| YouTube Channel

उद्वृत्त (udvRtta)

 
शब्दसागरः
English
उद्वृत्त
mfn.
(-त्तः-त्ता-त्तं)
1. Raised, elevated.
2. Exalted, prosperous.
3. Unrestrained, ill-behaved.
4. Vomited.
5. Left, as a remainder.
E.
उत् above, and वृत्त placed.
Capeller Eng
English
उद्वृत्त
a.
swollen, turgid, prominent
roused, excited
extravagant, dissolute.
Yates
English
उद्वृत्त (त्तः-त्तः-त्तं)
a. Vomited.
Spoken Sanskrit
English
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- ill-mannered
अविनीत - avinIta -
adj.
- ill-mannered
चपल - capala -
adj.
- ill-mannered
विशील - vizIla -
adj.
- ill-mannered
दुर्ललित - durlalita -
adj.
- ill-mannered
विशस्त - vizasta -
adj.
- ill-mannered
निःसंस्कार - niHsaMskAra -
adj.
- ill-mannered
दुर्विलसित - durvilasita -
n.
- ill-mannered act
अनार्य - anArya -
m.
- ill-mannered person
चपलगण - capalagaNa -
m.
- troop of ill-mannered boys
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- waving
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- arrogant
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- swelling
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- extravagant
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- turned up
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- prominent
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- ill-behaved
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- opened
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- excited
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- ill-mannered
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- opened wide
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- agitated
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- proud
उद्वृत्त - udvRtta -
adj.
- swollen up
उद्वृत्त - udvRtta -
m.
- particular position of the hands in dancing
उद्वृत्त - udvRtta -
n.
- east and west hour circle or six o'clock line
Wilson
English
उद्वृत्त
mfn.
(-त्तः-त्ता-त्तं)
1 Raised, elevated.
2 Exalted, prosperous.
3 Unrestrained, ill behaved.
4 Vomited.
5 Left, as a remainder.
E.
उत् above, and वृत्त placed.
Apte
English
उद्वृत्त [udvṛtta], p. p.
Raised, elevated (स्तन, दन्त, मेघ
&c.
). गर्जन्तमुद्वृत्तशिताग्रदंष्ट्रम्
Rām.*
6.59.95.
Flowing out, not contained in, swollen, overflowing
हृदयभरितोद्वृत्त- विस्मय
Māl.
4
अपामुद्वृत्तानाम्
Mu.*
3.8 overflowing
उद्वृतः इव सुखावहः परेषाम्
Śi.*
8.18. (where उ˚ means also 'gone astray, ill-behaved').
Grown, increased.
Exalted, prosperous.
Proud, furious, haughty
परिधत्त किमुद्वृत्ता राजद्रव्याण्यभीप्सथ
Bhāg.*
1.41.35. ˚मृगपति
K.*
9.
Vomited up.
Left as a remainder.
Ill-conducted, ill-mannered, rude.
Agitated
उद्वृत्तनक्रात् सहसोन्ममज्च
R.*
16.79.
Turned up, opened wide (as eyes). -त्तः A particular position of the hands in dancing. -त्तम् (in astronomy) The east and west hour circle or six o'clock line.
Apte 1890
English
उद्वृत्त p. p. 1 Raised, elevated (स्तन, दंत, मेघ &c.).
2 Flowing out, not contained in, swollen, overflowing
हृदयभरितोद्वृत्तविस्मय Māl. 4
अपामुद्वृत्तानां Mu. 3. 8 overflowing
उद्वृतः इव सुखावहः परेषां Śi. 8. 18. (where उ° means also ‘gone astray, ill-behaved’).
3 Grown, increased.
4 Exalted, prosperous.
5 Proud, furious, haughty
°मृगपति K. 90.
6 Vomited up.
7 Left as a remainder.
8 Ill-conducted, ill-mannered, rude.
9 Agitated
उद्वृत्तनक्रात् सहसोन्ममज्ज R. 16. 79.
