| YouTube Channel

उपसदन (upasadana)

 
शब्दसागरः
English
उपसदन
n.
 (-नं) A neighbouring abode, a neighbourhood.
E.
 उप near,
and सदन a dwelling.
Capeller Eng
English
उपसदन
n.
 going to (a teacher), apprenticeship also =
उपसंग्रहण.
Yates
English
उप-सदन (नं) 1.
n.
 A neighbouring
abode, a neighbourhood.
Wilson
English
उपसदन
n.
 (-नं) A neighbouring abode, a neighbourhood.
E.
 उप near, and सदन a dwelling.
Apte
English
उपसदनम् [upasadanam], 1 Going near to, approaching.
Sitting at the feet of a teacher, becoming a pupil
Mb.
 * 1.132.5
तत्रोपसदनं चक्रे द्रोणस्येष्वस्त्रकर्मणि
Mb.
Neighbourhood.
Service.
Partaking of.
An abode, place
यज्ञोपसदनं ब्रह्मन्प्राप्तो$सि मुनिभिः सह
Rām.*
 1.5.15.
Apte 1890
English
उपसदनं 1 Going near to approaching.
2 Sitting at the feet of a teacher, becoming a pupil
तत्रोपसदनं चक्रे द्रोणस्येष्वस्त्रकर्मणि Mb.
3 Neighbourhood.
4 Service.
5 Partaking of.
Monier Williams Cologne
English
उप-सदन
n.
 the act of approaching (respectfully), respectful salutation,
MBh.
 i
approaching (a work), setting about, undertaking,
Gaut.
approaching or going to (a teacher [gen. ] to learn any science or art [loc. ]),
MBh.
 iii, 17169
performing (a ceremony or sacrifice),
R.
neighbouring abode, neighbourhood,
R.
Monier Williams 1872
English
उप-सदन, अम्, n. approaching, going to (a
teacher), sitting near (a master), becoming a pupil
going near to, being present at, partaking of
a
neighbouring abode, a neighbourhood.
Macdonell
English
उपसदन upa-sadana,
n.
 respectful salutation
🞄performance
-sádya, fp. to be respectfully 🞄approached or served
-sanna, pp. 🞄(√ sad) having entered as a pupil.
Benfey
English
उपसदन उप-सद् + अन,
n.
1. Ap-
proaching for receiving instruction,
MBh. 3, 17169.
2. Presence, Rām. 1,
50, 14 (
यज्ञ-, i. e. at the sacrifice).
Apte Hindi
Hindi
उपसदनम्
नपुं*
 - उप+सद्+ल्युट्
"निकट जाना, समीप पहुँचना"
उपसदनम्
नपुं*
 - उप+सद्+ल्युट्
"गुरु के चरणों में बैठना, शिष्य बनना"
उपसदनम्
नपुं*
 - उप+सद्+ल्युट्
पास-पड़ौस
उपसदनम्
नपुं*
 - उप+सद्+ल्युट्
सेवा
उपसदनम्
नपुं*
 - उपसद्+ल्युट्
"आवास, स्थान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपसदन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು /ಹತ್ತಿರ ಸೇರುವುದು
निष्पत्तिः - > उप + षद्लृ (विशरणदौ) - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "तत्रोपसदनं चक्रे द्रोणस्येष्वस्त्रकर्मणि"
उल्लेखाः - > भा०
उपसदन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಚಾರ್ಯನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಹೋಗಿ ಸೇರುವಿಕೆ
उपसदन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೇವೆ /ಶುಶ್ರೂಷೆ
उपसदन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಪ್ತಿ /ಹೊಂದುವಿಕೆ
उपसदन
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಗೃಹದ ಸಮೀಪ /ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರ
प्रयोगाः - > "यज्ञोपसदनं ब्रह्मन् प्राप्तोऽसि मुनिभिः सह"
उल्लेखाः - > रामा०
L R Vaidya
English
upasadana {% n. %} 1. Becoming a pupil, तत्रोपसदनं चक्रे द्रोणस्येष्वस्त्रकर्मणि Bh.
2. going near to
3. neighbourhood.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपसदनं,
क्ली,
 (सदनस्य गृहस्य समीपे । यद्वा, उप+ सद + ल्युट् ।) गृहसमीपम् ॥
(यथा रामायणे१ । ५० । १६ ।“धन्योस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुङ्गव ।यज्ञोपसदनं ब्रह्मन् प्राप्तोऽसि मुनिभिः सह” ॥
उपसेवनम् । प्राप्तिः । यथा, महाभारते वनपर्ब्बणि ।“तत्रोपसदनं चक्रे द्रोणस्येष्वस्त्रकर्म्मणि” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपसदन
न०
 उप + सद--ल्युट् । १ सेवायामुपसेवने २ आनुगत्यादिना प्राप्तौ “तत्रोपसदनं चक्रे द्रोणस्येष्वस्त्रकर्म्मणि” भा०व० ३०८ अ० “प्रतिगृह्य च तान् सर्वान् द्रोणश्चैवंसमब्रवीत् । रहस्येकः प्रतीतात्मा कृतोपसदानांस्तथा”आ० १३२ अ० सामीप्ये अव्ययी० । ३ गृहसमीपे
अव्य०
 ।“धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुङ्कव! । यज्ञो-पसदनं ब्रह्मन् प्राप्तोऽसि मुनिभिः सह” रामा० ।अत्राव्ययीभावस्यापि यज्ञेन समासः आर्षः ।
Burnouf
French
उपसदन उपसदन
n.
 (सद्) voisinage
habitation dans le
voisinage.
Stchoupak
French
उप-सदन-
nt. salutation respectueuse
fait d'approcher un maître
d'accomplir un rite
voisinage.