धातुः: त्रस्
मूलधातुः: त्रसी
धात्वर्थः: उद्वेगे
गणः: दिवादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: त्रस्यति


धातुः: त्रस्
मूलधातुः: त्रस
धात्वर्थः: धारणे (ग्रहण इत्येके,वारण इत्यन्ये)
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: त्रासयति-ते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

त्रसीँ त्रसी  (अर्थः)  उद्वेगे
( त्रस्यति, त्रसति, ) "वा भ्राश'' इति श्यन्विषये पक्षे शप् ( तत्रास, तत्रसतुः, त्रेसतुः, तत्रसिथ, ) "वा जॄभ्रमुत्रसाम्'' इति किति लिट थलि च सेटि एत्वाभ्यासलोपविकल्पः ( त्रसिता त्रसिष्यति त्रस्यतु, त्रसतु, अत्रस्यत्, अत्रसत् त्रस्येत्, त्रसेत् ) आशिषि ( त्रस्यात् अत्रासीत्, अत्रसीत् तित्रसिषति तत्रास्यते तात्रस्ति तात्रसीतित्रासयति अतित्रसत् त्रस्नुः) "त्रसिगृधि'' इत्यादिना क्नुः ( त्रस्तः, त्रस्तवान् ) ईदित्त्वादनिट्त्वम्  ( तरङ्गापत्रस्तः ) "अपेतापोढ'' इति पञ्चमीसमासः  ( त्रासः ) घञ् रत्नदोषो भयं च त्रस धारणे चुरादौ 10

त्रसीँ त्रसी  उद्वेगे 
- त्रस्यति त्रसति  तत्रास  तत्रसतुः त्रेसतुः  त्रस्तः  त्रस्तवान्  11

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“त्रसी उद्वेगे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> उद्वेगः = भयम् इति क्षीरस्वामी। </li> <li>‘त्रसति त्रस्यतीत्येवमुद्वेगार्थे तु वा श्यनि।।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>त्रासकः-सिका, त्रासकः-सिका, तित्रसिषकः-षिका, तात्रसकः-सिका;</li> <li> त्रसिता-त्री, त्रासयिता-त्री, तित्रसिषिता-त्री, तात्रसिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm04">4</a> <a href="#foot_krm05">5</a> त्रस्यन्- <a href="#foot_krm06">6</a> त्रसन्-न्ती, त्रासयन्-न्ती, तित्रसिषन्-न्ती;</li> <li> -- त्रसिष्यन्-न्ती-ती, त्रासयिष्यन्-न्ती-ती, तित्रसिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- -- त्रासयमानः, त्रासयिष्यमाणः, -- तात्रस्यमानः, तात्रसिष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm07">7</a> सुत्रः-सुत्रसौ-सुत्रसः;</li> <li> -- -- -- <a href="#foot_krm08">8</a> त्रस्तम्, <a href="#foot_krm09">9</a> तरङ्गापत्रस्तः-त्रस्तवान्, त्रासितः, तित्रसिषितः, तात्रसितः-तवान्;</li> <li> त्रसः, वित्रासी, <a href="#foot_krm10">10</a> तत्रसिवान्-त्रेसिवान्, <a href="#foot_krm11">11</a> त्रस्नुः, <a href="#foot_krm12">12</a> त्रासः, तित्रसिषुः, तात्रसः;</li> <li> त्रसितव्यम्, त्रासयितव्यम्, तित्रसिषितव्यम्, तात्रसितव्यम्;</li> <li> त्रसनीयम्, त्रासनीयम्, तित्रसिषणीयम्, तात्रसनीयम्;</li> <li> त्रास्यम्, त्रास्यम्, तित्रसिष्यम्, तात्रस्यम्;</li> <li> ईषत्त्रसः-दुस्त्रसः-सुत्रसः;</li> <li> -- -- त्रस्यमानः, त्रास्यमानः, तित्रसिष्यमाणः, तात्रस्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm13">13</a> त्रासः, त्रासः, तित्रसिषः, तात्रसः;</li> <li> त्रसितुम्, <a href="#foot_krm14">14</a> त्रासयितुम्, तित्रसिषितुम्, तात्रसितुम्;</li> <li> त्रस्तिः, त्रासना, तित्रसिषा, तात्रसा;</li> <li> त्रसनम्, त्रासनम्, तित्रसिषणम्, तात्रसनम्;</li> <li> त्रसित्वा, त्रासयित्वा, तित्रसिषित्वा, तात्रसित्वा;</li> <li> प्रत्रस्य, प्रत्रास्य, प्रतित्रसिष्य, प्रतात्रस्य;</li> <li> त्रासम् २, त्रसित्वा २, त्रासम् २, त्रासयित्वा २, तित्रसिषम् २, तित्रसिषित्वा २, तात्रसम् २;</li> <li> तात्रसित्वा २। <a href="#foot_krm15">15</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (७९०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (४-दिवादिः-१११७। सक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। १९१)</li> <li id="foot_krm04">04 => [पृष्ठम्०७०५+ २७]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[१। ‘वा भ्राशभ्लाशभ्रमुक्रमुक्लमुत्रसित्रुटिलषः’ (३-१-७०) इति श्यन्विकल्पः। तेन रूपद्वयम्। प्राप्तविभाषेयम्, तेन पक्षे शप् भवति।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[आ। ‘उपेक्षिता देवगणैस्त्रसद्भिर्निशाचरैर्वीतभयैर्निकृत्ताः।’ भ। का। ११। ४३।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[२। क्विपि, सकारस्य रुत्वविसर्गौ भवतः।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[३। ‘श्वीदितो निष्ठायाम्’ (७-२-१४) इति इण्णिषेधः।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[४। ‘अपेतापोढमुक्तपतितापत्रस्तैरल्पशः’ (२-१-३८) इति समासः।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[५। क्वसौ ‘वा जॄभ्रमुत्रसाम्’ (६-४-१२४) इति एत्वाभ्यासलोपः। छान्दसोऽपि क्वसुर्भाषायामपि प्रयुज्यत इत्यसकृत् प्रमाणप्रदर्शनपूर्वकमुक्तम्।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[६। ‘त्रसिगृधिधृषिक्षिपेः क्नुः’ (३-२-१४०) इति ताच्छीलिकः क्नुप्रत्ययः। ‘नेड् वशि कृति’ (७-२-८) इतीण्णिषेधः।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[B। ‘अथानुकूलश्रवणप्रतीतामत्रस्नुभिर्मुक्तधुरं तुरङ्गैः।’ रघुवंशे १४। ४७।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[७। ‘हलश्च’ (३-३-१२१) इति संज्ञायां घञ्। त्रासः = भयम्, मणिदोषो वा।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[C। ‘फणावतस्त्रासयितुं रसायास्तलं विविक्षन् इव पन्नगारिः।।’ शि। व। ३। २३।]]</li> <li id="foot_krm15">15 => [पृष्ठम्०७०६+ २५]</li></ul>

