| YouTube Channel

उपभोगः (upabhogaH)

 
Apte
English
उपभोगः [upabhōgḥ], 1 (a) Enjoyment, eating, tasting
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति
Ms.*
 2.94, 8.285
Y.*
 2.171. कामोपभोगपरमाः
Bg.*
 16.11
प्रियोपभोग
R.*
 12.22. (b) Use, application
चरणोपभोगसुलभः
Ś.*
 4.4.
Enjoyment (of a woman), cohabitation
उपस्थितश्चारु वपुस्तदीयं कृत्वोप- भोगोत्सुकयेव लक्ष्म्या
R.*
 14.24.
Usufruct.
Pleasure, satisfaction.
Apte 1890
English
उपभोगः 1 (a) Enjoyment, eating, tasting
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति Ms. 2. 94, 8. 285
Y. 2. 171. काम° Bg. 16. 11
प्रियोपभोग R. 12. 22. (b) Use, application
चरणोपभोगसुलभः Ś. 4. 4.
2 Enjoyment (of a woman), cohabitation
R. 14. 24.
3 Usufruct.
4 Pleasure, satisfaction.
Apte Hindi
Hindi
उपभोगः
पुं*
 - उप+भुज्+घञ्
"रसास्वादन, खाना, चखना"
उपभोगः
पुं*
 - उप+भुज्+घञ्
"उपयोग, प्रयोग"
उपभोगः
पुं*
 - उप+भुज्+घञ्
फलोपभोग
उपभोगः
पुं*
 - उप+भुज्+घञ्
"आनन्द, संतृप्ति"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्रयोगः, उपयोगः, प्रयोजनम्, प्रयुक्तिः, व्यापारः, व्यवहारः, सेवनम्, उपभोगः, भोगः, योगः
noun
वस्तुनः उपयोजनक्रिया।
"यद् उपदिष्टं तस्य प्रयोगः करणीयः। "
अमरकोशः
Sanskrit
Word: उपभोगः
Root: उपभोग
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ using
⇒ eating
⇒ pleasure
⇒ usufruct
⇒ enjoying
⇒ consuming
⇒ enjoyment
⇒ repeatedly
⇒ consumption [Econ. using up]
Shloka(s):
3|2|20|1 ► निर्वेश उपभोगः स्यात्परिसर्पः परिक्रिया। (सङ्कीर्णवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|2|20|1 ⇢ निर्वेशः (निर्वेश) (पुं) ⇒ payment, swooning, entering, enjoying, offering, fainting, returning, attaining, expiation, atonement, wages. reward
➠ 3|2|20|1 ⇢ उपभोगः (उपभोग) (पुं) ⇒ using, eating, pleasure, usufruct, enjoying, consuming, enjoyment, repeatedly, consumption [Econ. using up]
Related word(s):
जातिः ➡ क्रिया
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपभोगः,
पुं,
 (उप + भुज + घञ् ।) भोजनाति-रिक्तभोगः । तत्पर्य्यायः । निर्व्वेशः २ । इत्यमरः ॥
(“प्रियोपभोगचिह्नेषु पौरोभाग्यमिवाचरन्” ।इति रघुः । १२ । २२ । तथा च स्मृतिः ।“आगमेनोपभोगेन नष्टं भाव्यमतोऽन्यथा” ।“न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति” ।इति मनुः । २ । ९४ ॥
)