उपायन (upAyana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उपायन n.
  (-नं)
	 1. A present,  a complementary or respectful gift.
	 2.
Approaching,  going near to.
	 3. Engaging in a religious observance.
E.
  उप before अय् to go,  ल्युट् aff.
  

Capeller Eng

English

 उपा॑यन n.
  approach,  going to a teacher,  becoming a
scholar
 undertaking,  enterprise,  offering,  gift. 

Yates

English

 उपा_यन (नं)
n.
  A present
 approach-
ing,  engaging in. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	 gift
उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	  act of coming near
उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	  engaging
उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	  approach
उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	  undertaking
उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	  going to a teacher
उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	  offer
उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	  becoming a pupil
उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	  present
उपायन 	-	 upAyana 	-	 n.
  	-	  initiation

Wilson

English

 उपायन
n.
  (-नं)
1 A present,  a complimentary or respectful gift.
2 Approaching,  going near to.
3 Engaging in a religious observance.
E.
  उप,  अय to go,  ल्युट् aff.
  

Apte

English

उपायनम् [upāyanam],  1 Going near,  approach.

Becoming a pupil of. 

Engaging in any religious rite.

Undertaking,  beginning
 व्रत˚.

A present,  gift
 मालविकोपायनं प्रेषिता M.*
  1
 तस्योपायनयोग्यानि वस्तूनि सरितां पतिः Ku.*
  2.37
 R.*
  4.79
 शरीरिणां श्रेय उपायनं वपुः Bhāg.*
  1.2.34.

Apte 1890

English

 उपायनं 1 Going near,  approach. 
2 Becoming a pupil of. 
3 Engaging in any religious rite. 
4 Undertaking,  beginning
 व्रत°. 
5 A present,  gift
 मालविकोपायनं प्रेषिता M. 1
 तस्योपायनयोग्यानि वस्तूनि सरितां पतिः Ku. 2. 37
 R. 4. 79. 

Monier Williams Cologne

English

 उपा॑यन अम्,  n.
  the act of coming near,  approach,  RV.
   ii,  28,  2

 going to a teacher,  becoming a pupil,  initiation,  ŚBr.
   xiv
 Āp.
   i,  1,  5

 engaging (in any religious observance),  undertaking,  ŚBr.
   xi
 KātyŚr.
  

 an offer,  present,  gift,  MBh.
  
 BhP.
  
 Śak.
  &c.

Monier Williams 1872

English

 उपायन,  अम्,  n. approaching,  going near to,  going
to a teacher,  becoming a pupil,  engaging in any re-
ligious observance
 undertaking,  accepting
 a present, 
a gift,  a complementary or respectful gift.

Macdonell

English

 उपायन upá‿ayana,  n.
  approach
 present,  offering: 🞄ī-kṛ,  make a present of. 

Benfey

English

 उपायन उपायन,  i. e. उप-इ + अन, 
n.
  A present,  Rām.  2,  70,  23.

Apte Hindi

Hindi

उपायनम्
नपुं*
   - उप+अय्+ल्युट्
"निकट जाना,  पहुँचना"

उपायनम्
नपुं*
   - उप+अय्+ल्युट्
शिष्य बनना

उपायनम्
नपुं*
   - उप+अय्+ल्युट्
किसी धार्मिक संस्कार में व्यस्त रहना

उपायनम्
नपुं*
   - उप+अय्+ल्युट्
"उपहार,  भेंट"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उपायन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ತರುವ ಕಾಣಿಕೆ
निष्पत्तिः - > उप + अय (गतौ) -कर्म० "ल्युट्" (३-३-११३)
व्युत्पत्तिः - > उपाय्यते
प्रयोगाः - > "नयत्ययुग्मच्छदगन्धिरार्द्रतां भृशं नृपोपायनदन्तिनां मदः"
उल्लेखाः - > किरा० १-१६
उपायन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಣಿಕೆಗಾಗಿ ತರುವ ವಸ್ತು
प्रयोगाः - > "परस्परेण विज्ञातस्तेषूपायनपाणिषु"
उल्लेखाः - > रघु० ४-७९
उपायन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು /ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು
निष्पत्तिः - > उप + अय (गतौ) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)

L R Vaidya

English

 upAyana {% n. %} 1. Going near to
 2. becoming a pupil
 3. a gift or present,  तस्योपायनयोग्यानि वस्तूनि सरितां पतिः K.S.ii.37,  R.iv.79.

Bopp

Latin

 उपायन n. (r. इ s. अन) donum,  munus. HIT. 57. 12.

Lanman

English

 upā́yana,  n. approach. [√i + upa, 
1150. 1a.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्राभृतं ढौकनं लञ्चोत्कोचः कौशलिकामिषे ।
उपाच्चारः प्रदानं दा हारो ग्राह्यायने अपि ॥ ७३७ ॥
-wordlist-
 
प्राभृत (क्ली),  ढौकन (क्ली),  लञ्चा (स्त्री),  उत्कोच (पुं),  कौशलिक (क्ली),  आमिष (क्ली),  उपचार (पुं),  उपप्रदान (क्ली),  उपदा (स्त्री),  उपहार (पुं),  उपग्राह्य (पुं),  उपायन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उपदा
उपदा,  प्राभृत,  उपग्राह्य,  उपायन,  लञ्चा,  उत्कोच,  उपादान,  उपचार,  अमिष
उपदा प्राभृतं प्रोक्तमुपग्राह्यमुपायनम् ।
लञ्चोत्कोचमुपादानमुपचारस्तथामिषम् ॥ ४३४ ॥
verse 2.1.1.434
page 0050

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उपायनं क्ली,
   (उपेयते उपाय्यते वा । उप + इण वाअय + ल्युट् ।) उपहारः । उपढौकनद्रव्यम् । इत्य-मरः ॥
 (यथा,  कुमारे । २ । ३७ ।“तस्योपायनयोग्यानि रत्नानि सरितां पतिः” ।)व्रतादिप्रतिष्ठा । इति स्मृतिः ॥
 समीपगमनम् ॥
(यथा ऋग्वेदे २ । २८ । २ ।“उपायन उषसां गोमतीनाम्” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उपायन न०
  उपाय्यते समीपे उपह्रियते उप + अय--ल्युट् ।१ उपढौकने (भेटदेओया) “तस्योपायनयोग्यानि रत्नानिसरितां पतिः” कुमा० कर्म्मणिल्युट् । २ उपढौकनीये“परस्परेण विज्ञातस्तेषूपायनपाणिषु” रघुः “साधिवेश्मनिहितैरुपायनैः” माघः “प्रतीच्छन्नुपायनानि” काद० ।भावे ल्युट् । ३ उपगमने “उपायन उषसा गोमतीनाम्”ऋ० २,  २८,  २,  “उपायने उपगमने” भा० । “सहो-पायनकीर्त्त्या उवास” छा० उ० “उपायनकीर्त्त्या उपगमनकीर्त्तनमात्रेण” शा० भा० ।

Capeller

German

 उपा॑यन n.
  Herbeikunft
 Darbringung,  Geschenk'
°नी कर् zum Geschenk machen. 

Grassman

German

 upā́yana,  n.,  das Herbeikommen [von i mit úpa,  vgl. áyana].
-e uṣásām {219, 2}.

Stchoupak

French

 उपायन-
 nt. offre. don 
 -ई-कृ- offrir en présent.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.