त्रस् (त्र꣡सँ꣡ धारणे ग्रहण इत्येके वारण इत्यन्ये धारणग्रहणवारणेषु - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = त्रासनम्
अनीयर् = त्रासनीयः - त्रासनीया
ण्वुल् = त्रासकः - त्रासिका
तुमुँन् = त्रासयितुम्
तव्य = त्रासयितव्यः - त्रासयितव्या
तृच् = त्रासयिता - त्रासयित्री
क्त्वा = त्रासयित्वा
ल्यप् = प्रत्रास्य
क्तवतुँ = त्रासितवान् - त्रासितवती
क्त = त्रासितः - त्रासिता
शतृँ = त्रासयन् - त्रासयन्ती
शानच् = त्रासयमानः - त्रासयमाना

त्रस् (त्र꣡सीँ꣡ उद्वेगे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = त्रसनम्
अनीयर् = त्रसनीयः - त्रसनीया
ण्वुल् = त्रासकः - त्रासिका
तुमुँन् = त्रसितुम्
तव्य = त्रसितव्यः - त्रसितव्या
तृच् = त्रसिता - त्रसित्री
क्त्वा = त्रसित्वा
ल्यप् = प्रत्रस्य
क्तवतुँ = त्रस्तवान् - त्रस्तवती
क्त = त्रस्तः - त्रस्ता
शतृँ = त्रस्यन् / त्रसन् - त्रस्यन्ती / त्रसन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

त्रसीँ त्रसी  उद्वेगे
-(अर्थविवरणम्) उद्वेगो भयम् 
वा भ्राशाभ्लाश (3170) इति वा श्यन्-त्रसति, त्रस्यति  वा जॄभ्रमुत्रसाम् (64124) लिट्येत्त्वाभ्यासलोपौ-त्रेसुः, तत्रसुः  त्रसिगृधि (32140) इति क्नुः-त्रस्नुः  चुरादौ त्रस धारणे (10194 पाठा0) त्रासयति  9

त्रसी - उद्वेगे (वा दिवा० पर० अक० से०) त्रस्यति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಭಯಪಡು /ಹೆದರು
प्रयोगाः - >"ततो रामेति चक्रन्दुस्त्रेसुः परिदिदेविरे"
उल्लेखाः - >भट्टि० १४-४८

त्रसी - उद्वेगे (वा दिवा० पर० अक० से०) त्रस्यति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಕಳವಳಗೊಳ್ಳು /ಗಾಬರಿಪಡು
प्रयोगाः - >"अधर्मान्नात्रसः पाप लोकवादान्न चाबिभेः"
उल्लेखाः - >भट्टि० ७-३४

उद्वेगे (udvege)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)