उपाकरण (upAkaraNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उपाकरण n.
  (-णं)
	 1. Performance of a preparatory rite before reading
the Vedas.
	 2. Immolation,  sacrifice of an animal duly consecrated.
E.
  उप and आङ् prefixed to कृ to do,  aff.
   ल्युट्.

Capeller Eng

English

 उपाक॑रण n.
  bringing near,  fetching,  also = seq.
 

Yates

English

 उपा_करण (णं) 1.
n.
  Study of the Vedas
after initiation,  immolation. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 उपाकरण
n.
  (-णं)
1 Performance of a preparatory rite before reading the Vedas.
2 Immolation,  sacrifice of an animal duly consecrated.
E.
  उप and आङ् prefixed to कृ to do,  affix,  ल्युट्.

Apte

English

उपाकरणम् [upākaraṇam],  1 An invitation to begin,  bringing near
 पवमान˚,  प्रातरनुवाक˚ &c.
 

A term given to certain sentences called Praiṣas (with which one priest calls another to perform a sacrifice).

Immolation,  sacrifice of an animal consecrated according to rites.

Preparation,  beginning,  commencement.

Commencement of reading the Veda after the performance of the preparatory rite
 cf.
   उपाकर्मन्
 वेदोपाकरणाख्यं कर्म करिष्ये Srāvaṇī-mantra. 

Apte 1890

English

 उपाकरणं 1 An invitation to begin,  bringing near
 पवमान°,  प्रातरनुवाक° &c. 
2 A term given to certain sentences called Praiṣas (with which one priest calls another to perform a sacrifice). 
3 Immolation,  sacrifice of an animal consecrated according to rites. 
4 Preparation,  beginning,  commencement. 
5 Commencement of reading the Veda after the performance of the preparatory rite
 cf. उपाकर्मन्
 वेदोपाकरणाख्यं कर्म करिष्ये Śrāvaṇī Mantra. 

Monier Williams Cologne

English

 उपा-करण n.
  the act of bringing near,  fetching,  ŚBr.
  
 PārGṛ.
  &c.
  

 setting about,  preparation,  beginning,  commencing,  Āp.
  
 ĀśvŚr.
   & ĀśvGṛ.
 
 KātyŚr.
   &c.
  

 commencement of reading the Veda (after the performance of preparatory rites,  as initiation &c.
  ),  ŚāṅkhGṛ.
  iv,  5,  1

 N.
  of a particular Stotra or prayer at sacrifices,  KātyŚr.
   iii.

Monier Williams 1872

English

 उपा-करण,  अम्,  n. bringing near,  inviting,  in-
vitation to begin
 a term applied to certain sentences, 
called Praiṣas &c.,  with which one priest invites an-
other to perform a sacrifice
 immolation,  sacrifice
of an animal duly consecrated
 preparation,  begin-
ning
 commencement of reading the Veda after the
performance of a preparatory rite.

Macdonell

English

 उपाकरण upa‿ā-karaṇa,  n.
  preparation
 beginning 🞄of Vedic study
 -karman,  n.
  id..

Apte Hindi

Hindi

उपाकरणम्
नपुं*
   - उप+आ+कृ+ल्युट्
"आरंभ करने के लिए निमंत्रण,  निकट लाना"

उपाकरणम्
नपुं*
   - उप+आ+कृ+ल्युट्
"तैयारी,  आरम्भ,  उपक्रम"

उपाकरणम्
नपुं*
   - उप+आ+कृ+ल्युट्
प्रार्ंभिक अनुष्ठान करने के पश्चात् वेद-पाठ का उपक्रम

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उपाकरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಸ್ಕಾರಪೂರ್ವಕ ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು /ಸಂಸ್ಕಾರಪೂರ್ವಕ ಮಾಡುವ ವೇದಸ್ವೀಕಾರ
निष्पत्तिः - > उप + आ + डुकृञ् (करणे) - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "अथातोऽध्यायोपाकरणम्"
उल्लेखाः - > आश्व० गृ०
उपाकरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಶುವನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸುವುದು

L R Vaidya

English

 upAkaraRa {% n. %} 1. Invitation to begin
 2. preparation,  beginning,  commencement
 3. commencement of reading the Veda after the performance of a preparatory rite (in ritualistic literature.)

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 उपाकरण Āpast. B. 1,  146.

 उपाकरण dh. Lz. 566.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 उपाकरण m. Einleitungsspruch,  Āpast. Śr. 12,  17,  8.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
देवभूयादिकं तद्वदथोपाकरणं श्रुतेः ॥ ८४१ ॥
संस्कारपूर्वं ग्रहणं स्यात्स्वाध्यायः पुनर्जपः ।
-wordlist-
 
देवभूय (क्ली),  उपाकरण (क्ली),  स्वाध्याय (पुं),  जप (पुं)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उपाकरणं,  क्ली,
   (उपाक्रियतेऽनेन । उप + आ + कृल्युट् ।) संस्कारपूर्व्वकश्रुतिग्रहणम् । इत्यमरः ॥
पशूनां संस्कारपूर्व्वकहननम् । इति स्मृतिः ॥
(यथा,  आश्वलायने १० । ४ । “उपाकरणकालेऽश्व-मानीय” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उपाकरण न०
  उप + आ + कृ--ल्युट् । १ उपावर्त्तव्यमेत्येवं स्तोत्रप्रैषे “नापव्याहरेदोपाकरणादुपावर्तध्वमित्येवाध्वर्य्यु-रुद्गातृभ्यः” शत० ब्रा० १,  ५,  २,  १२,  “यदा उद्गातारः स्तोत्रंप्रारभेरन् तावदध्वर्युग्रहणादनन्तरं नापव्याहरेत्” भा०“प्राग्वा च प्रवदितोः प्रातरनुवाकोपाकरणम्” कात्या०९,  १,  १०,  । “सोमे च ग्रहं ग्रहोत्वोपकरणात्” ३,  ३, १७,  उपावर्त्तध्वमित्ययंस्तोत्रप्रैषः उपाकरणशब्देनौच्यते” कर्कः । तथा प्रेषणे हि स्तोत्रस्यारम्भणात्तस्य तथा-त्वम् । २ यज्ञियपशुसंस्कारविशेषे च “गोतमस्तोमः प्रथमंद्वितीयस्याह्न पशोरुपाकरणकालेऽश्वमानीय बहिर्वेद्या-स्तावेवास्थापयेयुः” आश्व० श्रौ० १०,  ८,  २ । “तमवस्थित-मुपाकरणाय यदक्रन्दैत्येकादशभिः स्तौत्य प्रणुवन्” ५“पशुकल्पेन पशुं संज्ञप्य प्रोक्षणोपाकरणवर्ज्जं वपामुत्-खिद्य जुहुयात्” आश्व० गृ० २,  ४,  १५,  १ आरम्भे च ।“अथातोऽध्यायोपाकरणम्” आश्व० गृ० ३,  ३,  २,  “उपा-करणमारम्भः” ना० वृ० । उपाकर्म्मशब्दार्थे च तत्प्रकार-कालादिकं वक्ष्यते

Burnouf

French

 उपाकरण उपाकरण n.
  (आ
 कृ) immolation, 
sacrifice.
		 Etude du Veda.

Stchoupak

French

 उपाकरण-
 nt. mise en train. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.