उपसद् (upasad)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 उपस॑द् a.
  serving,  attending
 f.
  approach,  assault,  siege
attendance,  waiting on
 N.
  of a ceremony ((r. )).

Spoken Sanskrit

English

उपसद् 	-	 upasad 	-	 adj.
  	-	  approaching
उपसद् 	-	 upasad 	-	 adj.
  	-	  worshipping
उपसद् 	-	 upasad 	-	 adj.
  	-	  serving
उपसद् 	-	 upasad 	-	 f.
  	-	  worship
उपसद् 	-	 upasad 	-	 f.
  	-	  service
उपसद् 	-	 upasad 	-	 f.
  	-	  settlement
उपसद् 	-	 upasad 	-	 f.
  	-	  assault
उपसद् 	-	 upasad 	-	 f.
  	-	  attendance
उपसद् 	-	 upasad 	-	 m.
  	-	  siege
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  approach
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  crave for
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  revere
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  approach in a hostile manner
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  worship
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  possess
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  sit upon
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  approach asking
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  perform the upasad ceremony
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  sit near to
उपसीदति  { उपसद् } 	-	  upasIdati  { upasad } 	-	 verb 	-	  request
उपसादयति  { उपसद् } 	-	  upasAdayati  { upasad } 	-	 verb caus. 	-	  cause to approach
उपसादयति  { उपसद् } 	-	  upasAdayati  { upasad } 	-	 verb caus. 	-	  lead near
उपसादयति  { उपसद् } 	-	  upasAdayati  { upasad } 	-	 verb caus. 	-	  place or put upon or by the side of

Apte

English

उपसद् [upasad],  1,  6 P.
 

To sit near to,  go near,  approach
 अथ हैनं प्रस्तोता उपससाद Ch. Up.*
   1.11.4. उपसेदुर्दशग्रीवम् Bk.*
  9.92, 3.12, 6.135.

To sit at the feet of
 उपाध्यायमुपासदम् Ks.*
  18.21.

To wait upon,  serve
 (तं) आकल्पसाधनैस्तैस्तैरुपसेदुः प्रसाधकाः R.*
  17.22
 Śi.*
  13.24.

To march against.

To try to get or obtain. 

To sink down.  Caus.
  

To place near.

To lead towards.

To get,  find. 

उपसद् [upasad],  a.
  Serving,  waiting upon.  f.
  

Siege,  assault,  attack.

Laying up,  accumulating.

Service,  worship.

N.
  of a ceremony,  forming part of the ज्योतिष्टोम ceremony,  and lasting for several days. दीक्षानु- जन्मोपसदः शिरोधरम् Bhāg.*
  3.13.37.

N.
  of a sacrificial fire. Comp.
   -व्रतिन् a.
  observing the rules of theUpasad,  i. e.  drinking milk in certain quantities,  sleeping on the bare earth,  keeping silence &c.
  द्वादशाह- मुपसद्व्रती भूत्वा Bṛi. Up.*
   6.3.1.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 उपसद् {c1c} P.,  {c6c} P. 1 To sit near to,  go near,  approach
 उपसेदुर्दशग्रीवं Bk. 9. 92,  3. 12,  6. 135. 
2 To sit at the feet of
 उपाध्यायमुपासदं Ks. 108. 21. 
3 To wait upon,  serve
 (तं) आकल्पसाधनैस्तैस्तैरुपसेदुः प्रसाधकाः R. 17. 22
 Śi. 13. 24. 
4 To march against. 
5 To try to get or obtain. 
6 To sink down. 
Caus. 1 To place near. 
2 To lead towards. 
3 To get,  find. 

 उपसद् a. Serving,  waiting upon 
f. 1 Siege,  assault,  attack. 
2 Laying up,  accumulating. 
3 Service,  worship. 
4 N. of a ceremony,  forming part of the ज्योतिष्टोम ceremony,  and lasting for several days. 
Comp. 
व्रनिन् a. observing the rules of the Upasad,  i. e. drinking milk in certain quantities,  sleeping on the bare earth,  keeping silence &c. 

Monier Williams Cologne

English

 1. उप-√ सद् P.
  -सीदति (Ved.   Pot.
  1. pl.
  -सदेम
 impf.
   -असदत्)
to sit upon (acc.  ),  RV.
   vi,  75,  8
to sit near to,  approach (esp.   respectfully),  revere,  worship,  RV.
  
