| YouTube Channel

उपयोगः (upayogaH)

 
Apte
English
उपयोगः [upayōgḥ], 1 Employment, use, application, service
ओषधान्नविहाराणामुपयोगः सुखावहः Madh.
N.
 उपयोगं गम् or व्रज् to be used or employed, serve
व्रजन्ति ... अनङ्गलेखक्रिययोपयोगम्
Ku.*
 1.7.
Administration of medicines, or their preparation.
Fitness, suitableness, propriety.
Contact, proximity.
Any act contributing to the fulfilment of a desired object.
Good conduct, observing established customs.
Food
गते च दुर्वाससि सो$म्बरीषो द्विजोपयोगातिपवित्रमाहरत्
Bhāg.*
 9.5.24.
Apte 1890
English
उपयोगः 1 Employment, use, application, service
उपयोगं गम् or व्रज to be used or employed, serve
व्रजंति …अनंगलेखक्रिययोपयोगं Ku. 1. 7.
2 Administration of medicine, or preparation of them.
3 Fitness, suitableness, propriety.
4 Contact, proximity.
5 Any act contributing to the fulfilment of a desired object.
6 Good conduct, observing established customs.
Apte Hindi
Hindi
उपयोगः
पुं*
 - उप+युज्+घञ्
"काम, लाभ, प्रयोग, सेवन"
उपयोगः
पुं*
 - उप+युज्+घञ्
औषधि तैयार करना या देना
उपयोगः
पुं*
 - उप+युज्+घञ्
"योग्यता, उपयुक्तता, औचित्य"
उपयोगः
पुं*
 - उप+युज्+घञ्
"संपर्क, आसन्नता"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उप + युजिर् = उपयुङ्क्ते । उपयुञ्जीत । उपयुक्तः । उपयोगः ।
कन्नडार्थः - > ಉಪಯೋಗಿಸು /ಬಳಸು
प्रयोगाः - > "षाड्गुण्यमुपयुञ्जीत शक्त्यपेक्षो रसायनम्"
उल्लेखाः - > माघ० २-९३
उप + युजिर् = उपयुङ्क्ते । उपयुञ्जीत । उपयुक्तः । उपयोगः ।
कन्नडार्थः - > ಅನುಭವಿಸು
्रयोगाः - >"सर्वाणि तावच्छ्रुतवृद्धयोगात्फलान्युपायुङ्क्त स दण्डनीतेः"
उल्लेखाः - > रघु० १८-४६
उप + युजिर् = उपयुङ्क्ते । उपयुञ्जीत । उपयुक्तः । उपयोगः ।
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೀತಿಸು /ಪ್ರೀತಿಯಿಡು
प्रयोगाः - > "न वै प्राज्ञा गतश्रीकं भर्तारमुपयुञ्जते"
उप + युजिर् = उपयुङ्क्ते । उपयुञ्जीत । उपयुक्तः । उपयोगः ।
कन्नडार्थः - > ಖರ್ಚು ಮಾಡು /ಸ್ವಂತಕ್ಕೆ ಬಳಸು
प्रयोगाः - > "दातव्यं सर्ववर्णेभ्यो राज्ञा चोरैर्हृतं धनम् । राजा तदुपयुञ्जानः चोरस्याप्नोति किल्बिषम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ८-४०
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) उपकारः। उप+युजिर्(योगे)+घञ् । ‘भावे’ ३.३.१८। ‘व्रजन्ति विद्याधरसुन्दरीणामनङ्गलेखक्रियोपयोगम्’ कुमार०१.७। २.आचरणम् । ३.भोजनम् । ‘औषधान्नविहाराणामुपयोगम् सुखावहम् ।’ ४.नियमपूर्वकविद्यास्वीकारः। ‘आख्यातोपयोगे’ पा०सू०१.४.२९।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उपकारकता, उपयोगः, उपयोगिता, उपकारकत्वम्, सोपकारकत्वम्, सार्थत्वम्, सार्थकत्वम्, उपयुक्तता, सफलता, हितता
noun
कार्यसाधनाय क्षमः उपकारकः च
"वह्नेः प्रकर्षेण प्रज्वलनाय पावकस्य उपकारकता सर्वश्रुता अस्ति"
Synonyms:
 उपयोगः, प्रयोगः
noun
यद् उपयुज्यते तत्।
"अस्माकं राष्ट्रे तण्डुलानां बहूपयोगः कुर्वन्ति।"
Synonyms:
 प्रयोगः, उपयोगः, प्रयोजनम्, प्रयुक्तिः, व्यापारः, व्यवहारः, सेवनम्, उपभोगः, भोगः, योगः
noun
वस्तुनः उपयोजनक्रिया।
"यद् उपदिष्टं तस्य प्रयोगः करणीयः। "
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपयोगः,
पुं,
 (उपयुज्यते इति । उप + युज् + घञ् ।)आचरणम् । इति विजयरक्षितः । इष्टसिद्ध्यर्थ-व्यापारः । इति विष्णुमिश्रः ॥
(“अनङ्गलेखक्रिय-योपयोगम्” । इति कुमारे । १ । ७ ॥
भोजनम् ।“औषधान्नविहाराणामुपयोगं सुखावहम्” । इतिनिदानस्थाने प्रथमेऽध्याये वाभटेनोक्तम् ॥
)