| YouTube Channel

उपचय (upacaya)

 
शब्दसागरः
English
उपचय
m.
(-यः)
1. Quantity, heap.
2. Elevation.
3. Prosperity.
4. Excess.
5. The third, sixth, tenth, and eleventh degrees from the first of a
zodiacal sign.
E.
उप above, चि to collect, अच्
aff.
Capeller Eng
English
उपचय
m.
accumulation, increase, growth
prosperity,
advantage.
Yates
English
उप-चय (यः) 1.
m.
Quantity
eleva-
tion
prosperity
a degree.
Spoken Sanskrit
English
उपचय - upacaya -
m.
- increment [ computer ]
उपचय - upacaya -
m.
- prosperity
उपचय - upacaya -
m.
- gathering
उपचय - upacaya -
m.
- and eleventh of the zodiacal signs
उपचय - upacaya -
m.
- elevation
उपचय - upacaya -
m.
- addition
उपचय - upacaya -
m.
- vantage
उपचय - upacaya -
m.
- excess
उपचय - upacaya -
m.
- third
उपचय - upacaya -
m.
- accumulation
उपचय - upacaya -
m.
- increase
उपचय - upacaya -
m.
- store
उपचय - upacaya -
m.
- sixth
उपचय - upacaya -
m.
- quantity
उपचय - upacaya -
m.
- growth
उपचय - upacaya -
m.
- storing
उपचय - upacaya -
m.
- tenth
उपचय - upacaya -
m.
- heap
Wilson
English
उपचय
m.
(-यः)
1 Quantity, heap.
2 Elevation.
3 Prosperity.
4 Excess.
5 The third, sixth, tenth, and eleventh degrees from the first of a zodiacal
sign.
E.
उप above, चि to collect, अच्
aff.
Apte
English
उपचयः [upacayḥ], 1 Accumulation, addition, accession
येन मूर्तीनामुपचयापचयाश्च लक्ष्यन्ते तं कालमाहुः Mbh. on II.2.5.
Increase, growth, excess
बल˚
K.*
15
स्वशक्त्युपचये
Śi.*
2.57
अम्भसामुपचयाय 9.32
भाग्य˚
Ratn.*
1.6 dawn of good fortune
so ज्ञान˚, मांस˚.
Quantity, heap.
Prosperity, elevation, rise. शिवस्योपचयं वीक्ष्य तथापचय- मात्मनः Śiva B.25.32.
The third, sixth, tenth and eleventh house or position from the first of a zodiacal sign (or a lagna q. v. ).
Comp.
-अपचय (du. ) rise and fall, prosperity and decay. -भवनम् a species of the Daṇḍaka metre.
Apte 1890
English
उपचयः 1 Accumulation, addition, accession.
2 Increase, growth, excess
बल° K. 105
स्वशक्त्युपचये Śi. 2. 57
अंभसामुपचयाय 9. 32
भाग्य° Ratn. 1. 6 dawn of good fortune
so ज्ञान°, मांस°.
3 Quantity, heap.
4 Prosperity, elevation, rise.
5 The third, sixth, tenth and eleventh house or position from the first of a zodiacal sign (or a lagna q. v.).
Comp.
अपचय (du.) rise and fall, prosperity and decay.
भवनं a species of the Daṇḍaka metre.
Monier Williams Cologne
English
उप-चय a See उप- 1. चि.
उप-चय b
m.
accumulation, quantity, heap
elevation, excess
increase, growth, prosperity,
MBh.
Suśr.
Hit.
&c.
(उपचयं 1. कृ, to promote or advance the prosperity of, help, assist,
Kām.
)
addition,
KātyŚr.
the third, sixth, tenth, and eleventh of the zodiacal signs,
VarBṛS.
&c.
Monier Williams 1872
English
उपचय उप-चय। See 1. उप-चि।
उप-चय, अस्, m. accumulation, increase, growth,
prosperity
quantity, heap
elevation, excess
addi-
tion
the third, sixth, tenth, and eleventh degrees
from the first of a zodiacal sign.
—उपचय-भवन,
अम्, n. (?) according to some, a species of the Daṇ-
ḍaka metre.
