ऊर्द्धं रजस्वला” उ० त० स्मृतिः । इदमपिसम्भावितविषयम् धातुभेदेन तत उत्तरमपि भवतीति लोकेदृश्यते सम्भावनाभिया दशमाव्दादर्वाक् देयेति तत्त्वम् ।सुश्रुते तु द्वादशवर्षोपरि रजःसम्भव उक्तः । “रसादेवरजः स्त्रीणाम् मासि मासि त्र्यहं स्रवेत् । तद्वर्षाद्-द्वादशादूर्द्ध्वं याति पञ्चाशतः क्षयम्” रजःपदं स्तनोद्भे-दस्याप्युपलक्षणम् । गर्भिण्याः पीनस्तनत्वे दुग्धबहुलत्वे चकारणमुक्तम् भा० प्र० । “गृहीतगर्भाणां स्त्रीणामार्त्तववहानां स्रोतसां गर्भेणावरोधादार्त्तवं न स्रवति तदेवप्रतिहतमूर्द्ध्वमागतमुपचीयमानमपरां भवति शेषञ्चोर्द्ध्वतर-मागतं पयोधरौ याति तस्माद् गर्भिण्याः पीभौच्चौ पयोघरौ भवतः” इति । उरोभूप्रभृतयोऽप्यत्र “उरोभुवा कुम्भ-युगेन जृम्भितम्” नैष० ।
Burnouf
French
उरोज उरोज
m.
 mms. que उरसिज।