Monier Williams Cologne
English
उद्-वृत्त
mfn.
swollen up, swelling
prominent,
Suśr.
MBh.
Hariv.
Bhartṛ.
excited, agitated, waving,
MBh.
Ragh.
BhP.
Suśr.
&c.
extravagant, ill-behaved, ill-mannered, proud, arrogant,
MBh.
R.
Rājat.
&c.
turned up
opened, opened wide (as eyes),
MBh.
vii, 5405
ix, 432
MārkP.
xiv, 62 (erroneous for उद्-वृत,
BRD.
)
उद्-वृत्त
m.
a particular position of the hands in dancing
उद्-वृत्त
n.
(in
astron.
) the east and west hour circle or six o'clock line (cf. उन्-मण्डल).
Monier Williams 1872
English
उद्-वृत्त, अस्, आ, अम्, raised, elevated
exalted,
prosperous
vomited up
left as a remainder
ill-
conducted, ill-mannered.
Apte Hindi
Hindi
उद्वृत्त
भू* क* कृ* - उद्+वृत्+क्त
"उठाया हुआ, ऊँचा किया हुआ"
उद्वृत्त
भू* क* कृ* - उद्+वृत्+क्त
"उमड़कर बहता हुआ, उमड़ा हुआ"
उद्वृत्त
वि* - उद्+वृत्+क्त
"उलटा हुआ, उद्घाटित, प्रसारित"
उद्वृत्तः
पुं*
- उद्+वृत्+क्त
नाचते समय हाथों की मुद्रा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उद्वृत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎದ್ದಿರುವ /ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿರುವ
निष्पत्तिः - > उद् + वृतु (वर्तने) - "क्तः" (३-४-७२)
उद्वृत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಾರಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿರುವ /ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ
व्युत्पत्तिः - > वृत्तमुत्क्रान्तः
प्रयोगाः - > "विश्लेषं युगमगमद्रथाङ्गनाम्नोरुद्धृतः इव सुखावहः परेषाम्" "अपामुद्वृत्तानां निजमुपदिशन्त्याः स्थितिपदम्"
उल्लेखाः - > माघ० ८-१८, मुद्रा० ३-८
उद्वृत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೊಬ್ಬಿದ /ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ
उद्वृत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಸಭ್ಯ /ಅಶಿಕ್ಷಿತ
उद्वृत्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟ /ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "तस्मात्समुद्रादिव मथ्यमानादुद्वृत्तनक्रात्सहसोन्ममज्ज"
उल्लेखाः - > रघु० १६-७९
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
उच्छून, उत्पीन, उत्फुल्ल, उद्वृत्त, परिस्फीत, पीन, प्रशून, प्रवृद्ध, शून, स्फीत
adjective
यद् तस्य सामान्यात् आकारात् वर्धते।
"सङ्गीता उच्छूनस्य मुखस्य चिकित्सायै वैद्यस्य समीपं गच्छति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उद्वृत्तः, त्रि, (उत् + वृत् + क्त वृत्ताच्चरित्रात्उत्क्रान्तो वा ।) उत्तोलितः उत्क्षिप्तः परि-मुक्तोज्झितः उद्वान्तः इति हेमचन्द्रो मेदिनीच
दुर्वृत्तः
(यथा, महाभारते, --“उद्वृत्तान् सततंलोकान् राजा धर्म्मण शास्ति वै”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उद्वृत्त
त्रि०
उद्गतो वृत्तात् निरा० स० दुर्वृत्ते उद् +वृत--क्त उत्क्षिप्ते भुक्तोज्झिते अधिके “उद्-वृत्तोहि ग्रन्थः समधिकफलमाचष्टे” व्या० न्यायः ।“कल्पक्षयोद्वृत्तमिवार्ण्णवाम्भः” भा० आ० प० ।५ क्षुभिते “उद्वृत्तनक्रात् सहसोन्ममज्ज” रघुः
Burnouf
French
उद्वृत्त उद्वृत्त pp. (वृत्) élevé.
Dégagé, libre,
maître de soi.
Rendu, vomi.