—उपचयापचयौ (°य-अप्°), m. du.
prosperity and decay, rise and fall.
Macdonell
English
उपचय upa-caya,
m.
accumulation
increase
🞄growth
welfare: -ṃ kṛ, promote the welfare 🞄of, assist (g.)
-āvaha,
a.
advantageous.
Benfey
English
उपचय उपचय, i. e. उप-चि + अ,
m.
Increase, Śiś. 9, 29.
Hindi
Hindi
कमाई के मकान (3, 6, 10, 11)
Apte Hindi
Hindi
उपचयः
पुं*
- उप+चि+अच्
"इकट्ठा होना, जोड़, अभिवृद्धि"
उपचयः
पुं*
- उप+चि+अच्
"वृद्धि, बाढ़, आधिक्य"
उपचयः
पुं*
- उप+चि+अच्
"परिमाण, ढेर"
उपचयः
पुं*
- उप+चि+अच्
"समृद्धि उत्थान, अभ्युदय"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उपचय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃದ್ಧಿ /ಬೆಳವಣಿಗೆ
निष्पत्तिः - > उप + चिञ् (चयने) - "अच्" (३-३-५६)
प्रयोगाः - > "स्वशक्त्युपचये केचित्परस्य व्यसनेऽपरे यानमाहुरुदासीनं त्वामुत्थापयति द्वयम् ॥"
उल्लेखाः - > माघ० २-५७
उपचय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಶಿ /ಗುಪ್ಪೆ
उपचय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಏಳಿಗೆ /ಅಭಿವೃದ್ಧಿ /ಉತ್ಕರ್ಷ
उपचय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಗ್ನದಿಂದ ಮೂರು ಆರು ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಸ್ಥಾನ
प्रयोगाः - > "षष्ठत्रिदशलाभाश्च लग्नादुपचयाः स्मृताः"
उपचय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಗ್ರಹ /ಶೇಖರಣೆ /ಕೂಡಿಡುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "अनाप्तपुण्योपचयैर्दुरापा फलस्य निर्धूतरजाः सवित्री"
उल्लेखाः - > किरा० ३-५
L R Vaidya
English
upacaya {% m. %} 1. Accumulation, increase, addition, स्वशक्त्युपचये केचित् परस्य व्यसने परे यानमाहुः Sis.ii.37, ix.29
2. quantity, heap
3. elevation.
Bopp
Latin
उपचय m. (r. चि s. अ) collectio, accumulatio, amplificatio.
HIT. 8. 13.: ज्ञानोपचये
105. 12.: उपचयापचयौ.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nye bar stsogs pa
उपचय
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उपचयः,
पुं,
(उप + चि + अच् ।) वृद्धिः उन्नतिः ।(“स्वशक्त्युपचये केचित् परस्य व्यसने परे” ।इति माघः ५७ “तदेतेषामस्मत्पुत्त्राणांज्ञानोपचये भवन्तः प्रमाणम्” इति हितोप-देशे कथामुखम् ।) लग्नात् तृतीयषष्ठदशमैका-दशस्थानानि इति ज्योतिषम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उपचय
पु०
उप + चि--भावे अच् वृद्धौ उन्नतौ “स्वश-क्त्युपचये केचित् परस्य व्यसने परे” माघः “तदेतेषाम-स्मत्पुत्राणां ज्ञानोपचये भवन्तः प्रमाणम्” हितो०“षडृतवो भवन्ति दोषोपचयप्रकोपोपशमननिमित्तम्”सुश्रु० “षष्ठत्रिदशलाभाश्च लग्नादुपचयाः स्मृताः” इतिज्योतिषोक्ते लग्नात् षष्ठादिस्थानेषु
Capeller
German
उपचय
m.
die Anhäufung, Zunahme, das
Gedeihen, Vorteil.
°यावह V. bringend.
Burnouf
French
उपचय उपचय
m.
(चि) collection, assemblage, amas.
Accroissement.
Stchoupak
French
उप-चय-
m.
accumulation, afflux
prospérité, bien-être
aide.