 AV.
  
 TS.
 
 ŚBr.
   &c.
  ,  MBh.
  
 Ragh.
  &c.
  
to approach (a teacher in order to become his pupil),  Kathās.
  
to approach asking,  request,  crave for,  RV.
   i,  89,  2
 vii,  33,  9
 TS.
  ii
 ŚBr.
   ii
to approach in a hostile manner,  BhP.
   vi,  3,  27
to possess,  RV.
   viii,  47,  16
 AV.
   iii,  14,  6
to perform the Upasad ceremony (See below),  TS.
  vi,  2,  3,  4 :
Caus.
  -सादयति,  to place or put upon or by the side of TS.
 
 TBr.
  
 ŚBr.
   &c.
  
to cause to approach,  lead near (See उप-सादित).

 2. उप-स॑द् mfn.
   approaching (respectfully),  worshipping,  serving,  AV.
  
 VS.
  xxx,  9

 उप-स॑द् (त्),  m.
  N.
  of a particular fire (different from the Gārhapatya,  Dakṣiṇāgni,  and Āhavanīya),  VahniP.
  

 उप-स॑द् (त्),  f.
  attendance,  worship,  service,  RV.
   ii,  6,  1

 settlement (?),  AV.
   vi,  142,  3

 siege,  assault,  ŚBr.
   iii
 AitBr.
  
 Kāṭh.
 

 N.
  of a ceremony or sacrificial festival preceding the Sutyā or pressing of the Soma (it lasts several days,  and forms part of the Jyotiṣṭoma),  VS.
  xix,  14
 TS.
 
 ŚBr.
  
 KātyŚr.
   &c.
  

Monier Williams 1872

English

 उपसद् 1. उप-सद्,  cl. 1. 6. P. -सीदति,  -सत्-
तुम्,  to sit near to,  to go near to,  approach
 to
worship
 to obtain.

 2. उप-सद्,  त्,  त्,  त्,  Ved. one who goes near to, 
serving,  attending,  waiting upon
 (त्),  f. siege,  assault
laying up,  accumulating
 service
 N. of a ceremony
lasting several days and forming part of the Jyotiṣ-
ṭoma ceremony.
—उपसद्-वन्,  आ,  आ,  अ,  Ved. one
who has attendants or worshippers,  one who is wor-
shipped.
—उपसद्-व्रतिन्,  ई,  इनी,  इ,  observing the
rules of the Upasad,  viz. drinking milk in certain
quantities,  sleeping on the bare earth,  chastity,  si-
lence,  &c.

Apte Hindi

Hindi

उपसद्
भ्वा* पर*  उप-सद् -
"निकट बैठना,  पहुँचना,  पास जाना"

उपसद्
भ्वा* पर*  उप-सद् -
"सेवा में प्रस्तुत रहना,  सेवा करना"

उपसद्
भ्वा* पर*  उप-सद् -
चढ़ाई करना

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उपसद्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಯಾಗ
उपसद्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ /ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಆಹವನೀಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಬೇರೆಯಾದ ಅಗ್ನಿ
प्रयोगाः - > "गार्हपत्यो दक्षिणाग्निः तथैवाहवननीयकः । एतेऽग्नयस्त्रयो मुख्याः शेषाश्चोपसदस्त्रयः ॥"
उल्लेखाः - > अग्निपु०
उपसद्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ /ಹತ್ತಿರವಿರುವ
निष्पत्तिः - > उप + षद्लृ (विशरणदौ) - "क्विप्" (३-२-७६)

E Bharati Sampat

Sanskrit

(स्त्री) उप+षदलृ(विशरणादौ)+क्विप् । ‘क्विप् च’ ३.२.७६। १.यागविशेषः। २.दक्षिणाग्निः। दाक्षिणाग्निआहवनीययोः भिन्नाग्निः। (वि) ३.समीपस्थः।

