| YouTube Channel

उपादानलक्षणा (upAdAnalakSaNA)

 
Spoken Sanskrit
English
उपादानलक्षणा upAdAnalakSaNA
f.
 implied signification
Monier Williams Cologne
English
उपा-दान—लक्षणा
f.
 implied signification (beyond the literal meaning, e.g. कुन्ताः प्रविशन्ति, ‘spears pierce’, where कुन्ताः implies कुन्तिनः, ‘spearmen’),
Sāh.
 14
Sarvad.
Apte Hindi
Hindi
उपादानलक्षणा
नपुं*
 उपादानम्-लक्षणा -
अजहत्स्वार्था
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपादानलक्षणा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಕ್ಯಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಾರ್ಥದ ಅನ್ವಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಿಡದೆ ಮುಖ್ಯಾರ್ಥಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬೇರೆಯಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಥದ ಪ್ರತೀತಿಯುಂಟಾಗುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > उप +आ + डुदाञ् (दाने) - "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > उपादीयते स्वार्थोऽनेनेत्युपादानम् । उपादानात् लक्षणा
प्रयोगाः - > "मुख्यार्थस्येतरापेक्षो वाक्यार्थेऽन्वयसिद्धये । स्यादात्मनोऽप्युपादानादेषोपादानलक्षणा ॥"
उल्लेखाः - > सा० द० २-६
L R Vaidya
English
upAdAna-lakzaRA {% f. %} the same as अजहत्स्वार्था q.v., K.Pr.ii., S.D.ii.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपादानलक्षणा स्त्री उपादानात् स्वार्थस्य ग्रहणात् लक्षणा ।“मुख्यर्थस्येतराक्षेपो वाक्यार्थेऽन्वयसिद्धये । स्यादात्मनो-ऽप्युपादानादेषोपादानलक्षणा” सा० द० उक्ते अजहत्-स्वाथारूपे लक्षणाभेदे । यथा कुन्ता पविशन्तीत्यादौ कुन्तश-ब्दस्य कुन्तधारिणि लक्षणाभ्युपगमेऽपि तत्र कुन्तरूप्-मख्यार्थस्यापि विशेषणविधयाऽन्वयात्तथात्वम् ।