उरग (uraga)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उरग m.
  (-गः) A snake.
 E.
  उरस् the breast,  and ग who goes,  from गम् to
go,  affix ड
 also उरङ्ग and उरङ्गम.

Capeller Eng

English

 उर॑ग m.
  a snake (lit.   going on the breast).

Yates

English

 उर-ग (गः) 1.
m.
  A snake.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उरग 	-	 uraga 	-	 m.
  	-	  snake
उरग 	-	 uraga 	-	 m.
  	-	  nAga
उरग 	-	 uraga 	-	 m.
  	-	  lead
उरग 	-	 uraga 	-	 m.
  	-	  serpent

Wilson

English

 उरग
m.
  (-गः) A snake.
E.
  उरस् the breast,  and ग who goes,  from गम to go,  affix ड
also उरङ्ग and उरङ्गम.

Apte

English

उरगः [uragḥ],  (-गी f.
 ) [उरसा गच्छति,  उरस् -गम्-ड
 सलोपश्च P.
 III.2.48 Vārt.]

A serpent,  snake
 अङ्गुली- वोरगक्षता R.*
  1.28, 12.5, 91. उपगांश्च दिव्यान् Bg.*
  11.15.

A Nāga or semi-divine serpent usually represented in mythology with a human face
 देवगन्धर्वमानुषोरगराक्षसान् Nala.*
  1.28
 Ms.*
  3.196.

(पुं. न.) Lead. -गा N.
  of a city
 अथोरगाख्यस्य पुरस्य नाथम् R.*
  6.59. -गी A female snake.

Comp.
  अरिः अशनः,  शत्रुः N.
  of Garuḍa (enemy of snakes)
 Śi.*
  5.13.

peacock. -आस्यम् a kind of spade (serpent-shaped hoe)
 -इन्द्रः,  -राजः N.
  of Vāsuki or Śeṣa.  -प्रतिसर a.
  having a serpent for a wedding ring. -बन्धः A class of bases (of columns &c.
 ) shaped like the face of a snake. -भूषणः N.
  of Śiva (decked with serpents). -सारचन्दनः,  -नम् a kind of sandal-wood. -स्थानम् the abode of the Nāgas,  i. e.  Pātāla. 

Apte 1890

English

 उरगः (गी f.) [उरसा गच्छति,  उरस्-गम्-ड
 सलोपश्च P. III. 2. 48 Vārt.] 1 A serpent,  snake
 अंगुलीवोरगक्षता R. 1. 28,  12. 5,  91. 
2 A Nāga or semi-divine serpent usually represented in mythology with a human face
 देवगंधर्वमानुषोरगराक्षसान् Nala. 1. 28
 Ms. 3. 196. 
3 Lead. 
गा N. of a city
 R. 6. 59. 
गी A female snake. 
Comp. 
अरिः,  
अशनः,  
शत्रुः {1} N. of Garuḍa (enemy of snakes). {2} a pea-cock. 
आस्यं a kind of spade (serpentshaped hoe). 
इंद्रः,  
राजः N. of Vāsuki or Śeṣa. 
प्रतिसर a. having a serpent for a wedding-ring. 
भूषणः N. of Śiva (decked with serpents). 
सारचंदनः,  
नं a kind of sandal-wood. 
स्थानं the abode of the Nāgas,  i. e. Pātāla. 

Monier Williams Cologne

English

 उर॑-ग m.
  (fr.  उर =
  उरस् [Kāty.  on Pāṇ.
  iii,  2,  48] and ग,  ‘breast-going’),  a serpent,  snake

 a Nāga (semi-divine serpent usually represented with a human face),  Suparṇ.
  viii,  5
 Suśr.
 
 Ragh.
  &c.
  

 N.
  of the Nakṣatra Āśleṣa (presided over by the Nāgas)

 lead,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 उरग उर-ग,  अस्,  m. (fr. उर = उरस् and
rt. गम्),  a snake (‘going on the breast’)
 in
mythology a Nāga or semi-divine serpent usually re-
presented with a human face of great beauty
 lead
(ई),  f. a female snake
 (आ),  f.,  N. of a town.
—उरग-
प्रतिसर,  अस्,  आ,  अम्,  having a serpent for a wedding
ring.
—उरग-भूषण,  अस्,  m. an epithet of Śiva, 
whose ornaments consist of snakes.
—उरग-राज, 
अस्,  m. the king of snakes,  Śeṣa or Vāsuki.
—उरग-
सार-चन्दन,  अस्,  अम्,  m. n. a kind of sandal-wood.
—उरग-स्थान,  अम्,  n. the abode of the Nāgas, 
i. e. Pātāla,  a region below the earth (not to be con-
founded with hell).
—उरगारि (°ग-अरि),  इस्,  m. Garuḍa, 
the bird of Viṣṇu
 a large crane
 (lit. ‘the enemy of
the snakes.’)
—उरगाशन (°ग-अश्°),  अस्,  m.,  N. of
Garuḍa
 a gigantic crane
 (‘whose food consists of
serpents.’)
—उरगास्य (°ग-आस्°),  अम्,  n. a kind of
spade.
—उरगेन्द्र (°ग-इन्°),  अस्,  m. the king of
the snakes,  Śeṣa or Vāsuki.

