उपकार (upakAra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उपकार m.
  (-रः)
	 1. Favour,  protection,  help,  assistance.
	 2. Use,  ad-
vantage.
	 3. A flower,  &c. full blown. 
	 4. Garlands suspended,  at
gateways,  as an embellishment on festivals.
 E.
  उप near or over,  कृ
to make,  घञ् aff.
  

Capeller Eng

English

 उपकार m.
  service,  assistance,  favour. 

Yates

English

 उप-कार (रः) 1.
m.
  Favor,  assist-
ance
 use
 flower
 garland.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	 favour
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  doing good
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  benefit  [ Com.  ]
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  advantage
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  benefits
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  service
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  patronization
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  preparation
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  grant
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  benevolent action
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  facilitation
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  ornament
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  allowance
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  assistance
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  help
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  protection
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  decoration
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  help
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  use
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  subsidy
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  benefaction
उपकार 	-	 upakAra 	-	 m.
  	-	  embellishment
अधिक उपकार 	-	  adhika upakAra 	-	 m.
  	-	  additional benefit
उपकार-प्रणीवि 	-	 upakAra-praNIvi 	-	 f.
  	-	  benevolent fund
उपकार-सिद्धान्त 	-	 upakAra-siddhAnta 	-	 m.
  	-	  benefit theory  [ of taxation
 Econ.  ]

उपकार 	-	  upakAra 	-	 m.
  	-	 subsidy
अर्थ-साहाय्य 	-	  artha-sAhAyya 	-	 n.
  	-	 subsidy

 
   उपकार  upakAra m.
   patronization

 
   उपकार  upakAra m.
   facilitation   
   गर्भलम्भन  garbhalambhana n.
   facilitation of conception     
            

 
   उपकार  upakAra m.
   benefaction

Wilson

English

 उपकार
m.
  (-रः)
1 Favour,  protection,  help,  assistance.
2 Use,  advantage.
3 A flower,  &c. full blown. 
4 Garlands suspended,  at gateways,  as an embellishment on festivals.
E.
  उप near or over,  कृ to make,  घञ् aff.
  

Apte

English

उपकारः [upakārḥ],  1 Service,  help,  assistance,  favour,  kindness,  obligation (opp.  अपकार)
 अशक्यो द्रव्यपदार्थिकेन द्रव्यस्य गुणकृत उपकारः प्रतिज्ञातुम् Mbh. on P.
 II.1.1. उपकारापकारौ हि लक्ष्यं लक्षणमेतयोः Śi.*
  2.37
 शाम्येत्प्रत्यपकारेण नोपकारेण दुर्जनः Ku.*
  2.4, 3.73
 Y.*
  3.284
 Pt.*
  1.22
 उपकारे वृत् to be of service or useful (to another)

Preparation. 

Ornament,  decoration. 

Particularly,  flowers,  garlands &c.
  suspended at gate-ways as embellishments on festive occasions.

री A royal tent,  palace.

Caravansera. 

Apte 1890

English

 उपकारः 1 Service,  help,  assistance,  favour,  kindness,  obligation (opp. अपकार)
 उपकारापकारौ हि लक्ष्यं लक्षणमेतयोः Śi. 2. 37
 शाम्येत्प्रत्यपकारेण नोपकारेण दुर्जनः Ku. 2. 40,  3. 73
 Y. 3. 284
 Pt. 1. 22
 उपकारे वृत् to be of service or useful (to another). 
2 Preparation. 
3 Ornament,  decoration. 
4 Particularly,  flowers,  garlands &c. suspended at gate-ways as embellishments on festive occasions. 
री 1 A royal tent,  palace. 
2 Caravansera. 

Monier Williams Cologne

English

 उप-कार a &c.
   See उप- √ 1. कृ.

 उप-कार b m.
  help,  assistance,  benefit,  service,  favour

 use,  advantage,  MBh.
  
 Yājñ.
 
 Hit.
 
 Vikr.
  &c.

 (उपकारे-√ वृत्,  to be of service to another,  R.
 )

 preparation,  ornament,  decoration,  embellishment (as garlands suspended at gateways on festivals,  flowers &c.
  ),  Suśr.
 
 L.
 

Monier Williams 1872

English

 उप-कार,  अस्,  m. help,  assistance,  benefit,  service, 
favour,  use,  advantage,  (उपकारे वृत्,  to be of service
to another)
 preparation,  ornament,  garlands sus-
pended at gateways as an embellishment on festivals, 
a flower &c.
 (ई),  f. a royal tent,  a palace,  a caravan-
sera.
—उपकार-पर,  अस्,  आ,  अम्,  beneficent,  dili-
gent in doing good.
—उपकारापकारौ (°र-अप्°), 
m. du. kindness and injury.

Macdonell

English

 उपकार upa-kār-a,  m.
  friendly service,  kindness
 🞄benefit
 favour
 -aka,  a.
  (-ikā) doing 🞄friendly service
 helpful,  useful
 conducive
 🞄auxiliary
 -in,  a.
  id.
 -i-tva,  n.
  abst. ɴ.
 a-apakāra,  m.
  du. benefit and injury
 -ya,  fp. who 🞄is benefited: -yā,  f.
  royal tent.

Benfey

English

 उपकार उपकार,  i. e. उप-कृ + अ, 
m.
 
 1. Benefitting,  Man.  8,  265 (in order
to benefit them).
 2. Favour,  MBh.
3,  15024.
 3. Assistance,  Vikr. 11,  11.
 -- Comp.
 
