| YouTube Channel

उद्विज् (udvij)

 
Apte
English
उद्विज् [udvij], 6 Ā. (P. epic.)
To be grieved or afflicted, be agitated
नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम्
Bg.*
 5.2
tremble, shake (lit. and
fig.
 ).
To fear, be afraid of, shrink from, abhor (with
abl.
 )
तीक्ष्णादुद्विजते
Mu.*
 3.5
Bg.*
 12.15
लोकापवादान्नोद्विग्नम्
K.*
 197
नायमुद्विजितुं कालः स्वामि- कार्यात्
Bk.*
 7.92.
To be tired or sick of, be disgusted with
जीवितादुद्विजमानेन
Māl.
 3
sometimes with
gen.
 या ममोद्विजते नित्यं साद्य मामवगूहते
Pt.*
 4.76.
To grieve, afflict, frighten.
Caus.
To trouble, harass, afflict, oppress
उद्वेजयत्यङ्गुलिपार्ष्णिभागान्
Ku.*
 1.11.
उद्वेजिता वृष्टिभिः 5
म्लेच्छैरुद्वेज्यमाना
Mu.*
 7.19.
To terrify, frighten
उद्वेजिताः कूजितैः
U.*
 2.29.
To produce disgust or abhorrence
रमणीयाप्युद्वेजयति
K.*
 12
सीधुपानोद्वे- जितस्य
M.*
 3
Ś.*
 2.
To revive a fainting person (by sprinkling water) Suśr.
Apte 1890
English
उद्विज् {c6c} A. (P. epic.) 1 To be grieved or afflicted, be agitated
नोद्विजेत्प्राप्यं चाप्रियं Bg. 5. 20
tremble, shake (lit. and fig.).
2 To fear, be afraid of, shrink from, abhor (with abl.)
तीक्ष्णादुद्विजते Mu. 3. 5
Bg. 12. 15
लोकापवादान्नोद्विग्नं K. 197 नायमुद्विजितुं कालः स्वामिकार्यात् Bk. 7. 92.
3 To be tired or sick of, be disgusted with
जीवितादुद्विजमानेन Māl. 3
sometimes with gen.
या ममोद्विजते नित्यं साद्य मामवगूहते Pt. 4. 76.
4 To grieve, afflict, frighten.
Caus. 1 To trouble, harass, afflict, oppress
उद्वेजयत्यंगुलिपार्ष्णिभागान् Ku. 1. 11
उद्वेजिता वृष्टिभिः 5
म्लेच्छैरुद्वेज्यमाना Mu. 7. 19.
2 To terrify, frighten
उद्वेजिताः कूजितैः U. 2. 29.
3 To produce disgust or abhorrence
रमणीयाप्युद्वेजयति K. 12
सीधुपानोद्वेजितस्य M. 3
Ś. 2.
Monier Williams Cologne
English
उद्-√ विज् Ā. -विजते (rarely -वेजते in
MBh.
 )
P.
 -विजति (rarely), to gush or spring upwards,
AV.
 iv, 15, 3
to be agitated, grieved or afflicted
to shudder, tremble, start
to fear, be afraid of (with
gen.
abl.
 or instr.),
MBh.
BhP.
Pañcat.
&c.
to shrink from, recede, leave off,
Śatr.
Bhaṭṭ.
to frighten,
MBh.
 ii, 178 :
Caus.
P.
 -वेजयति, to frighten, terrify, intimidate,
MBh.
Kathās.
Mṛcch.
Pañcat.
&c.
to cause to shudder,
Vāgbh.
to revive a fainting person (by sprinkling water),
Suśr.
to tease, molest,
Kum.
Prab.
Śārṅg.
Monier Williams 1872
English
उद्विज् उद्-विज्, cl. 6. A. (ep. also cl. 6. P. and
cl. 1. P. A.) -विजते, -ति, -वेजति, -ते, -वेजितुम्, to
tremble, shake
to be agitated, grieved, or afflicted
to fear, be afraid of (with abl. or gen.)
to grieve,
afflict, frighten: Caus. P. -वेजयति, -यितुम्, to ter-
rify, frighten.
उद्-विज्
for ‘-वेजितुम्’ read -विजितुम्।
Apte Hindi
Hindi
उद्विज्
"तुदा* आ*, रुधा* पर*" उद्-विज् -
"भयभीत होना, डरना "
उद्विज्
"तुदा* आ*, रुधा* पर*" उद्-विज् -
"खिन्न या कष्टग्रस्त होना, दुःखी होना"
उद्विज्
"तुदा* आ*, रुधा* पर*" उद्-विज् -
ऊबना
उद्विज्
"तुदा* आ*, रुधा* पर*" उद्-विज् -
"डराना, कष्ट देना "
उद्विज्
"तुदा* आ*, रुधा* पर*, प्रेर*" उद्-विज् -
"कष्ट देना, तंग करना"
उद्विज्
"तुदा* आ*, रुधा* पर*, प्रेर*" उद्-विज् -
डराना
उद्विज्
- -
मनुष्य को होश में लाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उद्विज्, उपहस्
verb
अप्रसन्नताजननानुकूलः व्यापारः।
"माला अनुजं बहु उद्वेजयति।"
Synonyms:
 दु, शुच्, खिद्, पीडय, बाध्, क्लिश्, व्यथय, उपतप्, संतप्, सन्तप्, परितप्, आयस्, उद्विज्, दुःखय
verb
दुःखानुभूत्यनुकूलः व्यापारः।
"मृतः पुरुषः कदापि न प्रत्यागच्छति भवान् मा दौषीः।"
Synonyms:
 भी, विभी, उद्विज्, शङ्क्, विशङ्क्, त्रस्, संवित्रस्, आशङ्क्, आशंस्, क्लव्, दृभ्, क्षुप्
verb
अनिष्टस्य शङ्कया आकुलीभवनानुकूलः व्यापारः।
"परीक्षायाम् सफला न भवेयम् इति चिन्तयित्वा अहम् अभैषम्।"
Synonyms:
 उद्विज्, विभी, संवित्रस्
verb
अनिष्टस्य आपदः वा आशङ्कया मनसः परिकम्पनानुकूलः व्यापारः।
"किमपि अनिष्टं भवेत् इति आशङ्कया मनः उद्विजते।"
Synonyms:
 अनुतप्य, पश्चात् तप्, पश्चात् सन्तप्, अनुशुच्, शुच्, खिद्, उद्विज्
verb
अनुचितं कार्यम् अनुष्ठीय पश्चात् उद्वेगानुकूलः व्यापारः।
"सः निरपराधिनं श्यामम् अभिक्रुद्ध्य अनुतप्यते।"
Synonyms:
 प्रव्यथ्, उद्वेप्, त्रस्, उद्विज्, संविज्, सन्त्रस्
verb
भयानुभूतिजन्यः शरीरावयावानां कम्पनानुकूलः व्यापारः।
"आतङ्कवादिनं दृष्ट्वा सोहनस्य शरीरं प्राव्यथत।"
Stchoupak
French
उद्-विज्-
être agité, trembler devant (abl. gén. ), craindre, être las
de
caus. effrayer, molester
provoquer du dégoût
°विग्न- effrayé,
anxieux
°वेजित- mis en fuite.
उद्विग्न-चित्त- °चेतस्- °मनस्- °हृदय- a. agité de crainte,
anxieux.
°दृश्- °लोचन- a. qui regarde avec effroi.