उपकण्ठ (upakaNTha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उपकण्ठ mfn.
   (-ण्ठः-ण्ठा-ण्ठं) Near,  proximate.
	 n.
  (-ण्ठं)
	 1. Space near a vil-
lage or its boundary.
	 2. One of a horse's paces,  his walk. ind. (-ण्ठं)
Upon the neck,  near the throat.
 E.
  उप near,  कण्ठ the neck.

Capeller Eng

English

 उपकण्ठ n.
  nearness,  proximity
 °ण्टम् adv.
  near
(—°).

Yates

English

 उप-कण्ठ (ण्ठः-ण्ठा-ण्ठं)
a. Near.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 adj.
  	-	  being upon the neck or near the throat
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 adj.
  	-	  being in the proximity of
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 adj.
  	-	  proximate
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 adj.
  	-	  near
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 m.
  	-	  vicinity
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 n.
  	-	  horse's gallop
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 n.
  	-	  space near town
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 n.
  	-	  proximity
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 n.
  	-	  neighbourhood
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 n.
  	-	  contiguous space
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 n.
  	-	  space near a village or its boundary
उपकण्ठ 	-	 upakaNTha 	-	 n.
  	-	  boundary of town

Wilson

English

 उपकण्ठ
mfn.
   (-ण्ठः-ण्ठा-ण्ठं) Near,  proximate.
n.
  (-ण्ठं)
1 Space near a village or its boundary.
2 One of a horse's paces,  his walk. ind. (-ण्ठं) Upon the neck,  near
the throat.
E.
  उप near,  कण्ठ the neck.

Apte

English

उपकण्ठ [upakaṇṭha],  a.
  Near,  proximate.

ण्ठः
 ण्ठम् Proximity,  vicinity,  neighbourhood
 प्राप तालीवनश्याममुपकण्ठं महोदधेः R.*
  4.34
13.48
 Ku.*
  7.51
 Māl.
 9.2
 आकृष्य चापं श्रवणोपकण्ठे Ś.*
  3.5. to the very ear. तस्योपकण्ठे घननीलकण्ठः Ku.

Space near a village or its boundary.

One of a horse's paces. ind.
  

Upon the neck,  near the throat
 प्रेम्णोपकण्ठं मुहुरङ्कभाजः Śi.*
  3.36.

In the vicinity of,  near.

Apte 1890

English

 उपकंठ a. Near,  proximate. 
ठः,  
ठं 1 Proximity,  vicinity,  neighbourhood
 प्राप तालीवनश्याममुपकंठं महोदधेः R. 4. 34
 13. 48
 Ku. 7. 51
 Māl. 9. 2
 आकृष्य चापं श्रवणोपकंठे Ś. 3. 5 to the very ear. 
2 Space near a village or its boundary. 
3 One of a horse's paces. 
ind. 1 Upon the neck,  near the throat
 प्रेम्णोपकंठं मुहुरंकभाजः Śi. 3. 36. 
2 In the vicinity of,  near. 

Monier Williams Cologne

English

 उप-कण्ठ mfn.
   being upon the neck or near the throat

 being in the proximity of,  proximate,  near,  Kum.
  
 Pañcat.
 
 Ragh.

 उप-कण्ठ n.
  proximity,  neighbourhood,  contiguous space,  Kathās.
 
 Rājat.
  &c.
  

 space near a village or its boundary,  L.
 

 a horse's gallop,  L.
 

Benfey

English

 उपकण्ठ उप-कण्ठ, 
 I. adj.
 ,  f.
  ठा, 
Near,  Bhartṛ. 3,  24.
 II. m.
  n.
  Proximity, 
Pañc. 74,  21
 222,  1.

