| YouTube Channel

उपवीतम् (upavItam)

 
Apte
English
उपवीतम् [upavītam], [उप-वे-क्त]
Investiture with the sacred thread.
The sacred thread worn by the first three classes of the Hindus
पित्र्यमंशमुपवीतलक्षणं मातृकं धनु- रूर्जितं दधत्
R.*
11.64
मुक्तायज्ञोपवीतानि
Ku.*
6.6
Śi.*
1.7
Ki.*
12.23
Ms.*
2.44, 64, 4.36, 66.
Apte Hindi
Hindi
उपवीतम्
नपुं*
- उप+वे+क्त
जनेऊ संस्कार
उपवीतम्
नपुं*
- उप+वे+क्त
जनेऊ या यज्ञोपवीत जिसको हिन्दू जाति के प्रथम तीन वर्ण धारण करते हैं
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) उपनयनसंस्कारे धारण यज्ञसूत्रम् उप+अज(गतिक्षेपणयोः)+क्तः। ‘निष्ठा’ ३.२.१०२, वी आदेशः। ‘अजेर्व्यघञपोः’ २.४.५६। ‘कृतोपवीतं हिमशुभ्रमुच्चकैर्धनं धनान्ते तडितां गणैरिव’ माघः १.७।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
यज्ञोपवीतम्, यज्ञोपवीतकम्, उपवीतम्, यज्ञसूत्रम्, पवित्रम्, ब्रह्मसूत्रम्, द्विजायनी
noun
हिन्दुधर्मीयप्रतिकविशेषः- हिन्दुधर्मानुसारं उपनयनसंस्कारे यज्ञधृतं कार्पासोद्भवं वामस्कन्धार्पितम् उपवीतं यद् उपनयनाद् अनन्तरं पुत्रः धारयति।
"यज्ञोपवीतं कुर्वीत सूत्राणि नव तन्तवः। एकेन ग्रन्थिना तन्तुर् द्वगुणोस् त्रिगुणोस् तथा॥ [देवलः]"