| YouTube Channel

उपरुध् (uparudh)

 
Apte
English
उपरुध् [uparudh], 7
U.
To obstruct, hinder, interrupt, stop
मा मोपरोत्सीरिति मा सृजैनम् Kaṭh.
Up.*
 1.21. उत्पक्ष्मणोर्नयनयोरुपरुद्धवृत्तिम्
Ś.*
 4.15.
Ve.*
 3.8
उपरुध्यते तपो$नुष्ठानम् Ś4
V.*
 5
पण्यमुपरुन्धताम्
Y.*
 2.25
to detain
अन्याय्यमुपरोद्धुम्
V.*
 5
(a) To disturb, trouble
पौरास्तपोवनमुपरुन्धन्ति
Ś.*
 1. (b) To press, trouble with a request
अभ्युत्सहे संप्रति नोपरोद्धुम्
R.*
 5.22.
To overcome, subdue
भेजे भिन्नकटैर्नागैरन्यानुपरुरोध यैः
R.*
 4.83.
To besiege (an enemy, town
&c.
 )
उपरुध्यारिमासीत
Ms.*
 7.195
Kām. 13.67
उपरुद्धं कुसुमपुरम्
Mu.*
 2.
To lock up, pen, confine
व्रजोपरोधं गाः स्थापयति Sk.
To conceal, hide
नेत्रक्रमेणोपरुरोध सूर्यम्
R.*
 7.39.
To cast off, repudiate, reject
ज्येष्ठपुत्रमुपारुधत् Rām.
Apte 1890
English
उपरुध् {c7c} U. 1 To obstruct, hinder, interrupt, stop
उत्पक्ष्मणोर्नयनयोरुपरुद्धवृत्तिं Ś. 4. 14
Ve. 3. 8
उपरुध्यते तपोनुष्ठानं Ś. 4
V. 5
पण्यमुपरुंधतां Y. 2. 250
to detain
अन्याय्यमुपरोद्धुं V. 5.
2 (a) To disturb, trouble
पौरास्तपोवनमुपरुंधंति Ś. 1. (b) To press, trouble with a request
R. 5. 22.
3 To overcome, subdue
R. 4. 83.
4 To besiege (an enemy, town &c.)
उपरुध्यारिमासीत Ms. 7. 195
Kām. 13. 67
उपरुद्धं कुसुमपुरं Mu. 2.
5 To lock up, pen, confine
व्रजोपरोधं गाः स्थापयति Sk.
6 To conceal, hide
R. 7. 39.
7 To cast off, repudiate, reject
ज्येष्ठपुत्रमुपारुधत् Rām.
Monier Williams Cologne
English
उप-√ 2. रुध्
P.
 Ā. -रुणद्धि, -रुन्द्धे, and -रुन्धति, -ते (also -रोधति,
R.
 vii, 74, 7) to lock in, shut up, besiege, blockade,
TBr.
ŚBr.
ChUp.
Mn.
Śiś.
&c.
to keep, hold back, stop, obstruct, hinder, interrupt,
MBh.
Mn.
Śak.
to molest, trouble, importune, annoy,
R.
Ragh.
&c.
to cover, conceal,
Ragh.
 vii, 36
R.
 :
Caus.
 -रोधयति, to injure,
Vātsyāy.
Monier Williams 1872
English
उपरुध् उप-रुध्, cl. 7. P. A. -रुणद्धि,
-रुन्धे, -रोद्धुम्, to obstruct, hinder, molest,
trouble, disturb
to prevent
to conceal.
Apte Hindi
Hindi
उपरुध्
रुधा* उभ* उप-रुध् -
"अवरुद्ध करना, विघ्न डालना"
उपरुध्
रुधा* उभ* उप-रुध् -
"तंग करना, दुःखी करना, कष्ट देना"
उपरुध्
रुधा* उभ* उप-रुध् -
"पार कर लेना, दबा देना "
उपरुध्
रुधा* उभ* उप-रुध् - "कैद करना, बन्दी बनाना, नियन्त्रण में रखना"
संभवतःफ्रैंच् भाषा के लौंड्रेज शब्द का आधुनिक रूप
उपरुध्
रुधा* उभ* उप-रुध् - "छिपाना, ढक लेना"
"विशेष रूप से 'भुजा' 'भौं' 'बिजली' आदि अर्थों को प्रकट करने वाले शब्दों के साथ समास के अन्त में, सौन्दर्य, कोमलता तथा पतलेपन को प्रकट करने के लिए प्रयोग-भुजलता, बाहुलता, भ्रूलता, "
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विच्छिद्, विहन्, अनुविहन्, उच्छिद्, उपरुध्, उपसंहृ, परिहा, प्रतिबन्ध्, प्रत्यवहृ, प्रत्यूह्, भिद्, व्यवधा
verb
क्रमस्य भङ्गानुकूलः व्यापारः।
"सञ्चालनं कुर्वाणानां सैनिकानां क्रमः व्यच्छिनत्।"
Synonyms:
 रुध्, अवरुध्, आरुध्, उपरुध्, संरुध्, संनिरुध्, समारुध्, विष्टम्भ्, अवष्टम्भ्
verb
अवरोधनानुकूलः व्यापारः।
"कूपे पङ्केन जलम् अरुणत्।"
Synonyms:
 विघ्नय, विरुध्, अवरुध्, उपरुध्, समारुध्, संनिरुध्, संरुध्, समुपरुध्, निबाध्, परिरुध्, परिष्ठा, निबन्ध्, विबन्ध्, व्याहन्, विष्टम्भ्, विष्टम्भय, द्वृ, युप्
verb
कार्यविशेषे बाधोत्पन्नानुकूलः व्यापारः।
"माधवः सर्वेषु कार्येषु विघ्नयति।"
Stchoupak
French
उप-रुध्-
bloquer, arrêter
repousser
tourmenter, harceler, gêner
cacher
°रुद्ध- bloqué, etc.