उद्वह (udvaha)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishउद्वह - udvaha - - propagating
उद्वह - udvaha - - carrying or leading up
उद्वह - udvaha - - eminent
उद्वह - udvaha - - carrying away
उद्वह - udvaha - - superior
उद्वह - udvaha - - carrying
उद्वह - udvaha - - taking up or away
उद्वह - udvaha - - best
उद्वह - udvaha - - leading up
उद्वह - udvaha - - continuing
उद्वह - udvaha - - act of leading home
उद्वह - udvaha - - supporter
उद्वह - udvaha - - fourth of the seven winds or courses of air
उद्वह - udvaha - - marriage
उद्वह - udvaha - - vital air that conveys nourishment upwards
उद्वह - udvaha - - son
उद्वह - udvaha - - one of the seven tongues of fire
उद्वह - udvaha - - offspring
उद्वह - udvaha - - chief offspring
उद्वह udvaha propagating
प्ररोहिन् prarohin propagating
प्रवर्तिन् pravartin propagating
तनय tanaya propagating a family
सन्तानवर्धन santAnavardhana propagating a family
वेदविप्लावक vedaviplAvaka propagating the veda
कुलोद्वह kulodvaha propagating the family of
वंशकर vaMzakara propagating a dynastic line
वंशकर vaMzakara propagating or perpetuating a race
कुलवर्धन kulavardhana increasing or advancing or propagating a family
तन्तु tantu any one propagating his family in regular succession
उद्वह udvaha continuing
धृत dhRta continuing
सन्तनि santani continuing
तस्थिवस् tasthivas continuing in
चिरस्थ cirastha long continuing
धृतशरीर dhRtazarIra continuing to live
ध्रियमाण dhriyamANa continuing to live
प्रशोचन prazocana continuing to burn
जीवितोद्वहन jIvitodvahana continuing to live
परिशाश्वत parizAzvata continuing for ever
अनुष्वापम् anuSvApam continuing to sleep
वैरानुबन्ध vairAnubandha continuing in enmity
आमरणान्त AmaraNAnta continuing till death
आमरणान्तिक AmaraNAntika continuing till death
अवस्थित avasthita continuing to do anything
सदैकरूपरूप sadaikarUparUpa always continuing the same
स्थान sthAna continuing as or as long as
अविप्रणश avipraNaza continuing through their fruits
सम्यग्वर्तमान samyagvartamAna continuing in the right discharge of duty
व्यापिन् vyApin extending or reaching or continuing to or filling up or containing
Wilson
EnglishApte
Englishउद्वह [udvaha],
Carrying, leading up
19.25.1. taking up or away.
Continuing, perpetuating (as a family)
कुल˚ 4
so रघु˚ 4.22
9.9
11.54.
Eminent, head, principal, best, foremost. दिशं पश्यन्ति तामेव यया यातो रघूद्वहः । Pratimā.2.3.
हः A son
किमियं वक्ष्यतीत्येवं विममर्श भृगूद्वहः * 5.177.29.
One (i. e. the 4th) of the seven courses of air.
The vital air which conveys nourishment upwards.
One of the seven tongues of fire.
Marriage.
A chief or head of the family
रघूद्वहः 9.9. -हा A daughter.
Apte 1890
Englishउद्वह a. 1 Carrying, leading up, taking up or away.
2 Continuing, perpetuating (as a family)
कुल° U. 4
so रघु° 4. 22
R. 9. 9
11. 54.
3 Eminent, head, principal, best, foremost.
हः 1 A son.
2 One (i. e. the 4th) of the seven courses of air.
3 The vital air which conveys nourishment upwards.
4 One of the seven tongues of fire.
5 Marriage.
हा A daughter.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishउद्-वह, अस्, आ, अम्, carrying or leading up, carry-
ing away, taking up or away
continuing, propagat-
ing
eminent, superior, best
(अस्), m. son, offspring
the fourth of the seven winds or courses of air, viz.
that of the Nakṣatras supporting these lunar con-
stellations and causing their revolution
the vital air
that conveys nourishment upwards
one of the seven
tongues of fire
N. of a prince
(आ), f. a daughter.
Macdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiउद्वह
वि* - उद्+वह्+अच्
"ले जाने वाला, आगे बढ़ने वाला"
उद्वह
वि* - उद्+वह्+अच्
"जारी रहने वाला, निरन्तर रहने वाला"
उद्वहः
- -
पुत्र
उद्वहः
- -
वायु के सात स्तरों में से चौथा स्तर
उद्वहः
- -
विवाह
उद्वहः
- उद्+वह+अच्
"कुल या वंश में प्रधान व्यक्ति, पुत्र"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaउद्वह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುತ್ರ /ಮಗ
निष्पत्तिः - > उद् + वह (प्रापणे) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > उद्वहति ऊर्ध्वं नयति अथवा ऊर्ध्वलोकं नयति पितॄन्
उद्वह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆವಹ ಮೊದಲಾದ ಸಪ್ತವಾಯುಗಳಲ್ಲೊಂದು
प्रयोगाः - > "आवहः प्रवहश्चैव विवहश्च समीरणः । परावहः संवहश्च उद्वहश्च महाबलः । तथा परिवहः श्रीमान् उत्पातभयशंसिनः । इत्येते क्षुभिताः सप्त मारुता गगनेचराः ॥"
उल्लेखाः - > हरिवं०
उद्वह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿವಾಹ /ಮದುವೆ
निष्पत्तिः - > उद् + वह (प्रापणे) - "घः" (३-३-११८)
उद्वह
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದೆ ಬೆಳೆಸುವವನು /ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತರುವವನು
प्रयोगाः - > "उदयमस्तमयं च रघूद्वहात्"
उल्लेखाः - > रघु० ९-९
उद्वह
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವವನು /ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವವನು
उद्वह
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಧಾನ /ಮುಖ್ಯ /ಮುಂದಾಳು
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinSchmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
Germanअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritदोहदं दौर्हृदं श्रद्धा लालसा सूतिमासि तु ।
वैजननो विजननं प्रसवो नन्दनः पुनः ॥ ५४१ ॥
उद्वहोऽङ्गात्मजः सूनुस्तनयो दारकः सुतः ।
पुत्रे दुहितरि स्त्रीत्वे तोकापत्यप्रसूतयः ॥ ५४२ ॥
तुक्प्रजोभयोर्भ्रात्रीयो भ्रातृव्यो भ्रातुरात्मजे ।
दोहद (क्ली), दौर्हृद (क्ली), श्रद्धा (स्त्री), लालसा (स्त्री), सूतिमास् (पुं), वैजनन (पुं), विजनन (क्ली), प्रसव (पुं), नन्दन (पुं), उद्वह (पुं), अङ्गज (पुं), आत्मज (पुं), सूनु (पुं), तनय (पुं), दारक (पुं), सुत (पुं), पुत्र (पुं), नन्दना (स्त्री), उद्वहा (स्त्री), अङ्गजा (स्त्री), आत्मजा (स्त्री), सूनु (स्त्री), तनया (स्त्री), दारिका (स्त्री), सुता (स्त्री), पुत्री (स्त्री), तोक (क्ली), अपत्य (क्ली), प्रसूति (स्त्री), तुक् (पुं), प्रजा (स्त्री), भ्रात्रीय (पुं), भ्रातृव्य (पुं)
नाममाला
Sanskritदेहभव, अपघनभव, कायभव, अङ्गभव, वपुस्भव, संहननभव, तनुभव, कलेवरभव, शरीरभव, मूर्तिभव, देहज, अपघनज, कायज, अङ्गज, वपुस्ज, संहननज, तनुज, कलेवरज, शरीरज, मूर्तिज, सुत, पुत्र, सूनु, अपत्य, तुक्, तोक, आत्मज, प्रजा, उद्वह, तनय, पोत, दारक, नन्दन, अर्भक, स्तनन्धय, उत्तानशय
देहापघनकायाङ्गं वपुः संहननं तनुः ॥ ३८ ॥
कलेवरं शरीरं च मूर्तिः अस्मिन् भवः सुतः ।
पुत्रः सूनुरपत्यं च तुक् तोकं चात्मजः प्रजा ॥ ३९ ॥
उद्वहस्तनयः पोतो दारको नन्दनोऽर्भकः ।
स्तनन्धयोत्तानशयौ स्त्री चेद् दुहितरं विदुः ॥ ४० ॥
verse 0.1.1.38
page 0020
Mahabharata
EnglishUdvaha^1, a prince. § 130 (Aṃśāvat.): I, 67, 2700 (among the incarnations from the Krodhavaśa gaṇa).