Macdonell

English

 उरग urá-ga,  m.
  [breast-goer],  snake: -aśana,  m.
  snake-eater,  ep. of Garuḍa. 

Benfey

English

 उरग उरग,  i. e. उरस्-ग (vb. गम्).
 I. m.
  A snake,  Kir. 3,  33.
 II. f.
  गी,  A
female snake,  Prab. 77,  7.
 III. f.
  गा, 
The name of a city.
 -- Comp.
 
कृष्ण-, 
m.
  a black kind of snake,  Draup. 5,  8.
महा-,  m.
  a sort of demi-god of the
serpent genus,  inhabiting Pātāla.
हृत-,  adj.
  robbed of (its) snakes.

Apte Hindi

Hindi

उरगः
पुं*
  - "उरसा गच्छति,  उरस्+गम्+ड,  सलोपश्च"
"सर्प,  साँप"

उरगः
पुं*
  - "उरसा गच्छति,  उरस्+गम्+ड,  सलोपश्च"
नाग या पुराणों में वर्णित मानव मुख वाला अर्धदिव्य साँप

उरगः
पुं*
  - "उरसा गच्छति,  उरस्+गम्+ड,  सलोपश्च"
सीसा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उरग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಪ /ಹಾವು
निष्पत्तिः - > गम्लृ (गतौ) - "डः" (वा० ३-२-४८)
व्युत्पत्तिः - > उरसा गच्छति
प्रयोगाः - > "तवाभिधानात् व्यथते नताननः सुदुःसहान्मन्त्रपदादिवोरगः"
उल्लेखाः - > किरा० १-२४
उरग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಸ ಲೋಹ
उरग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಶ್ಲೇಷಾ ನಕ್ಷತ್ರ

L R Vaidya

English

 uraga {% m. (fem. ˚गी) %} 1. A snake,  अंगुलीवोरगक्षता R.i.28,  M.vii.23
a semi-divine serpent usually represented with a human face (in mythology),  M.iii.196
lead
the name of a city,  R.vi.59.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

८,  अनीक,  अनुष्टुभ्,  अहि,  इभ,  उरग,  करटिन्,  करिन्,  करेणु,  कर्मन्,  कुज्जर,  गज,  गहन,  गह्वर,  तक्ष,  तनु,  दन्तिन्,  दिक्,  दिग्गज,  दिङ्नाथ,  दिश्,  दुरित,  द्विप,  द्विरद,  धी,  धीगुण,  नाग,  नागेन्द्र,  पद्मी,  पन्नग,  पवनभुक्,  पीलुक,  पुष्करिन्,  प्रधान,  प्रभावक,  फणिन्,  बुद्धिगुण,  भद्र,  भुजग,  भुजङ्ग,  भुजङ्गम,  भूति,  मङ्गल,  मतङ्गज,  मति,  मद,  मातङ्ग,  यूथप,  वन,  वसु,  वारण,  विषभृद्वपु,  व्याल,  श्रिय,  सर्प,  सिद्धगुण,  सिद्धि,  सिन्धुर,  सुण्डिप,  स्तम्बेरम,  स्तम्भेरम,  हस्तिन्

Bopp

Latin

 उरग m. (a praec. et ग iens) serpens. IN. 5. 25.

Lanman

English

 urá-ga,  m. serpent. [‘breast-going, ’ ura
for uras: for mg,  cf. khaga.]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

klu
१) उरग २) गिति (?) ३) तक्षक ४) द्विजन्मन् ५) नपुचि ६) नाग ७) पन्नग ८) कणिन् ९) पातङ्ग १०) व्याड ११) सागरेन्द्र

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।
पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥
भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।
काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥
दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।
कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
-wordlist-
 
