| YouTube Channel

उपशम (upazama)

 
शब्दसागरः
English
उपशम
m.
(-मः)
1. Tranquillity, calmness, patience.
2. Intermission,
cessation.
E.
उप much, शम् to be tranquil, अप्
aff.
Capeller Eng
English
उपशम
m.
coming to rest, cessation, tranquillity.
Yates
English
उप-शम (मः) 1.
m.
Tranquillity.
Spoken Sanskrit
English
उपशम - upazama -
m.
- relief
समाश्वास - samAzvAsa -
m.
- relief
आपत्साहाय्य - ApatsAhAyya -
n.
- relief
व्युपशम - vyupazama -
m.
- relief
लाघव - lAghava -
n.
- relief
विमोचन - vimocana -
n.
- relief
वरिवस्कृत् - varivaskRt -
adj.
- affording relief
वरिवस्यति { वरिवस्य } - varivasyati { varivasya } - verb - give relief. concede
सोच्छ्वासम् - socchvAsam -
ind.
- with a sigh of relief
अलाघव - alAghava -
n.
- no ease or relief of conscience
अप्रतिकार - apratikAra -
adj.
- not admitting of any relief or remedy
वरिवोद - varivoda -
adj.
- granting space or freedom or relief or repose or comfort
वरिवोधा - varivodhA -
adj.
- granting space or freedom or relief or repose or comfort
वरिवोविद् - varivovid -
adj.
- granting space or freedom or relief or repose or comfort
उपशम upazama
m.
relief
उपशम upazama
m.
alleviation
उपशम upazama
m.
tranquillity of mind
उपशम upazama
m.
stopping
उपशम upazama
m.
calmness
उपशम upazama
m.
satisfaction
उपशम upazama
m.
cessation
उपशम upazama
m.
patience
उपशम upazama
m.
whitewash
उपशम upazama
m.
relaxation
उपशम upazama
m.
assuagement
उपशम upazama
m.
intermission
उपशम upazama
m.
becoming quiet
Wilson
English
उपशम
m.
(-मः)
1 Tranquillity, calmness, patience.
2 Intermission, cessation, relaxation.
E.
उप much, शम to be tranquil, अप्
aff.
Apte
English
उपशमः [upaśamḥ], 1 Becoming quiet, assuagement, pacification
कुतो$स्या उपशमः
Ve.*
3
मन्युर्दुःसह एष यात्युपशमं नो सान्त्ववादैः स्फुटम्
Amaru.*
6
cessation, stopping, extinction.
Relaxation, intermission.
Tranquility, calmness, patience
उपशमशीलाः परमर्षयः
Bhāg.*
5.4.27. उपशमायनेषु स्वतनयेषु
Bhāg.*
5.1.29. ज्ञानस्योपशमः
Bh.*
2.82.
Control or restraint of the senses.
(in Astrono.)
N.
of the twentieth Muhūrta.
Comp.
-क्षयः (with Jainas) the destruction of activity
&c.
through quietism.
Apte 1890
English
उपशमः 1 Becoming quiet, assuagement, pacification
कुतोऽस्या उपशमः Ve. 3
मन्युर्दुःसह एष यात्युपशमं नो सांत्ववादैः स्फुटं Amaru. 5
cessation, stopping, extinction.
2 Relaxation, intermission.
3 Tranquility, calmness, patience
ज्ञानस्योपशमः Bh. 2. 82.
4 Control or restraint of the senses.
Monier Williams Cologne
English
उप-शम
m.
the becoming quiet, assuagement, alleviation, stopping, cessation, relaxation, intermission,
MāṇḍUp.
Prab.
Pañcat.
&c.
tranquillity of mind, calmness, patience,
MBh.
iii
Bhartṛ.
Śāntiś.
(in
astron.
)
N.
of the twentieth Muhūrta.
Monier Williams 1872
English
उप-शम, अस्, m. becoming quiet, assuagement,
ceasing, stopping, cessation, relaxation, intermission
tranquillity, calmness, patience.
—उपशम-शील, अस्,
आ, अम्, placid, calm.
Macdonell
English
उपशम upa-śama,
m.
cessation
abatement
🞄extinction
calmness
-na,
n.
appeasement
🞄-vat,
a.
having peace of mind.
Benfey
English
उपशम उप-शम् + अ,
m.
1. Ceasing,
MBh. 1, 758.
2. Calmness, Bhartṛ. 2,
80.
