| YouTube Channel

उपजिह्विका (upajihvikA)

 
शब्दसागरः
English
उपजिह्विका
f.
 (-का)
1. A species of insect.
2. The soft palate
see the
preceding.
Yates
English
उप-जिह्विका (का) 1.
f.
 Idem.
Spoken Sanskrit
English
उपजिह्विका - upajihvikA -
f.
 - abscess
विद्रधि - vidradhi -
f.
m.
 - abscess [ Med. ]
व्रण - vraNa -
m.
 - abscess
स्फोट - sphoTa -
m.
 - abscess
सुरगण्ड - suragaNDa -
m.
 - abscess
पाक - pAka -
m.
 - abscess
अष्ठीलिका - aSThIlikA -
f.
 - kind of abscess
इन्द्रवृद्धा - indravRddhA -
f.
 - kind of abscess
विद्रद्रधिका - vidradradhikA -
f.
 - kind of abscess
दन्तविद्रधि - dantavidradhi -
f.
 - abscess of teeth
विद्रधिनाशन - vidradhinAzana -
m.
 - abscess-destroyer
शराविका - zarAvikA -
f.
 - particular abscess
दन्तविद्रधी - dantavidradhI -
f.
 - abscess of the teeth
गलविद्रधि - galavidradhi -
m.
 - abscess in the throat
तालुपाक - tAlupAka -
m.
 - abscess in the palate
पाटनक्रिया - pATanakriyA -
f.
 - lancing an abscess or ulcer
मांसकच्छप - mAMsakacchapa -
m.
 - fleshy abscess on the palate
गलविद्रधि - galavidradhi -
m.
 - abscess or tumor in the throat
मक्कल्ल - makkalla -
m.
 - dangerous abscess in the abdomen
अनुशयी - anuzayI -
f.
 - boil or abscess on the upper part
लोहलिङ्ग - lohaliGga -
n.
 - boil or abscess filled with blood
उपजिह्वा - upajihvA -
f.
 - abscess on the under side of the tongue
अलास - alAsa -
m.
 - inflammation and abscess at the root of the tongue
विनता - vinatA -
f.
 - abscess on the back or abdomen accompanying diabetes
उपजिह्विका upajihvikA
f.
 kind of ant
उपजिह्विका upajihvikA
f.
 epiglottis
उपजिह्विका upajihvikA
f.
 abscess
Wilson
English
उपजिह्विका
f.
 (-का)
1 A species of insect.
2 The soft palate: see the preceding.
Monier Williams Cologne
English
उप-जि॑ह्विका
f.
 a kind of ant,
RV.
 viii, 102, 21
the epiglottis,
Car.
an abscess (See above),
Suśr.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपजिह्विका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೆದ್ದಲು ಹುಳ
निष्पत्तिः - > उपजिह्वा - स्वार्थे "कन्"
विस्तारः - > "वम्रो वम्र्युपदीपिकोपजिह्विका चोपदेहिका" - वैज० ।
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) कीटविशेषः यत् भित्तिकपातिकादयः शिथिलीकरोति । geddaluhula. ‘वम्रो वम्र्युपदीपिकोपजिह्विका चोपदीपिका’ वैज०।
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
उपजिह्विका f. Zäpfchen im Halse, Caraka 4, 7.
Vedic Reference
English
Upa-jihvikā, Upa-jīkā, Upa-dīkā are all forms of one word
denoting a species of ant.^1 To these ants is attributed in the
Atharvaveda^2 the power of penetrating to water which possesses
curative properties. They were accordingly used in all sorts of
spells against poisoning. The belief in their healing qualities
was no doubt due to the well-known properties of the earth of
ant-heaps which contains their water.
1) Upajihvikā is the form in Rv. viii.
102, 21
upajīkā in Av. ii. 3, 4
vi. 100,
2
but upacīkā in both passages in the
Paippalāda recension
upadīkā in the
Taittirīya Brāhmaṇa, i. 1, 3, 4
Tait-
tirīya Āraṇyaka, v. 1, 4
10, 9
Sata-
patha Brāhmaṇa, xiv. 1, 1, 8.
2) vi. 100, 2.
Cf. Bloomfield, American Journal of
Philology, 7, 482 et seq.
Hymns of the
Atharvaveda, 511
Whitney's Transla-
tion of the Atharvaveda, 41, 354
Bergaigne and Henry, Manuel Védique,
153.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपजिह्विका,
स्त्री,
 (उपजिह्वा + स्वार्थ कन् ।) घ-ण्टिका । आलजिव इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।प्रतिजिह्वा २ । इति राजनिर्घण्टः ॥
(ऋग्वेदे४ । ९१ । २१ । “यदत्युपजिह्विका यद्वम्रो अति-सर्पति” ।) कीटभेदः । तत्पर्य्यायः । उत्पादिका २वटिः ३ उद्देहिका ४ दिवी ५ । इति हारावली ॥
(“यस्य श्लेष्मा प्रकुपितो जिह्वामूलेऽवतिष्ठते ।आशु संजनयेत् शोथं जायतेऽस्योपजिह्विका” ॥
इति चरके सूत्रस्थाने १८ अध्यायः ॥
“जिह्वाग्ररूपः श्वयथुर्हि जिह्वा-मुन्नम्य जातः कफरक्तयोनिः ।प्रसेककण्डूपरिदाहयुक्ताप्रकथ्यतेऽसावुपजिह्विकेति” ॥
इति निदानस्थाने षोडशेऽध्याये सुश्रुतेनोक्तम् ॥
अस्य चिकित्सा यथा ।“उपजिह्वान्तु संलिख्य क्षारेण प्रतिसारयेत् ।शिराविरेकगण्डूषधमैश्चैनमुपाचरेत् ।जिह्वागतानां कर्म्मोक्तं तालव्यानां प्रवक्ष्यते” ॥
इति सुश्रुते चिकित्सितस्थाने २२ अध्यायः ॥
)
Grassman
German
upa-jíhvikā, f., die weibliche Ameise [jihvikā, das Zünglein].
-ā {711, 21}.