| YouTube Channel

उपमर्द (upamarda)

 
शब्दसागरः
English
उपमर्द्द
m.
 (-र्द्दः)
1. Reproach, abuse.
2. Refuting a charge.
E.
 उप, मृद् to
tread down, अच्
aff.
Capeller Eng
English
उपमर्द
m.
 friction, injury, reproach, abuse
also =
उपमर्दन.
Yates
English
उप-मर्द्द (र्द्दः) 1.
m.
 Reproach, abuse.
Spoken Sanskrit
English
उपमर्द upamarda
m.
 suppression
उपमर्द upamarda
m.
 rubbing down
उपमर्द upamarda
m.
 destruction
उपमर्द upamarda
m.
 pressure
उपमर्द upamarda
m.
 injury
उपमर्द upamarda
m.
 violation
उपमर्द upamarda
m.
 friction
Wilson
English
उपमर्द्द
m.
 (-र्द्दः)
1 Reproach, abuse.
2 Refuting a charge.
E.
 उप, मृद to tread down, अच्
aff.
Apte
English
उपमर्दः [upamardḥ], 1 Friction, rubbing or pressing down, crushing under one's weight
अन्यासु तावदुपमर्दसहासु भृङ्गं लोलं विनोदय मनः सुमनोलतासु S. D. (where उ˚ also means rough handling or enjoyment).
Destruction, injury, killing.
Reproach, abuse, insult, harsh or insulting treatment
Mk.*
 1.
Unhusking.
Refutation of a charge.
Stirring, shaking.
Apte 1890
English
उपमर्दः 1 Friction, rubbing or pressing down, crushing under one's weight
अन्यासु तावदुपमर्दसहासु भृंग लोलं विनोदय मनः सुमनोलतासु S. D. (where उ° also means rough handling or enjoyment).
2 Destruction, injury, killing.
3 Reproach, abuse, insult, harsh or insulting treatment
Mk. 1.
4 Unhusking.
5 Refutation of a charge.
6 Stirring, shaking.
Monier Williams Cologne
English
उप-मर्द a
&c.
 See उप-√ मृद्.
उप-मर्द b
m.
 friction, rubbing down
pressure,
Sāh.
Kathās.
injury, violation
destruction,
MBh.
 Comm. on
BṛĀrUp.
 &
Nyāyad.
suppression (of a sound),
Nyāyad.
 ii, 2, 59.
Monier Williams 1872
English
उप-मर्द, अस्, m. friction, rubbing down, bruising
destruction
reproach, abuse, refutation of a charge.
Macdonell
English
उपमर्द upa-marda,
m.
 violent pressure
injury
🞄destruction: -ka,
a.
 destroying
-na,
n.
 🞄doing an injury
offence.
Benfey
English
उपमर्द उपमर्द, i. e. उप-मृद् +
अ,
m.
 Destruction, Kathās. 12, 143.
Apte Hindi
Hindi
उपमर्दः
पुं*
 - उप+मृद्+घञ्
"घर्षण, रगड़, दबाव, बोझ के नीचे कुचल जाना"
उपमर्दः
पुं*
 - उप+मृद्+घञ्
"नाश, आघात, वध करना"
उपमर्दः
पुं*
 - उप+मृद्+घञ्
"झिड़कना, दुर्वचन कहना, अपमानित करना"
उपमर्दः
पुं*
 - उप+मृद्+घञ्
भूसी अलग करना
उपमर्दः
पुं*
 - उप+मृद्+घञ्
आरोप का निराकरण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपमर्द
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಜ್ಜುವುದು /ತಿಕ್ಕುವುದು
निष्पत्तिः - > उप + मृद (क्षोदे) - "घञ्" (३-३-१८)
उपमर्द
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಡುವುದು /ಹಿಸುಕುವುದು
प्रयोगाः - > "अन्यासु तावदुपमर्दसहासु भृङ्ग लोलं विनोदय मनः सुमनोलतासु"
उल्लेखाः - > सा० द०
उपमर्द
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧಾನ್ಯಗಳ ಹೊಟ್ಟು ಬಿಡಿಸುವುದು
L R Vaidya
English
upamarda {% m. %} 1. Friction, rubbing down, e.g. अन्यासु तावदुपमर्दसहासु भृंग लोलं विनोदय मनः सुमनोलतासु
2. injuring, killing, destruction
3. unhusking
4. reproach, abuse
5. refutation of a charge.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
upamarda, m., disturbance, threshing about: (tayā …) hrade mahān °daḥ kṛto MSV 〔i.135.2〕
prob. read so in same passage Divy 〔443.15〕, see mahātapamanda.
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
उपमर्द
उपमर्द, विप्रकार
सम्मर्दः स्यात्परिमल उपमर्दो विप्रकारः स्यात् ॥ ७६९ ॥
verse 4.1.1.769
page 0088
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपमर्द्द
पु०
 उप + मृद--घञ् । १ आलोडने, २ हिंसने, पूर्व्वधर्म्मि-विनाशनेन ३ धर्म्यान्तरोत्प्रादने । यथा अस्तेर्भूः चक्षिङोवचिः स्था--तिष्ठ इत्याद्यादेशे । ३ निष्पीडने “अन्यासुतावदुपमर्द्दसहासु भृङ्ग” सा० द० । धान्यादेः ४ निष्पलली-करणे च । (धानमाडा) भावे ल्य्वट् उपमर्द्दनमुक्तार्थेन० । कर्त्तरि ण्वुल् । उपमर्द्दक तत्कारके
त्रि०
 ।
Burnouf
French
उपमर्द उपमर्द
m.
 (मृद्) reproche.
Injure.
Stchoupak
French
उप-मर्द-
m.
 pression violente
fait d'endommager, destruction.