उपल (upala)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उपल m.
  (-लः) A rock or stone,  a precious stone or jewel.
	 f.
  (-ला) Re-
fined or candied sugar.
 E.
  उप near,  ला to give or take
 affix ड.

Capeller Eng

English

 उपल m.
  stone,  rock,  jewel
 f.
  उ॑पला the upper
mill-stone.

Yates

English

 उप-ल (लः) 1.
m.
  A rock or stone.
(ला) 1.
f.
  Refined candied sugar.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उपल 	-	 upala 	-	 m.
  	-	  stone
उपल 	-	 upala 	-	 m.
  	-	  precious stone
उपल 	-	 upala 	-	 m.
  	-	  jewel
उपल 	-	 upala 	-	 m.
  	-	  cloud
उपल 	-	 upala 	-	 m.
  	-	  rock

Wilson

English

 उपल
m.
  (-लः) A rock or stone,  a precious stone or jewel.
f.
 
(-ला) Refined or candied sugar.
E.
  उप near,  ला to give or take
 affix ड.

Apte

English

उपलः [upalḥ],  1 A stone,  rock
 उपलशकलमेतद् भेदकं गोमयानाम् Mu.*
  3.15
 कान्ते कथं घटितवानुपलेन चेतः Ś. Til.3
 Me.*
  19
 Ś.*
  1.14.

A precious stone,  jewel. Y.*
  3.36. 'उपलः प्रस्तरे मणौ' इति विश्वः.

Sand (Ved. ).

A cloud.

A ball thrown from some artifice (as gun)
 कपाट- यन्त्रदुर्धर्षा बभूवुः सहुडोपलाः Mb.
 *  3.284.4.

ला Refined sugar,  (उपलासिता Sugarcandy).

The upper and smaller millstone which rests on the Dṛiṣad. [cf L.
 opatus.] Comp.
   -प्रक्षिन् a.
  Grinding grain upon millstones
 कारुरहं ततो भिषगुपलप्रक्षिणी नवा Rv.*
  9.112.3.

Apte 1890

English

 उपलः 1 A stone,  rock
 उपलशकलेमतद्भदक गोमयानां Mu. 3. 15
 कांते कथं घटितवानुपलेन चेतः Ś. Til. 3
 Me. 19
 Ś. 1. 14. 
2 A precious stone,  jewel. 
3 Sand (Ved.). 
4 A cloud. 
ला 1 Refined sugar. 
2 The upper and smaller millstone which rests on the Dṛṣad. [cf. L. opalus]. 

Monier Williams Cologne

English

 उपल m.
  a rock,  stone,  MBh.
  
 Suśr.
 
 Śak.
  &c.
  

 a precious stone,  jewel,  Yājñ.
  iii,  36
 Śiś.
  iii,  48
 Kir.
 

 a cloud,  L.
 

 उपल [cf.   Gk. ὤπαλος
 Lat.
  apalus ?]

Monier Williams 1872

English

 उपल उपल,  अस्,  m. (connected with उपर, 
q. v.),  a rock or stone
 a precious stone or jewel
(आ),  f. the upper and smaller mill-stone which rests
on the दृषद्
 refined or candied sugar
 [cf. Gr.
ὤπαλος Lat. opalus.]
—उपल-प्रक्षिन्,  ई,  इणी,  इ, 
Ved. arranging stones
 (Sāy.) throwing grain on the
mill-stone.
—उपल-भेदिन्,  ई,  m.,  N. of a plant.

Macdonell

English

 उपल upala,  m.
  stone
 gem. 

Benfey

English

 उपल उपल,  m.
 
 1. A stone,  Man. 
11,  167.
 2. A rock,  Kir. 5,  15.
 -- Comp.
 
तपन-,  m.
  A fabulous gem = सूर्य
-कान्त,  Rājat. 3,  296.
रस-,  n.
  A pearl.

Apte Hindi

Hindi

उपलः
पुं*
  - उप+ला+क
"पत्थर,  पाषाण"

उपलः
पुं*
  - उप+ला+क
"मूल्यवान पत्थर,  रत्न,  मणि"

उपलः
पुं*
  - उप+ ला+क
नकली बन्दूक द्वारा फेंकी गई गोली

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उपल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಲ್ಲು /ಶಿಲೆ /ಬಂಡೆ
प्रयोगाः - > "विततशीकरराशिभिरुच्छ्रितैरुपलरोधविवर्तिभिरम्बुभिः" । "उपलशकलमेतद्भेदकं गोमयानाम्" ।
उल्लेखाः - > किरा० ५-१५,  मुद्रा० ३-१५
उपल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಶಿಲೆ /ರತ್ನ /ಮಣಿ
प्रयोगाः - > "दन्तोज्ज्वलासु विमलोपलमेखलान्ताः सद्रत्नचित्रकटकासु बृहन्नितम्बाः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-४०
उपल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರಳು

L R Vaidya

English

 upala {% m. %} 1. A rock or stone,  कांते कथं घटितवानुपलेन चेतः Sr.T.3,  Megh.i.19
 2. a precious stone,  a jewel.

