| YouTube Channel

उपहत (upahata)

 
शब्दसागरः
English
उपहत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Destroyed.
2. Injured, impaired, evilly affected
by.
3. Struck by lightning, &c.
4. Pained, hurt.
5. Impure.
6.
Infected, polluted, vitiated.
E.
उप and हत struck.
Yates
English
उप-हत (तः-ता-तं)
p. Struck, hurt.
Spoken Sanskrit
English
उपहत - upahata -
adj.
- weakened
क्षतौजस् - kSataujas -
adj.
- weakened
क्षीण - kSINa -
adj.
- weakened
दुर्बलित - durbalita -
adj.
- weakened
प्रशान्तार्ज - prazAntArja -
adj.
- weakened
शिथिलबल - zithilabala -
adj.
- weakened
हतौजस् - hataujas -
adj.
- weakened
उपहत - upahata -
adj.
- damaged
नष्ट - naSTa -
adj.
- damaged
विनिकृत - vinikRta -
adj.
- damaged
विहिंसित - vihiMsita -
adj.
- damaged
अवार्छति { अवार्छ् } - avArchati { avArch } - verb - become damaged
सुक्षत - sukSata -
adj.
- greatly hurt or damaged
विशीर्यते { विशॄ } - vizIryate { vizRR } - verb pass. - be damaged or destroyed
मथितपादप - mathitapAdapa -
adj.
- whose trees are damaged or destroyed
क्षारक्षत - kSArakSata -
adj.
- damaged by factitious salt or saltpetre
उपहत upahata
adj.
seduced
उपहत upahata
adj.
damaged
उपहत upahata
adj.
scattered over
उपहत upahata
adj.
visited
उपहत upahata
adj.
misled
उपहत upahata
adj.
ulcerated
उपहत upahata
adj.
covered
उपहत upahata
adj.
pained
उपहत upahata
adj.
weakened
उपहत upahata
adj.
hit
उपहत upahata
adj.
infected
उपहत upahata
adj.
discouraged
उपहत upahata
adj.
hurt
उपहत upahata
adj.
transported
उपहत upahata
adj.
killed
उपहत upahata
adj.
injured
उपहत upahata ppp. afflicted
उपहत upahata ppp. affected
उपहत upahata ppp. stricken
उपहत upahata ppp. distressed
उपहत upahata ppp. struck down
उपहत upahata
adj.
weakened
क्षतौजस् kSataujas
adj.
weakened
क्षीण kSINa
adj.
weakened
दुर्बलित durbalita
adj.
weakened
प्रशान्तार्ज prazAntArja
adj.
weakened
शिथिलबल zithilabala
adj.
weakened
हतौजस् hataujas
adj.
weakened
उपहत upahata
adj.
misled
उपहित upahita
adj.
misled
प्रतारित pratArita
adj.
misled
असंहार्य asaMhArya
adj.
not to be misled
Wilson
English
उपहत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Destroyed.
2 Injured, impaired, evilly affected by.
3 Struck by lightning, &c.
4 Pained, hurt.
5 Impure.
6 Infected, polluted, vitiated.
E.
उप and हत struck.
Apte
English
उपहत [upahata], p. p.
Injured, struck, impaired
अनुपहत- विधिः पन्थाः
Bh.*
2.26
pained, hurt
Ku.*
5.76.
Affected by, smit, injured, struck with, overpowered
भूत˚
K.*
167
दारिद्र्य˚, लोभ˚, दर्प˚, काम˚, शोक˚
&c.
Mu.*
7.
Struck by lightning
&c.
Doomed (to destruction)
कथमत्रापि दैवेनोपहता वयम्
Mu.*
2
दैवेनोपहतस्य बुद्धिरथवा पूर्वं विपर्यस्यति
Mu.*
6.8.
Censured, rebuked, disregarded.
Vitiated, polluted, made impure
शारीरैर्मलैः सुराभिर्मद्यैर्वा यदुपहतं तदत्यन्तोपहतम् Viṣṇu.
Comp.
-आत्मन्
a.
agitated in mind, mentally affected. -दृश्a. dazzled, blinded शंभुमुपहतदृशः (महर्षयः)
Ki.*
12.18.-धी
a.
infatuated.
Apte 1890
English
उपहत p. p. 1 Injured, struck, impaired
अनुपहतविधिः पंथाः Bh. 2. 26
pained, hurt
Ku. 5. 76.
2 Affected by, smit, injured, struck with, overpowered
भूत° K. 167
दारिद्र्य°, लोभ°, दर्प°, काम°, शोक° &c.
Mu. 7.
3 Struck by lightning &c.
4 Doomed (to destruction)
कथमत्रापि दैवेनोपहता वयं Mu. 2
दैवेनोपहतस्य बुद्धिरथवा पूर्वं विपर्यस्यति Mu. 6. 8.