Apte Hindi

Hindi

उपकण्ठः
पुं*
  - उपगतः कण्ठम्
"सामीप्य,  सान्निध्य,  पड़ौस"

उपकण्ठः
पुं*
  - उपगतः कण्ठम्
ग्राम या उसकी सीमा के पास का स्थान

उपकण्ठम्
नपुं*
   - उपगतः कण्ठम्
"सामीप्य,  सान्निध्य,  पड़ौस"

उपकण्ठम्
नपुं*
   - उपगतः कण्ठम्
ग्राम या उसकी सीमा के पास का स्थान

उपकण्ठम्
अव्य* - उपगतः कण्ठम्
"गर्दन के ऊपर,  गले के निकट"

उपकण्ठम्
अव्य* - उपगतः कण्ठम्
"के निकट,  नजदीक"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उपकण्ठ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿರ /ಸಮೀಪ
प्रयोगाः - > "प्राप तालीवनश्याममुपकण्ठं महोदधेः" । "जगत्प्रसूतिर्जगदेकपावनी व्रजोपकण्ठं तनयैरुपेयुषी" ।
उल्लेखाः - > रघु० ४-३४,  किरा० ४-३२
उपकण्ठ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗ್ರಾಮದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರದೇಶ
उपकण्ठ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುದುರೆಯ ಒಂದು ವಿಧ ನಡೆ /ಅಶ್ವಗತಿಯ ಒಂದು ಭೇದ
विस्तारः - > "उत्तेरितमुपकण्ठमास्कन्दितमामित्यपि" - अभि० चि० ।
उपकण्ठ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿರದ /ಸಮೀಪದ
व्युत्पत्तिः - > उपगतः कण्ठः सामीप्यमस्य
उपकण्ठ
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಕಂಠದಲ್ಲಿ /ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ
प्रयोगाः - > "श्लिष्यतः प्रियवधूरुपकण्ठम्"
उल्लेखाः - > किरा० ९-२७
उपकण्ठ
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ
प्रयोगाः - > "निमीलदाकेकरलोलचक्षुषां प्रियोपकण्ठं कृतगात्रवेपथुः" । "प्रेम्णोपकण्ठं मुहुरङ्कभाजः" ।
उल्लेखाः - > किरा० ८-५३,  माघ० ३-३६
उपकण्ठ
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ

L R Vaidya

English

 upakaMWa {% n. %} 1. Proximity,  neighbourhood,  प्राप तालीवनश्याममुपकंठं महोदधेः R.iv.35,  K.S.vii.51
 2. space near a village.

Bopp

Latin

 उपकण्ठ (ex उप et कण्ठ gula)
1) Adj. propinquus. AM.
2) n. propinquitas,  vicinia. HIT. 65. 10. SAK. 44. 4. infr.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 उपकण्ठ n. *Karriere des Pferdes,  Y 155.

 उपकण्ठ n. *Carrière des Pferdes,  Kauṭ. 134,  4 v.u.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
उत्तेरितमुपकण्ठमास्कन्दितकमित्यपि ।
उत्प्लुत्योत्प्लुत्य गमनं कोपादिवाखिलैः पदैः ॥ १२४९ ॥
-wordlist-
 
उत्तेरित (क्ली),  उपकण्ठ (क्ली),  आस्कन्दित (क्ली)

--source--
 
पार्श्वं समीपं सविधं ससीमाभ्याशं सवेशान्तिकसंनिकर्षः ।
सदेशमभ्यग्रसनीडसंनिधानान्युपान्तं निकटोपकण्ठे ॥ १४५० ॥
संनिकृष्टसमर्यादाभ्यर्णान्यासन्नसंनिधी ।
-wordlist-
 
पार्श्व (क्ली),  समीप (क्ली),  सविध (क्ली),  ससीम (क्ली),  अभ्याश (क्ली),  सवेश (पुं),  अन्तिक (क्ली),  सन्निकर्ष (पुं),  सदेश (क्ली),  अभ्यग्र (क्ली),  सनीड (क्ली),  सन्निधान (क्ली),  उपान्त (क्ली),  निकट (पुंक्ली),  उपकण्ठ (क्ली),  सन्निकृष्ट (क्ली),  समर्याद (क्ली),  अभ्यर्ण (क्ली),  आसन्न (क्ली),  सन्निधि (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

