| YouTube Channel

उपनिष्क्रमण (upaniSkramaNa)

 
शब्दसागरः
English
उपनिष्क्रमण
n.
 (-णं)
1. A main or royal road.
2. An instituted observance
or Sanskara, taking a child in the fourth month of its age into the
open air.
3. Going forth.
E.
 उप and नि before क्रम् to go, affix ल्युट्,
and स inserted.
Yates
English
उप-नि-ष्क्रमण (णं) 1.
n.
 A main
road
instituted observance.
Wilson
English
उपनिष्क्रमण
n.
 (-णं)
1 A main or royal road.
2 An instituted observance or Saṃskāra, taking a child in the fourth
month of its age into the open air.
3 Going forth.
E.
 उप and नि before क्रम to go, affix ल्युट्, and स
inserted.
Apte
English
उपनिष्क्रमणम् [upaniṣkramaṇam], 1 Going out, issuing.
One of the Saṁskāras or religious rites, i. e. taking out a child for the first time into the open air (which is usually performed in the fourth month of its age)
cf.
 चतुर्थे मासि कर्तव्यं शिशोर्निष्क्रमणं गृहात्
Ms.*
 2.34.
A main or royal road.
Apte 1890
English
उपनिष्क्रमणं 1 Going out, issuing.
2 One of the Saṃskāras or religious rites, i. e. taking out a child for the first time into the open air (which is usually performed in the fourth month of its age)
cf. Ms. 2. 34.
3 A main or royal road.
Monier Williams Cologne
English
उप-निष्क्रमण
n.
 the act of going of stepping out towards,
PārGṛ.
taking a child in the fourth month of its age for the first time into the open air (usually called निष्क्रमण, q.v., one of the Saṃskāras or religious rites
cf.
Mn.
 ii, 34),
Hcat.
L.
a main road, road,
Gaut.
 ix, 65
L.
Monier Williams 1872
English
उप-निष्क्रमण, अम्, n. going out towards
a
particular religious rite, one of the Saṃskāras, taking
a child in the fourth month of its age for the first
time into the open air (see Manu 11. 34)
a main
or royal road.
Macdonell
English
उपनिष्क्रमण upa-niṣ-kramaṇa,
n.
 going out 🞄to anything
open space.
Apte Hindi
Hindi
उपनिष्क्रमणम्
नपुं*
 - उप+निस्+क्रम्+ल्युट्
"बाहर जाना, निकलना "
उपनिष्क्रमणम्
नपुं*
 - उप+निस्+क्रम्+ल्युट्
एक धार्मिक अनुष्ठान या संस्कार जिसमें बच्चे को सर्वप्रथम बाहर खुली हवा में निकाला जाता है
उपनिष्क्रमणम्
नपुं*
 - उप+निस्+क्रम्+ल्युट्
मुख्य या राजमार्ग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपनिष्क्रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಟ್ಟಣದ ರಸ್ತೆ /ನಗರದ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆ
निष्पत्तिः - > उप + निस् + क्रमु (पादविक्षेपे) - "ल्युट्" (३-३-११७)
उपनिष्क्रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊರಗಡೆಗೆ ಹೊರಡುವುದು
उपनिष्क्रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಗುವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಡೆಗೆ ಕರೆತರುವುದು
निष्पत्तिः - > उप + निस् + क्रमु (पादविक्षेपे) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "चतुर्थे मासि कर्तव्यं शिशोर्निष्क्रमणं गृहात्"
उल्लेखाः - > मनु० २-३४
L R Vaidya
English
upanizkramaRa {% n. %} 1. Going out
2. the religious rite of taking a child for the first time into the open air (generally performed in the fourth month of its age)
3. a main road.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
द्विपथं तु चारपथो गजाद्यध्वा त्वसंकुलः ॥ ९८६ ॥
घण्टापथः संसरणं श्रीपथो राजवर्त्म च ।
उपनिष्क्रमणं चोपनिष्करं च महापथः ॥ ९८७ ॥
-wordlist-
द्विपथ (क्ली), चारपथ (क्ली), गजाध्वन् (पुं), असङ्कुल (पुं), घण्टापथ (पुं), संसरण (क्ली), श्रीपथ (पुं), राजवर्त्मन् (क्ली), उपनिष्क्रमण (क्ली), उपनिष्कर (क्ली), महापथ (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपनिष्क्रमणं
क्ली,
 (उपष्क्रम्यतेऽनेन उप + निर्-+ क्रम + ल्युट् ।) राजपथः । इति हेमचन्द्रः ॥
निष्क्रमणनामसंस्कारः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपनिष्क्रमण
न०
 उप + निस्--क्रम--करणे ल्युट् । राजपथे । अमरः ।
Burnouf
French
उपनिष्क्रमण उपनिष्क्रमण
n.
 (क्रम्) action de sortir.
Act. action de sortir un enfant à l'âge de 4 mois.
L'observance religieuse nommée संस्कार।
Rue royale.