| YouTube Channel

उद्रेक (udreka)

 
शब्दसागरः
English
उद्रेक
m.
 (-कः)
1. Commencement.
2. Increase.
3. Excess.
E.
 उत्, रिच् to flow, घञ्
aff.
Capeller Eng
English
उद्रेक
m.
 excess, preponderance
p.
 °किन्.
Yates
English
उद्रे_क (कः) 1.
m.
 Commencement
excess, increase.
Spoken Sanskrit
English
उद्रेक - udreka -
m.
 - predominance
उद्रेक - udreka -
m.
 - overplus
उद्रेक - udreka -
m.
 - excess
उद्रेक - udreka -
m.
 - preponderance
उद्रेक - udreka -
m.
 - superiority
उद्रेक - udreka -
m.
 - abundance
उद्रेक udreka
m.
 overplus
निःस्रव niHsrava
m.
 overplus
Wilson
English
उद्रेक
m.
 (-कः)
1 Commencement.
2 Increase.
3 Excess.
E.
 उद्, रिच to flow, घञ्
aff.
Apte
English
उद्रेकः [udrēkḥ], 1 Increase, excess, preponderance, abundance
ज्ञानोद्रेकाद्विघटिततमोग्रन्थयः सत्त्वनिष्ठाः
Ve.*
 1.23
गत्वोद्रेकं जघनपुलिने
Śi.*
 7.74
so मोह˚, धन˚, मद˚
सुकृतोद्रेकः
Bh.*
 3.87.
Commencement, outset.
Prosperity (ऐश्वर्य)
Mb.
 * 12.313.17. -का The plant (महानिंब).Comp. -भङ्गः discouraging a thing at the very beginning.
Apte 1890
English
उद्रेकः 1 Increase, excess, preponderance, abundance
ज्ञानोद्रेकाद्विघटिततमोग्रंथयः सत्त्वनिष्ठाः Ve. 1. 23
गत्वोद्रेकं जघनपुलिने Śi. 7. 74
so मोह°, धन°, मद°.
2 Commencement, outset.
का The plant (महानिंब).
Comp.
भंगः discouraging a thing at the very beginning.
Monier Williams Cologne
English
उद्-रेक
m.
 abundance, overplus, excess, preponderance, superiority, predominance,
MBh.
Suśr.
VarBṛS.
&c.
Monier Williams 1872
English
उद्-रेक, अस्, m. excess, preponderance, increase,
overplus, abundance, commencement
(आ), f. the plant
Melia Sempervirens.
—उद्रेक-भङ्ग, अस्, m. the
stifling or discouraging a thing at the outset.
Macdonell
English
उद्रेक ud-rek-a,
m.
 excess, redundance, predominance
🞄-in,
a.
 excessive
producing an 🞄excess of (—°).
Benfey
English
उद्रेक उद्रेक, i. e. उद्-रिच् + अ,
m.
1.
Excess, MBh. 3, 13169.
2. Excellence,
MBh. 14, 1012.
--
Comp.
सत्त्व-,
m.
superabundance of wisdom, MBh. 3,
15818.
Apte Hindi
Hindi
उद्रेकः
पुं*
 - उद्+रिच्+घञ्
"वृद्धि, आधिक्य, प्राबल्य, प्राचुर्य"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उद्रेक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅತಿಶಯ /ಆಧಿಕ್ಯ
निष्पत्तिः - > उद् + रिचिर् (विरेचने) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "ज्ञानोद्रेकाद्विघटिततमोग्रन्थयः सत्त्वनिष्ठाः"
उल्लेखाः - > वेणी० १-२३
उद्रेक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃದ್ಧಿ /ಬೆಳವಣಿಗೆ
L R Vaidya
English
udreka {% m. %} Excess, preponderance, increase, ज्ञानोद्रेजाद्विघटिततमोग्रंतयः सत्वनिष्ठाः Ve.i., मानोद्रेकात् Am.S.71.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उद्रेकः,
पुं,
 (उत् + रिच + घञ् ।) उपक्रमः । वृद्धिः ॥
“अधुनैव कुरङ्गाक्षि जहार जगतां मनः ।न जाने यौवनोद्रेके जीवनस्यापि का गतिः” ॥
इत्युद्भटः ॥
“हरिस्ते साहस्र्यं कमलबलिमाधाय पदयो-र्यदेकोने तस्मिन्निजमुदहरन्नेत्रकमलम् ।गतो भक्त्युद्रेकः परिणतिमसौ चक्रघपुषात्रयाणां रक्षायै त्रिपुरहर जागर्त्ति जगताम्” ॥
इति महिम्नःस्तोत्रम् ॥
(“तमःप्रवेशः संरम्भो दोषोद्रेकहतस्मृतेः” ।इति वैद्यकरुग्विनिश्चयेऽपस्माराधिकारे ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उद्रेक
पु०
 उद + रिच--घञ् । १ वृद्धौ, २ अतिशये, ३ उपक्रमेच । “गतोभक्त्युद्रेकः प्ररिणतिमसौ चक्रवपुषा” पुष्पदन्तः ।“प्रक्षीयते धनोद्रेको जनानामविजानताम्” भा० ब०१९२ अ० । “स्नेहोरागश्च तन्त्रा च मोहोद्रेकश्च केव-लः” भा० अनु० २ अ० । ४ महानिम्बे स्त्री राजनि० ।
Stchoupak
French
उद्-रेक-
m.
 prédominance, surplus.