5 Censured, rebuked, disregarded.
6 Vitiated, polluted, made impure
शारीरैर्मलैः सुराभिर्मद्यैर्वा यदुपहतं तदत्यंतोपहतं Viṣṇu.
Comp.
आत्मन् a. agitated in mind, mentally affected.
दृश् a. dazzled, blinded
Ki. 12. 18.
धी a. infatuated.
Monier Williams Cologne
English
उ॑प-हत
mfn.
hit, hurt, damaged, injured, visited, afflicted, pained, infected,
ŚBr.
MBh.
R.
Śak.
&c.
affected, transported (with passion),
BhP.
seduced, misled,
Śāntiś.
distressed, weakened, discouraged,
MBh.
R.
Hit.
Kathās.
killed,
Uttarar.
scattered over, covered Comm. on
Mn.
iii, 208.
Monier Williams 1872
English
उप-हत, अस्, आ, अम्, injured, impaired, evilly
affected by
struck by lightning &c.
pained, hurt
destroyed
infected, polluted, vitiated
impure.
—उप-
हत-दृश्, क्, क्, क्, dazzled, blinded.
—उपहत-धी,
ईस्, ईस्, इ, infatuated.
—उपहतात्मन् (°त-आत्°), आ, आ,
अ, agitated in mind, mentally affected as by passion.
Hindi
Hindi
जबर्दस्ती
Apte Hindi
Hindi
उपहत
भू* क* कृ* - उप+हन्+क्त
"क्षत-विक्षत, जिस पर आघात किया गया हो, क्षीण, पीडित, चोट लगा हुआ"
उपहत
भू* क* कृ* - उप+हन्+क्त
"अभिभूत, आबद्ध, आहत, पराभूत"
उपहत
भू* क* कृ* - उप+हन्+क्त
सर्वथा विनष्ट
उपहत
भू* क* कृ* - उप+हन्+क्त
"निंदित, भर्त्सना किया गया, उपेक्षित"
उपहत
भू* क* कृ* - उप+हन्+क्त
"दूषित, कलुषित, अपवित्रीकृत"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपहत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > उप + हन (हिंसागत्योः) - "क्तः" (३-२-१०२)
उपहत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಹೊಡೆದು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "जलदजालघनैरसिताश्मनामुपहतप्रचयेह मरीचिभिः"
उल्लेखाः - > किरा० ५-४८
उपहत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೂಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಕೆಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "किमेभिराशोपहतात्मवृत्तिभिः"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-७६
उपहत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ /ಪೀಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ನೋಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
उपहत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "दैवेनोपहतस्य बुद्धिरथवा पूर्वं विपर्यस्यति"
उल्लेखाः - > मुद्रा० ६-८
L R Vaidya
English
upahata {% a. (f. ता) %} 1. Censured, rebuked, disregarded
2. impure
3. doomed, destroyed, e.g. दैवेनोपहतस्य वृद्धिरथवा पूर्वं विपर्यस्यति
4. hurt, injured
5. ritiated, polluted, शारीरैर्मलैः सुराभिर्मद्यैर्वा यदुपहतं तदत्यन्तोपहतम् Vishṇu.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nyams
१) उपहत २) क्षत ३) क्षति ४) क्षिण ५) खण्डित ६) च्युत ७) ज्यानि ८) ९) नष्ट १०) नाश ११) निर् ° १२) विहीन १३) स्रंस १४) हत १५) हान १६) हानि १७) हीन १८)
nyams pa
१) २) आपद् ३) उपहत ४) खण्ड ५) च्युत ६) छिन्न ७) जन्मसं कर ८) ध्वस्त ९) नश्यति १०) नष्ट ११) नाश १२) निधन १३) न्यंग १४) प्रच्युति १५) भंग १६) १७) भिन्न १८) मोष १९) विकोपित २०) विनष्ट २१) विनाश २२) विपन्न २३) विहीन २४) शतन २५) २६) हानि २७) हीन २८) हीयते
nyams par gyur
उपहत
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपहतः, त्रि, (उप + हन् + क्त ।) नष्टः उत्पा-तग्रस्तः अशुद्धद्रव्यम्
(“करत्यवज्ञोपहतं पृथक्-जनम्” इति किराते “किमेभिराशोपहता-त्मवृत्तिभिः” इति कुमारे ७६
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपहत
त्रि०
उप + हन--क्त तिरस्कृते “करोत्यवज्ञोपहतं पृ-थग्जनम्” किरा० “उपहतं तिरस्कृतम्” मल्लि० दू-षिते “किमेभिराशोपहतात्मवृत्तिभिः” कुमा० “आशयाउपहता दूषिवा” मल्लि० विनाशिते उत्पातग्रस्तेअशुद्धद्रव्यसंयोगेन अशुद्धे “शारीरैर्मलैः सुरामिर्म-द्यैर्वा यदुपहतं तदत्यन्तोपहतम्” विष्णुः अभिसूते“शम्भुमुपहदृशः सहसा” किरा०