उन्मुख (unmukha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उन्मुख mfn.
   (-खः-खा-खं) Looking upwards.
 E.
  उत् up,  मुख the face.

Capeller Eng

English

 उन्मुख f.
  ई looking or turned (lit.   having the face)
upwards
 looking at,  desirous of,  going or about to,  waiting for (—°).

Yates

English

 उन्मुख (खः-खा-खं)
a. Looking up.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

उन्मुख 	-	 unmukha 	-	 adj.
  	-	  about to
उन्मुख 	-	 unmukha 	-	 adj.
  	-	  ready
उन्मुख 	-	 unmukha 	-	 adj.
  	-	  erect
उन्मुख 	-	 unmukha 	-	 adj.
  	-	  waiting for
उन्मुख 	-	 unmukha 	-	 adj.
  	-	  looking up or at
उन्मुख 	-	 unmukha 	-	 adj.
  	-	  expecting
उन्मुख 	-	 unmukha 	-	 adj.
  	-	  near to
उन्मुख 	-	 unmukha 	-	 adj.
  	-	  raising the face

Wilson

English

 उन्मुख
mfn.
   (-खः-खा-खं) Looking upwards.
E.
  उद् up,  मुख the face.

Apte

English

उन्मुख [unmukha],  a.
  (-खी f.
 ) [उद्-ऊर्ध्वं मुखं यस्य]

Raising the face,  looking up
 ˚दर्शन looking upwards
 अद्रेः शृङ्गं हरति पवनः किंस्विदित्युन्मुखीभिः Me.*
  14, 15
 R.*
  1.39, 11.26
 आश्रम˚ 1.53.

Ready,  intent on,  on the point of,  about to,  prepared for
 तमरण्यसमाश्रयोन्मुखम् R.*
  8.12 about to retire to the woods
 16.9, 3.12
 उदयोन्मुख- चन्द्रिका M.*
  5.7
 भेदोन्मुखम् V.*
  2.7
 Ku.*
  6.48.

Eager,  waiting for,  expecting,  looking up to
 तस्मिन् संयमिनामाद्ये जाते परिणयोन्मुखे Ku.*
  6.34
 लक्ष्मीरिव गुणोंन्मुखी R.*
  12.26, 6. 21, 11.23.

Sounding,  speaking or making a sound
 परभृतोन्मुखी Ku.*
  6.2 speaking through the cuckoo.

Coming from the mouth (मुखोत्पन्न)
 यस्तून्मुखत्वाद्वर्णानां मुख्यो$भूद् ब्राह्मणो गुरुः Bhāg.*
  3.6.3.

Apte 1890

English

 उन्मुख a. (खी f.) [उद्-ऊर्ध्वं मुखं यस्य] 1 Raising the face,  looking up
 °दर्शन looking upwards
 अद्रेः शृंगं हरति पवनः किंस्विदित्युन्मुखीभिः Me. 14,  100
 R. 1. 39,  11. 26
 आश्रम° 1. 53. 
2 Ready,  intent on,  on the point of,  about to,  prepared for
 तमरण्यसमाश्रयोन्मुखं R. 8. 12 about to retire to the woods
 16. 9,  3. 12
 उदयोन्मुखचंद्रिका M. 5. 7
 भेदोन्मुखं V. 2. 7
 Ku. 6. 48. 
3 Eager,  waiting for,  expecting,  looking up to
 तस्मिन् संयमिनामाद्ये जाते परिणयोन्मुखे Ku. 6. 34
 लक्ष्मीरिव गुणोन्मुखी R. 12. 26,  6. 21,  11. 23. 
4 Sounding,  speaking or making a sound
 परभृतोन्मुखी Ku. 6. 2 speaking through the cuckoo. 

Monier Williams Cologne

English

 उन्-मुख mf(ई)n.  (उद्-मु°) raising the face,  looking up or at,  Suśr.
 
 Megh.
 
 Kum.
  
