धातुः: दिह्
मूलधातुः: दिह
धात्वर्थः: उपचये
गणः: अदादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: देग्धि-दिग्धे


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

दिहँ दिह (अर्थः)  उपचये
( देग्धि दिग्धः ) इत्यादि पूर्ववत् प्रणिदेग्धिः, "नेर्गद'' इति णत्वम् अत्र देग्धीति स्तिपा निर्देशात् प्रनिदेदेग्धीत्यत्र णत्वन्न भवति ( देहः ) "अकर्तरि च कारके'' इति कर्म्मणि घञ्, देहोस्यास्तीति देही  ( सूत्रम्) अत इनिठनौ (इति सूत्रम्) इतीनिः, यद्यपि "एकाक्षरात्कृतो जातेः सप्तम्यां च न तौ स्मृतौ' इतीनिठनौ कृदन्तान्निषिध्येते तथापि "तदस्यास्त्यस्मिन्'' इत्यत इतिकरणस्यानुवर्तनात् तस्य च विषयनियमार्थत्वात्कार्योतृपादिवदत्रेनिर्द्भविष्यति उक्तं च वृत्तौ इतिकरणो विषयनियमार्थः सर्वत्र सम्बध्यत इति दिह्यते उपलिप्यते इति देहनी बाहुलकात् कर्म्मणि ल्युट्, गौरादित्वान् ङीष् 5

दिहँ दिह  उपतापे 
- देग्धि । दिग्धे । धेक्षि । धिक्षे । देग्धा । दिह्यात् । दिहीत । अदिग्ध । अधिक्षत । अधिक्षत् । अदिग्धाः । अधिक्षथाः । अधिक्षः । अधिग्ध्वम् । अधिक्षध्वम् । अधिक्षथ । अदिह्वहि । अदिक्षावहि । अधिक्षाव । देहः । देही । दिग्धम ।। 5 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“दिह उपचये”@} <a href="#foot_krm02">2</a> उपचयः = लेपः, वृद्धिश्च। </li> <li>देहकः-हिका, देहकः-हिका, <a href="#foot_krm03">3</a> दिधिक्षकः-क्षिका, देदिहकः-हिका;</li> <li> <a href="#foot_krm04">4</a> देग्धा-देग्ध्री, देहयिता-त्री, दिधिक्षिता-त्री, देदिहिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm05">5</a> <a href="#foot_krm06">6</a> प्रणिदिहन्-ती, देहयन्-न्ती, दिधिक्षन्-न्ती;</li> <li> -- प्रणिधेक्ष्यन्-न्ती-ती, देहयिष्यन्-न्ती-ती, दिधिक्षिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> प्रणिदिहानः, देहयमानः, दिधिक्षमाणः, देदिह्यमानः;</li> <li> प्रणिधेक्ष्यमाणः, देहयिष्यमाणः, दिधिक्षिष्यमाणः, देदिहिष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm07">7</a> प्रधिक्-धिग्-दिहौ-दिहः;</li> <li> -- -- -- दिग्धम्- <a href="#foot_krm08">8</a> दिग्धः-दिग्धवान्, देहितः, दिधिक्षितः देदिहितः-तवान्;</li> <li> दिहः, <a href="#foot_krm09">9</a> देहनः, दिधिक्षुः, देदेहः;</li> <li> देग्धव्यम्, देहयितव्यम्, दिधिक्षितव्यम्, देदिहितव्यम्;</li> <li> देहनीयम्, देहनीयम्, दिधिक्षणीयम्, देदिहनीयम्;</li> <li> देह्यम्, देह्यम्, दिधिक्ष्यम्, देदिह्यम्;</li> <li> ईषद्देहः-दुर्देहः-सुदेहः;</li> <li> -- -- -- दिह्यमानः, देह्यमानः, दिधिक्ष्यमाणः, देदिह्यमानः;</li> <li> संदेहः, देहः, दिधिक्षः, देदिहः;</li> <li> देग्धुम्, देहयितुम्, दिधिक्षितुम्, देदिहितुम्;</li> <li> दिग्धिः, देहना, दिधिक्षा, देदिहा;</li> <li> देहनम्, देहनम्, दिधिक्षणम्, देदिहनम्;</li> <li> दिग्ध्वा, देहयित्वा, दिधिक्षित्वा, देदिहित्वा;</li> <li> सन्दिह्य, संदेह्य, प्रदिधिक्ष्य, प्रदेदिह्य;</li> <li> देहम् २ दिग्ध्वा २ देहम् २ देहयित्वा २ दिधिक्सम् २ दिधिक्षित्वा २ देदिहम् २;</li> <li> देदिहित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (८४२)</li> <li id="foot_krm02">02 => (२-अदादिः-१०१५। अक। अनि। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[५। धातोरस्यानिट्त्वात्, झलादेः सनः कित्त्वे, धातुहकारस्य घत्वे, घकारस्य ककारे, भष्भावेन दकारस्य धकारे च रूपमेवम्। एवं सन्नन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[६। तृचि, हकारस्य घत्वे, ‘झषस्तथोर्धोऽधः’ (८-२-४०) इति तकारस्य धत्वे जश्त्वे च रूपम्। एवं तव्यदादिष्वपि ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [पृष्ठम्०७४८+ २५]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[१। शतरि, शपि, ‘अदिप्रभृतिभ्यः शपः’ (२-४-७२) इति शपो लुकि प्रपूर्वकस्य नेः ‘नेर्गदनदपतपदघुमास्यतिहन्तियातिवादिद्रातिप्सातिवपतिवहतिशाम्यतिचिनो- तिदेग्धिषु च’ (८-४-१७) इति णत्वे च रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[२। क्विपि, घत्वे, भष्भावे चर्त्वे च रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[आ। ‘मालेयदिग्धो जनदृष्टिलेह्यश्चक्षीमहीमां पुरमित्युपैर्त।।’ धा। का। २। ४४।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[३। नन्द्यादित्वात् (३-१-१३४) कर्तरि ल्युः। अनादेशः।]]</li></ul>

दिह् (दि॒हँ॑ उपचये - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = देहनम्
अनीयर् = देहनीयः - देहनीया
ण्वुल् = दृंहकः - दृंहिका
तुमुँन् = देग्धुम्
तव्य = देग्धव्यः - देग्धव्या
तृच् = देग्धा - देग्ध्री
क्त्वा = दिग्ध्वा
ल्यप् = प्रदिह्य
क्तवतुँ = दिग्धवान् - दिग्धवती
क्त = दिग्धः - दिग्धा
शतृँ = दिहन् - दिहती
शानच् = दिहानः - दिहाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

दिहँ दिह  उपचये
- (अर्थविवरणम्) उपचयोऽत्र लेपः 
नेर्गदनद (8418) इति णत्वम्-प्रणिदेग्धि  शिष्टं प्राग्वत्  दिग्धः, संदिग्धः  देहनो घटः, गौरादौ (द्र0 गण0 4141) देहनी  उणादौ-देहली द्वाराधो दारुः  देहः  5

दिह - उपचये (अदा० उभ० सक० अनि०) देग्धि ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಬೆಳೆ /ವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದು

दिह - उपचये (अदा० उभ० सक० अनि०) देग्धि ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಬಳಿ /ಲೇಪನ ಮಾಡು
प्रयोगाः - >"अदिहंश्चन्दनैः शुभ्रैर्विचित्रं समवस्त्रयन्"
उल्लेखाः - >भट्टि० १७-५४

उपचये (upacaye)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)