उपस्कर (upaskara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उपस्कर m.
  (-रः)
	 1. A condiment,  a spice or seasoning,  mustard,  pepper, 
&c.
	 2. An article of household use,  as a broom,  a basket,  &c.
	 3.
Blame,  censure.
 E.
  उप complete,  and कर what makes,  स inserted.

Capeller Eng

English

 उपस्कर m.
  (n. ) anything subsidiary or complementary, 
ingredient,  condiment,  utensil,  instrument,  esp.
    of household. 

Yates

English

 उप-स्कर (रः) 1.
m.
  A condiment or
spice
 household utensil
 blame.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	 furniture
पीठोपकरण 	-	 pIThopakaraNa 	-	 n.
  	-	 furniture
इमानि पीठानिपुरातनानि किम्? 	-	 imAnipIThAnipurAtanAnikim? 	-	 sent.
  	-	 Arethesefurnitureoldones?
सामग्री 	-	  sAmagrI 	-	 f.
  	-	 furniture
मात्रा 	-	  mAtrA 	-	 f.
  	-	 furniture
सञ्चोदयति 	-	  saJcodayati 	-	 m.
  	-	 furniture
परिच्छद 	-	  paricchada 	-	 m.
  	-	 furniture
परिबर्ह 	-	  paribarha 	-	 m.
  	-	 furniture
परिष्कार 	-	  pariSkAra 	-	 m.
  	-	 furniture
परिवाप 	-	  parivApa 	-	 m.
  	-	 furniture
पीठ 	-	  pITha 	-	 n.
  	-	 furniture
परिभाण्ड 	-	  paribhANDa 	-	 n.
  	-	 furniture
पारिणह्य 	-	  pAriNahya 	-	 n.
  	-	  household furniture or utensils
परिबर्हवत् 	-	  paribarhavat 	-	 adj.
  	-	  provided with suitable furniture
पारिणाह्य 	-	  pAriNAhya 	-	 n.
  	-	  household furniture and utensils
महासनपरिच्छद 	-	  mahAsanaparicchada 	-	 adj.
  	-	  amply supplied with seats and furniture
घटाटोप 	-	  ghaTATopa 	-	 m.
  	-	  covering for a carriage or any article of furniture
नैवेशिक 	-	  naivezika 	-	 n.
  	-	  any vessel or implement belonging to the furniture of a house

उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	 furniture
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	 spice
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  appurtenance
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  apparatus
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  act of hurting
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  condiment
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  ornament
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  article of household use
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  act of violating
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  ingredient
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  decoration
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  instrument
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  implement or instrument
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  blame
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  utensil
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  any article of household use
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  censure
उपस्कर 	-	 upaskara 	-	 m.
  	-	  equipment

 
   उपस्कर  upaskara  m.
    spice    
   वासित  vAsita  adj.
    spiced    
   सम्बार  sambAra  m.
    spices   
   विदंश  vidaMza m.
   spice    
   उपदंश  upadaMza m.
   spice   
   रस  rasa m.
   spice    
   गन्धद्रव्य  gandhadravya n.
   spice   
   स्वात्त  svAtta adj.
   spiced   
   अवलेहिका  avalehikA f.
   pickle  [ vegetable in brine with spices ]  
   परिव्यय  parivyaya m.
   spices   
   त्रिजात  trijAta n.
   3 spices  
   त्रिजातक  trijAtaka n.
   3 spices   
   त्रिकटु  trikaTu n.
   3 spices  
   त्रिकटुक  trikaTuka n.
   3 spices   
   पञ्चकोल  paJcakola n.
   5 spices  
   पञ्चकोलक  paJcakolaka n.
   5 spices   
   सूपद्वंश  sUpadvaMza m.
   good spice   
   श्लेष्मघ्नी  zleSmaghnI f.
   three spices   
   चतुरूषण  caturUSaNa n.
   4 hot spices  
   मागध  mAgadha m.
   kind of spice    
   गन्धरस  gandharasa m.
   perfumes and spices  
   सूपद्वंश  sUpadvaMza m.
   good spice or condiment   
   मार्जिता  mArjitA f.
   curd with sugar and spice  [ sweet lassi ]  
   रसिका  rasikA f.
   curds with sugar and spice    
   मार्जित  mArjita m.
   curds with sugar and spice   
   खण्डपाक  khaNDapAka m.
   syrup prepared with spices   
   रसविक्रयिन्  rasavikrayin m.
   dealer in essences or spices  
   रसविक्रेतृ  rasavikretR m.
   dealer in essences or spices   
   रसाला  rasAlA f.
   curds mixed with sugar and spices  
   विधुरा  vidhurA f.
   curds mixed with sugar and spices   
   शिखरिन्  zikharin m.
   dish of curds and sugar with spices  
   परिशुष्क  parizuSka n.
   meat fried in ghee dried and spiced   
   कटुत्रय  kaTutraya n.
   aggregate of three pungent substances or spices  
   खड  khaDa m.
   buttermilk boiled with acid vegetables and spices   
   खल  khala m.
   butter-milk boiled with acid vegetables and spices  
   पर्णवीटिका  parNavITikA f.
   Areca nut cut in pieces and sprinkled with spices and rolled up in betel leaves  [ traditional after-meals mouth freshener ]   
   वीटक  vITaka n.
   preparation of the Areca nut with spices and lime rolled up together in a leaf of the betel plant  [ traditional after-meals mouth freshener ]     
            