 Kathās.
 
 Pañcat.
  &c.

 waiting for,  expecting,  R.
 
 Kum.
  
 Kathās.
  &c.

 near to,  about to,  Vikr.
 
 Bhartṛ.
 
 VarBṛS.
  &c.

 उन्-मुख m.
  N.
  of an antelope (supposed to have been a Brāhman and hunter in former births),  Hariv.
  1210.

Monier Williams 1872

English

 उन्मुख उन्-मुख (उद्-म्°),  अस्,  ई,  अम्,  raising
the face,  looking at
 waiting for,  expecting
 near to
(अस्),  m.,  N. of an antelope (in the Hari-vaṃśa,  in
former births a hunter and a Brāhman).
—उन्मुख-
ता,  f. the state of one whose face is raised
 state of
watching or expectancy.

Macdonell

English

 उन्मुख un-mukha,  a.
  (ī) having the face 🞄upturned
 upward
 looking up towards
 🞄longing for
 expecting
 ready for,  about to 🞄(—°)
 -m,  ad. upwards
 -tā,  f.
  desire,  expectancy
 🞄-darśana,  n.
  upwards gaze.

Apte Hindi

Hindi

उन्मुख
"वि*,   ब* स*" - उद् - उर्ध्वं मुखं यस्य 
"मुंह ऊपर की ओर उठाये हुए,  ऊपर देखते हुए"

उन्मुख
"वि*,   ब* स*" - उद् - उर्ध्वं मुखं यस्य 
"तैयार,  तुला हुआ,  निकटस्थ,  उद्यत,  बन में चले जाने के लिए तत्पर"

उन्मुख
"वि*,   ब* स*" - उद् - उर्ध्वं मुखं यस्य 
"उत्सुक,  प्रतीक्षक,  उत्कंठित"

उन्मुख
"वि*,   ब* स*" - उद् - उर्ध्वं मुखं यस्य 
"शब्दायमान,  शब्द करता हुआ"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उन्मुख
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೇಲುಮುಖವಾದ /ಮುಖವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವ
व्युत्पत्तिः - > उद् ऊर्ध्वं मुखमस्य
प्रयोगाः - > "मनोऽभिरामाः शृण्वन्तौ रथनेमिस्वनोन्मुखैः" । "ते सद्मनि गिरेर्वेगादुन्मुखाद्वाःस्थवीक्षिताः" ।
उल्लेखाः - > रघु० १-३९,  कुमा० ६-४८
उन्मुख
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉದ್ಯುಕ್ತನಾದ /ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲ
उन्मुख
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಸುಕನಾದ /ತವಕಪಡುವ
प्रयोगाः - > "तस्मिन् संयमिनामाद्ये जाते परिणयोन्मुखे"
उल्लेखाः - > कुमा० ६-३४
उन्मुख
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವ /ಅಣಿಯಾಗಿರುವ
प्रयोगाः - > "पतिः प्रतीतः प्रसविन्मुखीं प्रियां ददर्श काले दिवमभ्रितामिव"
उल्लेखाः - > रघु० ३-१२

L R Vaidya

English

 unmuKa {% a. (f. खी) %} 1. Raising the face,  अद्रेः शृंगं हरति पवनः किंस्विदित्युन्मुखीभिः Megh.i.14,  ii.37,  R.i.39,  xi.26
eager,  waiting for,  expecting,  R.vi.21,  xi.23,  xii.26,  K.S.vi.34
near to,  on the point of,  ready,  prepared for,  R.xvi.9,  iii.12)
sounding,  making a sound,  K.S.vi.2.