स-,  adj.
 ,  f.
  रा। 1. beneficial, 
Man.  8,  143 (which may be used for
one's profit). 2. equipped,  stocked. 3.
assisted,  befriended.

Hindi

लाभ

Apte Hindi

Hindi

उपकारः
पुं*
  - उप+कृ+घञ्
"सेवा,  सहायता,  मदद,  अनुग्रह,  आभार"

उपकारः
पुं*
  - उप+कृ+घञ्
तैयारी

उपकारः
पुं*
  - उप+कृ+घञ्
"आभूषण,  सजावट"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उपकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾಹಾಯ್ಯ /ಒತ್ತಾಸೆ
निष्पत्तिः - > उप + डुकृञ् (करणे) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "उपकारापकारौ हि लक्ष्यं लक्षणमेतयोः" । "शाम्येत्प्रत्यपकारेण नोपकारेण दुर्जनः" ।
उल्लेखाः - > माघ० २-३७,  कुमा० २-४०

L R Vaidya

English

 upakAra {% m. %} 1. Help,  assistance,  favour,  उपकारापकारौ हि लक्ष्यं लक्षणमेतयोः Sis.ii.37,  शाम्येत्प्रत्यपकारेण नोपकारेण दुर्जनः K.S.ii.40,  iii.73,  Yaj.iii.284
 2. preparation
 3. ornament.

Bopp

Latin

 उपकार m. (r. कृ s. अ) auxilium. HIT. 51. 1. 61. 16.

Lanman

English

 upakāra,  m. friendly service
 kindness.
[√1kṛ + upa,  q. v.]

Mahabharata

English

Upakāra = Śiva (1000 names^2).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उपकारः,  पुं,
   (उप + कृ + घञ् ।) उपकृतिः ।(“उपकारापकारौ हि लक्ष्यं लक्षणमेतयोः” ।इति माघः । २ । ३७ ॥
 “कृतोपकारेव रतिर्बभूव” ।इति कुमारे । ३ । ७३ ॥
) विकीर्णपुष्पादिः । इतिहेमचन्द्रो मेदिनी च ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उपकार पु०
  उप + कृ--भावे घञ् । प्रधानस्यानुगुण्यसंपादने, उपकृतौ “उपकारापकारौ हि लक्ष्यं लक्षणमेतयोः”माघः । “कृतोपकारेव रतिर्वभूव” कुमा० “उपकारोमहां-स्तात कृतोऽयं मम खेचरैः” भा० व० १५० अ० । तस्योपकार्य्यारचितोपका(चा)रा” रघुः । उपकारश्च सहकारिभिःकारणस्य कार्य्योत्पादनार्थमानुगुण्यभेदः यथा दर्शादियागस्यप्रधानापूर्व्वसाधनेऽङ्गादीनां प्रयाजादीनां कलिकापूर्व्वसा-धनद्वारा तदानुगुण्यम् । स च वौद्धैः कुर्व्वद्रूपतारूपस्यवीजादेरुच्छुनत्वस्य सम्पादनरूपातिशयाधानमुच्यते सर्व्व०दर्श० । “तथाहि सहकारिभिः सलिलपवनादिभिःपदार्थसार्थैराधीयमाने वीजस्यातिशये वीजमुत्पादकम-भ्युपेयम् अपरथा तदभावेऽप्यतिशयः प्रादुर्भवेत् । वीज-ञ्चातिशयमादधानं सहकारिसापेक्षमेवाधत्ते अन्यथा सर्व्व-दोपकारापत्तौ अङ्कुरस्यापि सदोदयः प्रसज्येतः तस्मादति-शयार्थमपेक्षमाणैः सहकारिभिरतिशयान्तरमाधेयं वीजे, तस्मिन्नप्युपकारे पूर्व्वन्यायेन सहकारिसापेक्षस्य वीजस्य जन-कत्वे सहकारिसम्पाद्यवीजगतातिशयानवस्था प्रथमा व्यव-स्थिता । अथोपकारः कार्य्यार्थमपेक्ष्यमाणोऽपि वीजादिनि-रपेक्षं कार्य्यं जनयति तत्सापेक्षो वा । प्रथमे वीजादेरहे-तुत्वमापतेत् । द्वितीये अपेक्ष्यमाणेन वीजादिना उपकारेअतिशय आधेयः एवं तत्र तत्रापीति वीजादिजन्याति-शयनिष्ठातिशयपरम्परापात इति द्वितीयानवस्या स्थिराभवेत् । एवमपेक्ष्यमाणेनोपकारेण वीजादौ धर्म्मिण्युपका-रान्तरमाधेयमित्युपकाराधेयवीजातिशयाश्रयातिशयपरम्प-रापात इति तृतीयानवस्था दुरवस्था स्यात् । अथ भावाद-भिन्नोऽतिशयः सहकारिभिराधीयत इत्यभ्युपगम्यते तर्हिप्राचीनो भावोऽनतिशयात्मा निवृत्तः अन्यश्चातिशयात्मा-कुर्व्वद्रूपादिपदवेदनीयो जायत इति फलितम् ।

Capeller

German

 उपकार m.
  Dienstfertigkeit,  Förderung, 
Wohlthat,  Hülfe.

Stchoupak

French

 उप-कार-
 m.
  service (rendu),  aide 
 avantage 
 -ए वृत्- être au
service de.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.