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उपसद्,  पुं,
   (उप + सद् + क्विप् ।) अग्निविशेषः ।यथा । वह्निपुराणे गणभेदनामांध्यायः ॥
“गार्हपत्यो दक्षिणाग्निस्तथैवाहवनीयकः ।एतेऽग्नयस्त्रयो मुख्या शेषाश्चोपसदस्त्रयः” ॥
(स्त्री,   यज्ञभेदः । आश्वलायने ४ । ८ । १ “अथोपसद्भिःप्रचरति” । इति । सभीपस्थिते व्याचलिङ्गः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उपसद् त्रि०
  उपसीदति उप + सद--क्विप् । १ समोपस्थिते ।“प्रकामोद्यायोपसदम्” यजु० ३०,  ९,  करणे क्विप् । २ इष्टि-भेदे स्त्री । सा चेष्टिः “अथोपसद्” आश्व० श्रौ० ४,  ८,  १, आरभ्य पाण्योश्चोपसदः” इत्यन्तेषु ११ सूत्रेषु उक्ता द्रष्टव्या ।“अथोपसद्भिः प्रचरति” “यदोपसद्भिः प्रचरति” अथैतानिहवींषि निर्वपति आग्नेयमष्टाकपालं पुरोडाशं सौम्यंचरुं वैष्णवं त्रिकपालं वा पुरोडाशं चरुं वा तेन यथेष्ट्यैवंयजते । तदु तथा न कुर्य्यात् ह्वलति वा एष यो यज्ञपथादेत्येति वा एष यज्ञपथाद्य उपसत्पथादेति तस्मा-दुपसत्पथादेव नेयात्” शत० ५,  ४,  ५,  १६,  “अथ दशपेयेतं ब्रह्मागृहे स्थापितं सोममाहृत्यासन्द्यामासद्यातिथ्ययाप्रचरेयुः तदनन्तरमुपसद्यागः तत्राग्निसोमविष्णुदेवताकोपसत्प्रतिनिधित्वेन संसृब्यागसम्बन्धिनामुत्तमानांत्रयाणामाग्नेय सौम्यवैष्णवानामेव निर्वापं पूर्वपक्षयतियदोपसद्भिरिति । तेन यथेष्टीति एकैकोपसत्स्थाने तेनएकेन हविषा यथेष्टि इष्टितन्त्रेण कुर्यात् उपसत्त्रयार्थ-मेतद्धविस्त्रयं कर्त्तव्यमिति शाखान्तरीयः पक्षः तमिमंनिराकरोति तदु तथेति । नेयात् न प्रच्युतोभवेत् ततउपसदः पृथक् कुर्य्यात् तदन्त एतानि संसृपामन्तिमानित्रीणि हवींषि चेष्टितन्त्रेण पृथक् कुर्य्यात् स एष दशपेयःक्रतुः सप्तदशस्तोमसाध्योऽग्निष्टोमसंस्थोभवति” भा० । “उ-पसद्भिश्चरित्वा मासमेकसग्निहोत्रं जुहोति” श्रुतिः ।“रूपमुपसदामेतत्तिस्रोरात्रीः यजु० १९ १४,  “उपसत्-सु रौहिणौ कुर्य्यात्” कात्या० ४,  ६,  ४४,  “उपांशूपसदः ।७,  २,  ३२,  । ज्योतिष्टोमे ३ प्रवर्ग्याहप्रसिद्धायामिष्टौ४ गार्हपत्यादिभिन्नेऽग्नौ च । “गार्हपत्योदक्षिणाग्नि-स्तथैवा हवनीयकः । एतेऽग्नयस्त्रयो मुख्याः शेषाश्चो-पसदस्त्रयः” अग्नि पु०
  गणभेदनामाध्याये । उपसद् तच्छ-ब्दोऽस्त्यस्मिन् विमुक्ता० अस् । औपसद तच्छब्दयुक्ते खा-ध्याये अनुवाके च पु०
  ।

Grassman

German

 upasád,  f.,  Dienst,  Aufwartung [von sad mit úpa].
-ádam {197, 1}.

Stchoupak

French

 १ उप-सद्-
 s'approcher,  not. pour honorer,  approcher un maître 
 caus.
obtenir 
 amener 
 °सन्न- approché (pour l'aide ou pour recevoir
l'instruction) 
 conféré.

 २ उप-सद्-
 f.
  n.
  d'une cérémonie précédant le pressurage 
 -अ-
m.
  id.
°व्रतिन्- m.
  qui accomplit l'observance prescrite pour l'upasad.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.