| YouTube Channel

उपपतिः (upapatiH)

 
Apte
English
उपपतिः [upapatiḥ], [उपमितः पत्या, उप गौणः पतिः] A paramour
उपपतिरिव नीचेः पश्चिमान्तेन चन्द्रः
Ś.*
11.65, 15.63
Ms.*
3.155
4.216, 217
Vāj.3.9.
Apte 1890
English
उपपतिः [उपमितः पत्या, उप गौणः पतिः] A paramour
उपपतिरिव नीचैः पश्चिमांतेन चंद्रः Śi. 11. 65, 15. 63
Ms. 3. 155
4. 216, 217.
Apte Hindi
Hindi
उपपतिः
पुं*
- -
"प्रेमी, जार"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) उपमितः पत्या ‘कुगतिप्रादयः’ २.२.१८। व्यभिचारी द्रुततरमुपयाति स्रंसमानांशुकोसावुपपतिरिव नीचैः पश्चिमान्तेन चन्द्रः’ माघः ११.६५।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपपतिः,
पुं,
(उपमितः पत्या अवादयः क्रुष्टाद्यर्थेतृतीयया इति समासः ।) जारः इत्यमरः
नांइति भाषा तस्य लक्षणम् आचारहानिहेतुःपतिः चतुर्व्विधः सार्व्वकालिकपराङ्गना-पराङ्मुखत्वे सति सर्व्वकालमनुरक्तोऽनुकूलः ।सकलनायिकाविषयसमसहजानुरागो दक्षिणः ।भूयो निःशङ्कः कृतदोषोऽपि भूयो निवारितो-ऽपि भूयः प्रश्रयपरायणो धृष्टः कामिनी-विषयकपटपटुः शठः इति रसमञ्जरी
(यथा, मनुः १५५ ।“पौनर्भवश्च काणश्च यस्य चोपपतिर्गृहे”
)