Udvaha^2, name of a wind. § 714j (Śakakṛtya): The wind which causes Soma (the Moon) and other luminaries to arise (in the body called Udāna (so C.)), and which sucks up the waters in the oceans and imparts them to the clouds and thereafter to Parjanya, is called U.: XII, 329, 12404.
पुराणम्
Englishउद्वह १ / UDVAHA I. A kṣatriya king born from the family of krodhavaśa, an asura. (M., B. Ādi Parva, Chapter 67, Stanza 64).
उद्वह २ / UDVAHA II. A part of air. It is believed that air or wind is the breath of Mahāviṣṇu. In the Purāṇas mention is made about 49 types of maruts or winds. Seven breaths are important among them. They are: (1) pravaha (2) āvaha (3) udvaha (4) saṁvaha (5) vivaha (6) Parīvaha and (7) parāvaha. About udvaha mention is made in Bhāṣā bhārata, śānti Parva, Chapter 329 thus:
“Which is the wind that takes water from the four oceans and gives it to the clouds? That ever-blowing great wind is udvaha.”
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritउद्वहः, (उदूर्द्ध्वं वहति प्रापयतीति । उत् + वह+ अच् ।) पुत्रः । इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, --रघुः । ९ । ९ ।(“उदयमस्तमयञ्च रघूद्वहात्” ॥
)सप्तवाष्वन्तर्गतवायुविशेषः । स तु प्रवहवायोरूर्द्ध्व-स्थितः । इति सिद्धान्तशिरोमणिः ॥
(“आवहः प्रवहश्चैव विवहश्च समीरणः ।परावहः संवहश्च उद्वहश्च महाबलः ॥
तथा परिवहः श्रीमानुत्पातभयशंसिनः ।इत्येते क्षुभिताः सप्त मारुता गगनेचराः” ॥
इति हरिवंशे । २३६ अध्याये । विवाहः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritउद्वह उद्वहति ऊर्द्ध्वं नयति उद् + वह--अच् । पुत्रे “पुन्नाम्नो नरकाद्यस्मात् पितरं त्रायते सुतः” स्मृतेस्तस्य नरकत्राणकर्त्तृत्वात् तथात्वम् २ वंशकारके “उदयमस्तमतञ्च रघू-द्वहात्” “पार्थिवीदुद्वहद्रघूद्वहः” रघुः ३ कन्यायां स्त्री ऊर्द्ध्वंप्रवहवायोरुपरिवहति अच् । वायुसप्तार्गते ४ तृतीयस्कृ-न्धस्थे वायौ । आवहशब्दे विवृतिः “आवहः प्रवहश्चैवविवहश समीरणः । परावहः संवहश्च उद्वहश्च महाबलः ।तथा परिवहः श्रीमानुत्पातभयशंसिनः । इत्येते क्षुभिताःसप्त मारुता गगनेचराः” हरि० २३६ अ० । बा० भावेअप । ५ विवाहे “चूडोपनयनोद्वहान्” राजमा० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.