जाहक (पुं),  गात्रसङ्कोचिन् (पुं),  मण्डलिन् (पुं),  नकुल (पुं),  पिङ्गल (पुं),  सर्पहन् (पुं),  बभ्रु (पुं),  सर्प (पुं),  अहि (पुंस्त्री),  पवनाशन (पुं),  भोगिन् (पुं),  भुजङ्ग (पुं),  भुजग (पुं),  उरग (पुं),  द्विजिह्व (पुं),  व्याल (पुं),  भुजङ्गम (पुं),  सरीसृप (पुं),  दीर्घजिह्व (पुं),  काकोदर (पुं),  विषधर (पुं),  फणभृत् (पुं),  पृदाकु (पुं),  दृक्कर्ण (पुं),  कुण्डलिन् (पुं),  बिलेशय (पुं),  दन्दशूक (पुं),  दर्वीकर (पुं),  कञ्चुकिन् (पुं),  चक्रिन् (पुं),  गूढपाद् (पुं),  पन्नग (पुं),  जिह्मग (पुं),  लेलिहान (पुं),  कुम्भीनस (पुं),  आशीविष (पुं),  दीर्घपृष्ठ (पुं),  राजसर्प (पुं),  भुजङ्गभोजिन् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

दैत्य
दैत्य,  सुर,  दानव,  उरग,  पिशिताशन,  पक्षिराज
दितिरदितिर्दनुकद्रूनिकषाविनताश्च मातरः प्रोक्ताः ।
दैत्यसुरदानवोरगपिशिताशनपक्षिराजानाम् ॥ ११९ ॥
verse 1.1.1.119
page 0015

नाममाला

Sanskrit

पन्नग,  अहि,  विषधर,  लेलिहान,  भुजङ्गम,  नाग,  उरग,  फणिन्,  सर्प
पन्नगोऽहिर्विषधरो लेलिहानो भुजङ्गमः ।
नागोरगौ फणी सर्पः तद्वैरी विनतात्मजः ॥ १२८ ॥
सुपर्णो गरुडस्तार्क्ष्यो गरुत्मान् शकुनीश्वरः ।
इन्द्रजिन्मन्त्रपूतात्मा वैनतेयो विषक्षयः ॥ १२९ ॥
verse 0.1.1.128
page 0065

Mahabharata

English

*Uraga^1,  mostly pl. (ºāḥ) (“serpents”): I,  855 (manushyoºGandharva-),  986 (sg. = Sahasrapad),  2034,  2040,  2135,  2637 (Gandharvoº-Rakshasāṃ),  2781 (do.),  3151 (GandharvoºRākshasān),  4410 (Gandharvo-Rakshasāṃ),  5901 (sg. yathā),  6496 (Piśācoº-Dānavāḥ),  7668 (iva),  7960 (sg. iva),  8035 (do.),  8295 (Piśācoº-Rākshasān)
 III,  2100 (deva-Gandharvamanushyoº),  2196 (iva),  2388 (sg.),  2407 (Piśācoº-Rākshasān),  4008 (dual. iva),  8801 (manushyoº),  8873 (Asuroº-Rakshāṃsi),  9954 (Gandharvoº-Yakshāśca),  11465 (Gandharvoº-Rakshāṃsi),  11646 (ºādayaḥ),  11682 (Gandharvoº-Rakshāṃsi),  12021 (Gandharvoº-Rakshasāṃ),  12458 (sg.),  12877 (sa-YakshoºRākshasaṃ),  12979 (Gandharvoº-Rākshasān),  13484 (manushyoºRakshasāṃ),  14086 (sg. iva),  14264 (Kinnaroº-Rakshasāṃ),  †15590 (º-rājakanyā),  †15646 (dual.),  15671 (saraḥ Suparṇena hatoragaṃ),  15823 (Piśācoº-mānushān)
 IV,  215 (sg. yathā),  753 (pañcaśīrshāv ivoragau),  2040 (iva)
 V,  337 (sg. iva),  464 (Kinnaroº-Rākshasāḥ),  2723 (sg. iva),  4302 (GandharvoºRākshasāḥ),  4369 (iva),  4401,  5122 (iva),  5866 (pl.),  5994 (sg. iva)
 VI,  †1261 (divyān),  1975 (Piśācoº-Rākshasāḥ),  2307 (sg. iva),  2467 (Piśācoº-Rākshasāḥ),  2705 (sg. iva),  3571,  3873 (iva),  4687 (iva)
 VII,  288 (sg. yathā),  573 (ºottamaṃ),  1463 (sa-Yakshoº-Rākshasāḥ),  1846 (sg. iva),  1848 (ºsannibhaṃ),  2287 (Gandharvoº-pakshiṇaḥ),  2403 (devāsuranaroºāḥ),  †2607,  2623 (nāsuroº-Rākshasāḥ),  2661 (do.),  2706 (dual. iva),  2806 (Piśācoº-Rākshasāḥ),  3444 (Yakshoº-Rākshasāḥ),  3745 (iva),  3996 (ºsannibhā),  4591 (dual. iva),  4842 (ºsaṅkāśaiḥ),  5421 (dual. iva),  5497 (sg. yathā),  5769 (sg. iva),  6048 (YakshoºRākshasāḥ),  6339 (do.),  6348 (nāsuroº-Rākshasaṃ),  6495 (sg. iva),  6901 (iva),  6972 (iva),  7004 (manushyoº),  7021 (Piśācoº-Rākshasaiḥ),  7121 (ºsannibhaiḥ),  7173 (sg. iva),  7183 (sg. yathā),  7244 (sg. iva),  7266 (sg. yathā),  †7293 (sa-Yakshoº-Kinnarāḥ),  7807 (sg. iva),  8008 (sg. iva),  8231 (sa-Rākshasoºāḥ),  8402 (yadvat),  8444 (nāsuroº-Rakshāṃsi),  8584 (sg. iva),  8789 (sg. iva),  8961 (sg. iva),  8963 (sg. yadvat),  9001 (nāsuroº-Rākshasāḥ,  only C.),  9101 (sāsuroº-mānavān),  9324 (sg. iva)
 VIII,  446 (iva),  616 (pañcāsyoº),  †816 (dual. iva),  1255 (iva),  †4327 (yathā),  4409 (Piśācoº-Rākshasāḥ),  †4549 (iva),  4777 (ivoragottamaḥ),  4840 (iva)
 IX,  132 (iva),  3110 (dual. iva),  3586 (sg. yathā)
 X,  230 (sg. iva),  622 (deva-Dānava-Gandharva-manushya-patagoºāḥ)
 XII,  2768 (Gandharvoº-Rākshasāḥ),  3111 (sg. iva),  3360 (mānushoºRakshāṃsi),  4466 (samanushyoºvatāṃ),  8116 (GandharvoºRākshasāḥ),  8524 (vayaḥ-paśu-mṛgoºān),  9048 (sg. iva),  10278 (Piśācoº-Rākshasāḥ),  10336 (Piśācoº-Rākshasaiḥ),  †11096,  12570 (Piśācoº-Rākshasaiḥ),  13935 (ºśreshṭham,  i.e. Padmanābha)
 XIII,  804 (sa-Yakshoº-Rakshasāṃ),  1996 (sg. iva),  2097 (manushyo-Rakshasāṃ),  2977 (pitaroº-Rākshasāḥ),  2998 (Kinnaroº-Rakshāṃsi),  3171 (sg. iva),  3865 (PiśācoºRākshasāḥ),  3886 (Kinnaroº-Rākshasāḥ),  3981 (GandharvoºRākshasāḥ),  4224 (Gandharvoº-Rakshasāṃ),  4701,  4731 (devaYakshoº-nṛṇāṃ),  7071 (sa-Yakshoº-Rakshasāṃ),  7371 (only B.),  †7378
 XIV,  1183 (Gandharvoº-Rakshasāṃ),  1226 (Piśācoº-Rakshasāṃ…Īśvaraḥ prabhuḥ).