 
   उपस्कर  upaskara m.
   appurtenance   
   उपकल्प  upakalpa m.
   appurtenance    
   व्युपस्कर  vyupaskara adj.
   without appurtenance      
            

Wilson

English

 उपस्कर
m.
  (-रः)
1 A condiment,  a spice or seasoning,  mustard,  pepper,  &c.
2 An article of household use,  as a broom,  a basket,  &c.
3 Blame,  censure.
E.
  उप complete,  and कर what makes,  स inserted.

Apte

English

उपस्करः [upaskarḥ],  1 Any article which serves to make anything complete,  an ingredient
 यथा क्रीडोपस्कराणां संयोग- विगमाविह । इच्छया क्रीडितुः स्यातां तथैवेशेच्छया नृणाम् ॥ Bhāg.*
  1.13.43
 Rām.*
  2.3.44.

(Hence) Condiment or seasoning for food (as mustard,  pepper &c.
 )

Furniture,  appurtenance,  apparatus,  instrument (उपकरण)
 उपस्करो रथस्यासीत् Mb.
 
 Śi.*
  18.72.

Any article or implement of household use (such as a broomstick)
 संयतोपस्करा दक्षा Y.*
  1.83
2.193
 Ms.*
  3.68, 12.66, 5. 15.

An ornament.

Censure,  blame.

Apte 1890

English

 उपस्करः 1 Any article which serves to make anything complete,  an ingredient. 
2 (Hence) Condiment or seasoning for food (as mustard,  pepper &c.). 
3 Furniture,  appurtenance,  apparatus,  instrument (उपकरण)
 उपस्करो रथस्यासीत् Mb.
 Śi. 18. 72. 
4 Any article or implement of household use (such as a broomstick)
 Y. 1. 83
 2. 193
 Ms. 3. 68,  12. 66,  5. 150. 
5 An ornament. 
6 Censure,  blame. 

Monier Williams Cologne

English

 1. उप-स्-कर m.
  (for 2. See below) (n. ,  MBh.
   v,  7234) any utensil,  implement or instrument

 any article of household use (as is broom,  basket &c.
  ),  appurtenance,  apparatus,  MBh.
  
 Suśr.
 
 Mn.
   &c.
  

 an ingredient,  condiment,  spice,  L.
 

 N.
  of a Ṛṣi,  BrahmaP.
  

 ornament,  decoration,  T.
 

 blame,  censure,  W.
 

 2. उप-स्-कर m.
  the act of hurting,  violating,  T.
 

Monier Williams 1872

English

 उपस्-कर,  अस्,  m. any article which serves to
make complete,  an ingredient,  condiment,  spice or
seasoning (mustard,  pepper,  &c.)
 an appurtenance, 
utensil,  implement or instrument
 an article of house-
hold use (as a broom,  a basket,  &c.),  apparatus
blame,  censure.

Macdonell

English

 उपस्कर upa-skara,  m.
  (n. ) implement
 domestic 🞄utensil
 broom. 

Benfey

English

 उपस्कर उपस्कर,  i. e. उप-कृ + अ, 
m.
  (and n.
  Chr. 36,  18).
 1. Implements, 
MBh. 2,  2063
 household implements, 
Man.  12,  66.
 2. A broom (? vb. कॄ),  Man. 
3,  63.
 -- Comp.
 
सु-,  adj.
  well furnished
with the necessary implements,  Chr.
25,  52.
सुसंस्कृत-,  i. e. सु-सम्-कृ
+ त-,  f.
  रा,  one who takes great care
of the household furniture,  Man.  5,  150.

Apte Hindi

Hindi

उपस्करः
पुं*
  - "उप+कृ+अप्,  सुट्"
"जो किसी वस्तु के पूरा करने के काम आवे,  संघटक,  अवयव"

उपस्करः
पुं*
  - "उप+कृ+अप्,  सुट्"
मसाला जो भोजन को स्वादिष्ट बनाये

उपस्करः
पुं*
  - "उप+कृ+अप्,  सुट्"
"सामान,  उपबन्ध,  उपांग,  उपकरण"

उपस्करः
पुं*
  - "उप+कृ+अप्,  सुट्"
घर-गृहस्थी के काम की वस्तु

उपस्करः
पुं*
  - "उप+कृ+अप्,  सुट्"
आभूषण

उपस्करः
पुं*
  - "उप+कृ+अप्,  सुट्"
"निन्दा,  बदनामी"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उपस्कर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೃಹೋಪಕರಣ /ಮನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು
निष्पत्तिः - > उप + डुकृञ् (करणे) - "अच्" (३-१-१३४) । सुट् (६-१-१३९)
प्रयोगाः - > "पञ्च सूना गृहस्थस्य चुल्लीपेषण्युपस्करः । कण्डिनी चोपकुम्भश्च बध्यते यास्तु वाहयन् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ३-६८
उपस्कर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಂಜನ /ಸಾಂಬಾರ್ ಪುಡಿ ಚಟ್ನಿ ಮುಂತಾದುದು
उपस्कर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಷಣ /ಒಡವೆ /ಅಲಂಕಾರ

L R Vaidya

English

 upaskara {% m. %} 1. Any article which serves to make complete,  an ingredient
condiment
furniture,  appurtenance,  apparatus,  such as a broom-stick,  &c.,  M.iii.68,  xii.66,  Yaj.ii.193
an article of household use
an ornament
blame,  censure.