Bopp

Latin

 उपल
1) lapis.
2) lapis pretiosus,  gemma. IN. 1. 6. (Lat.
opalus.)

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Upala (prob. represents,  m.c.,  MIndic Uppala = Skt. Utpala
 〔§ 2.88〕
 cf. Utpala 4,  Utpalaka 3,  and Padma 4,  id.),  n. of a mythical kalpa,  in which lived successively 300 former Buddhas termed Kauṇḍinya-gotra: Mv 〔iii.233.17〕 (vs) ekatra kalpe upalāhvayasmiṃ.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gyo dum
१) उपल २) शर्कर

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्नुः प्रस्थः सानुरश्मा तु पाषाणः प्रस्तरो दृषत् ॥ १०३५ ॥
ग्रावा शिलोपलो गण्डशैलाः स्थूलोपलाश्च्युताः ।
-wordlist-
 
स्नु (पुं),  प्रस्थ (पुंक्ली),  सानु (पुंक्ली),  अश्मन् (पुं),  पाषाण (पुं),  प्रस्तर (पुं),  दृषद् (स्त्री),  ग्रावन् (पुं),  शिला (स्त्री),  उपल (पुं),  गण्डशैल (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शिला
शिला,  उपल,  अश्मन्,  पाषाण,  ग्रावन्,  प्रस्तर,  दृषद्
शिलोपलाश्मपाषाणग्रावाणः प्रस्तरो दृषत् ।
verse 2.1.1.168
page 0021

नाममाला

Sanskrit

प्रस्तर,  उपल,  पाषाण,  दृषत्,  धातु,  शिला,  घन
प्रस्तरोपलपाषाणदृषद्धातुः शिला घनः ।
तत्र जातमयो लोहं शातकुम्भं नयेत्परम् ॥ १७० ॥
verse 0.1.1.170
page 0082

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उपलः,  पुं,
   (उपलाति । उप + ला + क । यद्वा,  उंशम्भुं पलति यः । उ + पल + अच् ।) पाषाणः ।(यथा,  --“रेवां द्रक्ष्यस्युपलावषमे विन्ध्यपादेविशीर्णाम्” ।इति मेघदूते पूर्व्वमेघे १९ श्लोकः ।) रत्नम् । इतिमेदिनी ॥
 (यथा मनुः । ११ । १६७ ।“मणिमुक्ताप्रबालानां ताम्रस्य रजतस्य च ।अयःकांस्योपलानाञ्च द्वादशाहं कणान्नता” ॥
बालुका । यथा,  “भिषगुपलाप्रक्षिणी नना” । इतिऋग्वेदे । ९ । ११२ । ३ । “उपलेषु बालुकासु”इति भाष्यम् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उपल पु०
  उप + ला--आदाने क उपलीयते गिरिरस्मिन्वा ली वा० ड,  पल--गतौ अच् पलः ओः शिवस्य पलःबोधक इत्यपरे । १ पाषाणे “रेवां द्रक्ष्यस्युपलविषमे विन्ध्य-पादे विशीर्ण्णाम्” मेघ० “परिगृह्य शतघ्नीश्च सचक्राःसगुडोपलाः” भा० व० २८३ अ० २ वालुकायाम् “भिषगुपल-प्रक्षिणी नना” ऋ० ९,  ११२,  ३ । “उपलेषु वालुकासुप्रक्षिणन्ति” भा० ३ रत्नमात्रे मेदि० “वलयार्पितासितमहो-पलप्रमाः “शुकाङ्गनीलोपलनिर्म्मितानाम्” “नीलोपल-स्यूतविचित्रधातुः” माघः “मध्यमोपलनिभे लसदंशौ”किरा० । ४ शर्करायां स्त्री । उपराति वारि रा--दानेक वा रस्य लः । ५ मेघे निरु० । लत्वाभाे उपरोऽपि मेघे

Capeller

German

 उपल m.
  der Stein
 der obere Mühlstein. 

 उपल m.
  Stein
 f.
  उ॑पला (accent.) u. s. w.

Grassman

German

 (úpala),  der Stein,  ursprünglich wol der obere Mühl- oder Pressstein [aus úpa],  enthalten im Folgenden.

Burnouf

French

 उपल उपल m.
  pierre,  surtout pierre précieuse,  opale. -- S.
f.
  उपला sucre candi.
		 Gr.
ὤπαλος
 lat. opalus.

Stchoupak

French

 उपल-
 m.
  roc 
 pierre précieuse.
°हस्त- m.
  n.
  d'un Caṇḍāla.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.