Bopp

Latin

 उन्मुख (BAH. ex उत् sursum et मुख n. os,  vultus) erectum
vultum habens. N. 21. 7.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 उन्मुख Adj. auch: willig,  zu etwas geneigt,  Jātakam. 27,  18.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  उन्मुख
adjective
 
यस्य मुखं शिखरं वा ऊर्ध्वदिशि वर्तते।
 "सः उन्मुखानां पर्वतानां शिखराणि पश्यति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

kha gyon phyogs
उन्मुख

mngon phyogs
१) अभि ° २) अभिमुख ३) उन्मुख ४) प्रति ५) संमुख

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अन्धो गताक्ष उत्पश्य उन्मुखोऽधोमुखस्त्ववाङ् ॥ ४५७ ॥
-wordlist-
 
अन्ध (पुं),  गताक्ष (पुं),  उत्पश्य (पुं),  उन्मुख (पुं),  अधोमुख (पुं),  अवाञ्च् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उत्पश्य
उत्पश्य,  उन्मुख
उत्पश्यमुन्मुखं विद्यान्न्युब्जं विद्यादधोमुखम् ॥ ३८५ ॥
verse 2.1.1.385
page 0045

Mahabharata

English

Unmukha (XIV,  1939) v. Ulmuka.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उन्मुखः,  त्रि,  (उदूर्द्ध्वं मुखं यस्य ।) ऊर्द्ध्वमुखः । तत्-पर्य्यायः । उत्पश्यः २ । इति हेमचन्द्रः ॥
(“मनोभिरामाः शृण्वन्तौ रथनेमिस्वनोन्मुखैः” ।इति रघुः । १ । ३९ ।) उत्सुकः । यथा कुभारे । ६ । ३४ ॥
“तस्मिन् संयमिनामाद्ये जाते परिणयोन्मुखे” ।“पतिः प्रतीतः प्रसवोन्मुखीं प्रियाम्” । इतिरघुः । ३ । १२ ॥
“अद्रेः शृङ्गं हरति पवनः किंस्विदित्युन्मुखीभिः” ।इति मेघदूते । पूर्व्वमेघे १४ ।“इत्याख्याते पवनतनयं मैथिलीवोन्मुखी सा” ।इति च मेघदूते उत्तरमेघे ३९ श्लोकः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उन्मुख त्रि०
  उद् + उर्द्ध्वं मुखमस्य । १ ऊर्द्ध्वास्ये,  २ उद्युक्ते च ।“उन्मुखद्वाःस्थवीक्षिताः” कुमा० । “तस्मिन् संयमिनामाद्येजाते परिणयोन्मुखे” कुमा० । “विपुलतरोन्मुखलोच-नावलग्नम्” “दन्ताग्रनिर्भिन्नपयोदमुन्मुखाः” माघः ।“असौ शरण्यः शरणोन्मुखानाम्” “या नीतपौरास्वपदोन्मुखेन” । “मनोऽभिरामाः शृण्वन्तौ रथनेमिस्व-नोन्मुखैः” रघुः स्त्रियां ङीप् । “चूतयष्टिरिवाभ्यासे मधौपरभृतोन्मुखी” कुमा० “प्रतिषिद्धापि कैकेय्या लक्ष्मीरिवगुणोन्मुखी” “पतिः प्रतीतः प्रसवोन्मुखीं प्रियाम्”“अद्रेः शृङ्गं हरति पवनः किंस्विदित्युन्मुखीभिः”“इत्याख्याते पवनतनयं मैथिलीवोन्मुखी सा” मेघ० ।

Capeller

German

 उन्मुख f.
  ई emporgerichteten Gesichts, 
aufgerichtet,  emporschauend nach,  verlangend
nach,  erwartend,  bereit,  geneigt
zu (—°). n.
  adv. aufwärts.

Burnouf

French

 उन्मुख उन्मुख a. (मुख) qui a le visage tourné en
haut,  qui regarde en haut.

Stchoupak

French

 उन्-मुख-
 -ई- a. qui lève ou dirige la tête
 vers, 
dressé 
 qui fait face à 
 ifc. qui attend,  près de 
 -ता- f.
 
expectative.
°दर्शन- nt. fait de regarder vers (en haut).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.