Bopp

Latin

 उपस्कर m. (r. कृ praef. उप cum स् euphonico,  s. अ) con-
dimentum. AM.

Indian Epigraphical Glossary

English

 upaskara (HRS),  known from the Kamauli plate of
Vaidyadeva
 probably meaning upakara (q. v.) or the appur-
tenance to a tax (kara).
Cf. nikara.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
काञ्चिकं काञ्जिकं धान्याम्लारनाले तुषोदकम् ।
कुल्माषाभिषुतावन्तिसोमशुक्तानि कुञ्जलम् ॥ ४१५ ॥
चुक्रं धातुघ्नमुन्नाहं रक्षोघ्नं कुण्डगोलकम् ।
महारसं सुवीराम्लं सौवीरं म्रक्षणं पुनः ॥ ४१६ ॥
तैलं स्नेहोऽभ्यञ्जनं च वेषवार उपस्करः ।
-wordlist-
 
काञ्चिक (क्ली),  काञ्जिक (क्ली),  धान्याम्ल (क्ली),  अरनाल (क्ली),  तुषोदक (क्ली),  कुल्माष (क्ली),  अभिषुत (क्ली),  अवन्तिसोम (क्ली),  शुक्त (क्ली),  कुञ्जल (क्ली),  चुक्र (पुंक्ली),  धातुघ्न (क्ली),  उन्नाह (क्ली),  रक्षोघ्न (क्ली),  कुण्डगोलक (क्ली),  महारस (क्ली),  सुवीराम्ल (क्ली),  सौवीर (क्ली),  म्रक्षण (क्ली),  तैल (क्ली),  स्नेह (पुंक्ली),  अभ्यञ्जन (क्ली),  वेषवार (पुं),  उपस्कर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वेषवार
वेषवार,  उपस्कर
मिष्टान्नं व्यञ्जनं ज्ञेयं वेषवार उपस्करः ।
verse 2.1.1.321
page 0038

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उपस्करः,  पुं,
   (उप + कृ + अप् समवाये चेति सुट् ।)व्यञ्जनादिसंस्कारार्थधन्याकसर्षपपिष्टादिः । वेसारवाटना इत्यादि भाषा । तत्पर्य्यायः । वेसवारः २ ।इत्यमरः ॥
 (यथा रामायणे । २ । ६५ । ९ ।“मङ्गलालम्भनीयानि प्राशनीयान्युपस्करान् ।उपानिन्युस्तथा पुण्याः कुमारीबहुलाः स्त्रियः” ॥
)गृहवासोपकरणम् । तच्च दृषदुपलसूर्पादि ।कनककुण्डलहारादि । इति श्रीकृष्णतर्क्कालङ्कारः ॥
तथा च याज्ञवल्क्यः ।“गृहोपस्करवाह्यानां दोह्याभरणकर्म्मिणाम् ।मूल्यंलब्धन्तु यत्किञ्चित् शुल्कं तत्परिकीर्त्तितम्” ॥
(तथा च मनुः । ३ । ६८ ।“पञ्चसूना गृहस्थस्य चूल्लीपेषण्युपस्करः” ॥
“सज्जोपस्करभेषजः” । इति सुश्रुते सूत्रस्थानेचतुस्त्रिंशोऽध्यायः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उपस्कर पु०
  उप + कृ--भावे अप् हिंसने सुट् । १ हिंसने उप-स्करोति उप + कृ--अच् भूषणे समवाये प्रतियत्नेविकारे अध्याहारे च सुट् । २ मूषके कटककण्डलादौ३ समुदिते संहते । ४ व्यञ्चनसंस्कारकपिष्टधन्याकादि-द्रव्ये (वाटना) । गृहसंस्कारके ५ सम्मार्ज्जन्यादौ ।६ विकृते अध्याहारेण ७ कथके च “पञ्च शूना गृहस्थस्यचूल्लो पेषण्युपस्करः” । “वको भवति हृत्वाग्निं ग्रह-कारी ह्युपस्करम्” मनुः ।

Capeller

German

 उपस्कर m.
  (n. ) Zuthat,  Ausrüstung.

Burnouf

French

 उपस्कर उपस्कर m.
  (स् euph.
 कृ) assaisonnement, 
condiment,  épices.
		 Outil,  instrument de travail. Cf. 
उपकरण।

Stchoupak

French

 उप-स्-कर-
 m.
  ustensiles,  accessoires 
 -ण- nt. id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.