Uraga^2,  pl. (ºāḥ),  a people (?PCR.): VI,  362 (see Vātaja,  pl.).

पुराणम्

English

उरग / URAGA. A class of serpents. ten daughters were born to krodhavaśā wife of kaśyapa. The Uragas were born from the daughter kadrū and the nāgas were born from the daughter surasā. (vālmīki rāmāyaṇa,  araṇya Kāṇḍa,  sarga 14).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उरगः,  पुं,
   । (उरसा गच्छतीति । उरसो लोपश्चेतिडप्रत्ययः सकारलोपश्च ।) सर्पः इत्यमरः ॥
(अङ्गुलीवोरगक्षता” । इति रघुः १ । २८ ।)सीसकम् । इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उरग पुंस्त्री० उरसा गच्छति उरस् + गम--ड सलोपश्च । १ सर्पे, स्त्रियां जातित्वात् ङीष् पादशून्यतया उरसैव तेषां हिगमनम् । “भित्त्वोत्यितं भूमिमिवोरगाणाम्” “विलमग्ना-विवोरगौ” “अङ्गुलीवोरगक्षता” रघुः । २ तद्देवताकेअश्लेषानक्षत्रे । “उरगविधिशताख्याः शर्वरीनाथवारे”ज्यो० त० । ४ सीसके तस्य नागवीजजत्वेनाऽभेदोपचा-रात्तथात्वम् । अहिशब्दे ५८१ पृ० विवृतिः ।

Capeller

German

 उर॑ग,  उरंग u.
°म m.
  Schlange.

Stchoupak

French

 उरग-
 m.
  serpent 
 Nāga 
 -आ- f.
  Nāgapura 
 उरंग-
उरंगम- m.
  id.
°नयक- ag. chef ou prince des serpents.
उरगाशन- m.
  Garuḍa.
उरगास्य- nt. n.
  d'une sorte de pelle.
उरगेन्द्र- m.
  n.
  d'un Nāga.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.