Apte Hindi
Hindi
उपशमः
पुं*
- उप+शम्+घञ्
"शान्त होना, उपशान्ति, सान्त्वना, निवृत्ति, रोक, परिसमाप्ति"
उपशमः
पुं*
- उप+शम्+घञ्
"विश्राम, छुट्टी, विराम"
उपशमः
पुं*
- उप+शम्+घञ्
"शान्ति, स्थैर्य, धैर्य"
उपशमः
पुं*
- उप+शम्+घञ्
ज्ञानेन्द्रियों का नियन्त्रण
उपशमः
पुं*
- उप+ शम्+घञ्
ज्योतिष में बीसवाँ मुहूर्त
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपशम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ
निष्पत्तिः - > उप + शमु (उपशमे) - "घञ्" (३-३-१८)
उपशम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಡಮೆಯಾಗುವಿಕೆ /ಇಳಿಮುಖವಾಗುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "मन्युर्दुःसह एव यात्युपशमं नो सान्त्ववादैः स्फुटम्"
उल्लेखाः - > अमरु०
उपशम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಹನೆ /ತಾಳ್ಮೆ /ಶಾಂತತೆ
उपशम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಸೆಯು ಕಡಮೆಯಾಗುವಿಕೆ
L R Vaidya
English
upaSama {% m. %} 1. The becoming quiet, assuagement, cessation, extinction, कृतोऽस्या उपशमः Ve.iii., मन्युर्दुःसह एष यात्युपशमं नो सांत्ववादैः स्फुटम् Am.S.5
2. calmness, patience, quietude
3. control over the senses.
Bopp
Latin
उपशम m. (r. शम् s. अ)
1) quies. SAK. 53. 3. infr.
2) pla-
catio, sedatio. HIT. 57. 11.: भयोपशमम् प्रतिज्ञाय.
3) cessatio. HIT. 80. 21.: वृष्टेर् उपशमः
Lanman
English
upaśama, m. stopping
cessation. [√2śam
+ upa, ‘stop.’]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nye bar zhi
१) उपशम २) उपशान्त ३) प्रशान्त ४) व्युपशम
nye bar zhi ba
१) उपशम २) उपशान्त ३) उपशान्ति
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जुगुप्सा तु घृणाथ स्याद्विस्मयश्चित्रमद्भुतम् ३०३
चोद्याश्चर्ये शमः शान्तिः शमथोपशमावपि
तृष्णाक्षयः स्थायिनोऽमी रसानां कारणं क्रमात् ३०४
-wordlist-
जुगुप्सा (स्त्री), घृणा (स्त्री), विस्मय (पुं), चित्र (क्ली), अद्भुत (क्ली), चोद्य (क्ली), आश्चर्य (क्ली), शम (पुं), शान्ति (स्त्री), शमथ (क्ली), उपशम (क्ली), तृष्णाक्षय (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपशमः,
पुं,
(उप + शम् + घञ् ।) शमता तत्प-र्य्यायः शमः शान्तिः शमथः तृष्णाक्षयः५ इति हेमचन्द्रः
(यथा, महाभारते ।पौष्योपास्याने १२० “न हि मे मन्युरद्यापिउपशमं गच्छति” तथा प्रबोधचन्द्रोदये ।१५ “तथायमपि कृतकर्त्तव्यः संप्रति परमा-मुपशमनिष्ठां प्राप्तः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपशम
पु०
उप + शम--घञ् अवृद्धिः इन्द्रियाणां निग्रहे२ तृष्णानाशे, रोगोपद्रवशान्तौ “तेषां पैत्तिका-नां व्याधीनामुपशमोहेमन्ते, श्लैष्मिकाणां, निदाघे वाति-कानां घनात्यये स्वभावत एव एते सञ्चयप्रकोपोपशमाः” “तत्कालमेव क्षतोष्मणः प्रसृतस्योपशमार्थम्” इतिच सुश्रु० निवृत्तौ “जगत्युपशमं याते नष्टयज्ञोत्-सवाकुले” भा० व० २० अ०
Capeller
German
उपशम
m.
das Zuruhekommen, Erlöschen,
die Ruhe.
Burnouf
French
उपशम उपशम
m.
(शम्) repos
cessation, fin.
Act.
action de calmer, de faire cesser.
Stchoupak
French
उप-शम-
m.
cessation, apaisement
-वन्त्- a. réconforté.
उपशमायन- a. qui va vers la tranquillité de l'esprit.