| YouTube Channel

उपमातृ (upamAtR)

 
शब्दसागरः
English
उपमातृ
mfn.
(-ता-त्री-तृ) An image-maker, a portrait-painter.
E.
उप be-
fore मा to measure, तृच्
aff.
f.
(-त्री)
1. A wet nurse.
2. A near female
relative.
E.
उप like, मातृ a mother.
Yates
English
उप-मातृ (ता) 1.
m.
An image-maker,
painter. (त्री)
f.
A wet nurse.
Spoken Sanskrit
English
उपमातृ upamAtR
adj.
an image-maker
उपमातृ upamAtR
adj.
portrait-painter
उपमातृ upamAtR
adj.
one who compares
उपमातृ upamAtR
f.
nurse
उपमातृ upamAtR
f.
near female relative
उपमातृ upamAtR
f.
second mother
उपमातृ upamAtR
f.
foster-mother
उपमातृ upamAtR
adj.
one who compares
उपमातृ upamAtR
adj.
portrait-painter
Wilson
English
उपमातृ
mfn.
(-ता-त्री-तृ) An image maker, a portrait painter.
E.
उप before मा to measure, तृच् affix.
f.
(-त्री)
1 A wet nurse.
2 A near female relative.
E.
उप like, मातृ a mother.
Apte
English
उपमातृ [upamātṛ],
m.
An image-maker, a portrait-painter.
उपमातृ [upamātṛ],
f.
[उपमिता मात्रा उप गौणे वा]
'A second mother', wet nurse.
A near female relative
मातृष्वसा मातुलानी पितृव्यस्त्री पितृष्वसा श्वश्रूः पूर्वजपत्नी मातृतुल्याः प्रकीर्तिताः Śabdak.
Apte 1890
English
उपमातृ m. An image-maker, a portrait-painter.
उपमातृ f. [उपमिता मात्रा उप गौणे वा] 1 ‘A second mother, wet nurse.
2 A near female relative
मातृष्वसा मातुलानी पितृव्यस्त्री पितृष्वसा श्वश्रूः पूर्वजपत्नी मातृतुल्याः प्रकीर्तिताः Śabdak.
Monier Williams Cologne
English
1. उप-मातृ
mfn.
(for 2. See
s.v.
) one who compares, Naiṣ.
an image-maker, portrait-painter,
L.
2. उप-मातृ
f.
‘second mother’, foster-mother, nurse,
L.
a near female relative,
L.
Monier Williams 1872
English
1. उप-मातृ, ता, m. an image-maker, a portrait-
painter.
उपमातृ 2. उप-मातृ, ता, f. (a second mo-
ther), a wet nurse
a near female relative.
Apte Hindi
Hindi
उपमातृ
स्त्री*
- -
"दूसरी माता, दूध पिलाने वाली धाय"
उपमातृ
स्त्री*
- -
निकट संबंधिनी स्त्री
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपमातृ
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧಾತ್ರಿ /ದಾದಿ /ಸಾಕು ತಾಯಿ
व्युत्पत्तिः - > उपमिता मात्रा
उपमातृ
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾಯಿಗೆಸಮಾನರಾದ ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರಿಯರು, ತಂದೆಯ ಸಹೋದರಿಯರು, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ದೊಡ್ಡಪ್ಪಂದಿರ ಹೆಂಡತಿಯರು, ಸೋದರಮಾವನ ಹೆಂಡತಿ, ಹೆಂಡತಿಯ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯಣ್ಣನ ಹೆಂಡತಿ
विस्तारः - > "मातृष्वसा मातुलानी पितृव्यस्त्री पितृष्वसा श्वश्रूः पूर्वजपत्नी मातृतुल्याः प्रकीर्तिताः ॥"
उपमातृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೋಲಿಸುವವನು /ಸಾದೃಶ್ಯ ಕೊಡುವವನು
निष्पत्तिः - > उप + माङ् (माने) "तृच्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > उपमाति
प्रयोगाः - > "अस्याधिकस्योपमयोपमाता"
उल्लेखाः - > नैष० ७-१६
L R Vaidya
English
upamAtf {% f. %} 1. A wet nurse
2. a near female relative (they are- मातृष्वसा मातुलानी पितृव्यस्त्री पितृष्वसा श्वश्रूः पूर्वजपत्नी मातृतुल्याः प्रकीर्तिताः Bṛihaspati.)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
धात्री तु स्यादुपमाता वीरमाता तु वीरसूः ५५८
-wordlist-
धात्री (स्त्री), उपमातृ (स्त्री), वीरमातृ (स्त्री), वीरसू (स्त्री)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपमातृ स्त्री उपमिता मात्रा अवा० स० धात्र्याम् अ-मरः सा हि मातृतुल्यं प्रतिपालयतीति तस्यास्तथात्वम्२ मातृतुल्यासु मातृष्वस्रादिषु ताश्च “मातृष्वसा मा-तुलानी पितृवास्त्री पितृष्वसा श्वश्रूः पूर्व्वजपत्नी चमातृतुल्याः प्रकीर्त्तिता” दायभा० वृह० स्मृ० उक्ताः ।स्वस्रादिपर्य्युदासात् ऋदन्तत्वेऽपि स्त्रियां ङीप् ।उप + मा--तृच् उपमानकर्त्तरि
त्रि०
स्त्रियां ङीप्
Burnouf
French
उपमातृ उपमातृ
f.
(मातृ) nourrice.