समीप
समीप,  सनीड,  समर्याद,  आरात्,  सदेश,  सवेश,  ससीमन्,  उपकण्ठ,  अभ्यर्ण,  अभ्यग्र,  अभ्याश,  सन्निधान,  अन्तिक,  सन्निकृष्ट,  आसन्न,  सविध,  पार्श्व,  उपान्त,  अपदान्तर
समीपं सनीडं समर्यादमारात्, 
सदेशं सवेशं ससीमोपकण्ठम् ।
तथाभ्यर्णमभ्यग्रमभ्याशमाहु-
र्बुधाः सन्निधानान्तिके सन्निकृष्टम् ॥ ६९२ ॥
आसन्नं सविधं पार्श्वमुपान्तमपदान्तरम् ।
विप्रकृष्टं परं दूरमाराद् व्यवहितं स्मृतम् ॥ ६९३ ॥
verse 4.1.1.692
page 0080

नाममाला

Sanskrit

सीम,  उपकण्ठ,  तीर,  पार,  रोधस्,  अवधि,  तट
सीमोपकण्ठं तीरञ्च पारं रोधोऽवधिस्तटम् ॥ २६ ॥
verse 0.1.1.26
page 0013

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उपकण्ठं,  क्ली,
   (उपगतः कण्ठम् । अत्यादय इतिसमासः । उपगतः कण्ठः सामीप्यमस्येति वा ॥
)ग्रामान्तम् । तत्पर्य्यायः । उपशल्यम् २ । इति त्रि-काण्डशेषः ॥
 आस्कन्दितम् । अश्वपञ्चमगतिः ।इति हेमचन्द्रः ॥
 कण्ठसमीपम् ॥
 (यथा,  माघे ।“प्रेम्नोपकण्टं मुहुरङ्कभाजो-रत्नावलीरम्बुधिराबबन्ध” ।)

 उपकण्ठः,  त्रि,  (उपगतः कण्ठः सामीप्यमस्य ।)निकटः । इत्यमरः ॥
 (यथा,  कुमारे । ७ । ५१ ॥
“तस्योपकण्ठे घननीलकण्ठःकुतूहलादुन्मुखपौरदृष्टः” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उपकण्ठ त्रि०
  उगकतः कण्ठम् अत्या० स० । १ निकटे,  २ कण्ठा-सन्ने च “तस्योपकण्ठे घननीलकण्ठः” कुमा० । “आ-कृष्य चापं श्रवणोपकण्ठे” “उपकण्ठं महोदधेः” रघुः३ ग्रामान्ते ४ अश्वानामास्कन्दितगतौ च न०
  । विभक्त्यर्थेसामीप्ये वा अव्ययी० । ५ कण्ठ इत्यर्थे “रथाङ्गभर्त्त्रोऽभिनवंवरस्य यस्याः पितेव प्रतिपादितायाः । प्रेम्णोपकण्ढंमुहुरङ्कभाजो रत्नावलीरम्बुधिराबबन्ध” माघः । उपक-ण्ठम्--कण्ठे पक्षेऽन्तिके इत्यर्थः ६ कण्ठसामीप्ये च अव्य०
 

Capeller

German

 उपकण्ठ n.
  Nähe.

Burnouf

French

 उपकण्ठ उपकण्ठ a. (कण्ठ) proche
 prochain
voisin.  -- S. n.
  voisinage,  proximité
 environs,  alentours
 banlieue.
		 Le pas du cheval.
		 Le devant du cou,  la gorge.

Stchoupak

French

 उप-कण्ठ-
 a. proche du cou 
 proche 
 nt. proximité 
 -अम् près
du cou 
 près de.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.