| YouTube Channel

उद्यान (udyAna)

 
शब्दसागरः
English
उद्यान
n.
(-नं)
1. A garden.
2. A royal garden, a park.
3. Going forth,
exit.
4. Purpose, motive.
E.
उद् up, या to go, affix ल्युट्.
Capeller Eng
English
उद्या॑न
n.
walking out
garden, park.
Yates
English
उद्या_न (नं) 1.
n.
A royal garden.
Spoken Sanskrit
English
उद्यान - udyAna -
n.
- garden
तेवन - tevana -
n.
- pleasuregarden
अहम् उद्यानपर्यन्तम् अटामि - ahamudyAnaparyantamaTAmi -
sent.
- Iwalkuptothegarden.
वाटी - vATI -
f.
- garden
मलय - malaya -
m.
- garden
मण्डलवाट - maNDalavATa -
m.
- garden
मण्डवाट - maNDavATa -
m.
- garden
वाट - vATa -
m.
- garden
वाटक - vATaka -
m.
- garden
आराम - ArAma -
m.
- garden
आक्रीड - AkrIDa -
m.
n.
- garden
उपवन - upavana -
n.
- garden
उद्यानक - udyAnaka -
n.
- garden
देवन - devana -
n.
- garden
लल - lala -
n.
- garden
वेल - vela -
n.
- garden
आराम - ArAma -
m.
- gardens
केलिवन - kelivana -
n.
- gardens
उद्यानपालिका - udyAnapAlikA -
f.
- gardener
उद्यानपाल - udyAnapAla -
m.
- gardener
उद्यान - udyAna -
n.
- park
उद्यान - udyAna -
n.
- garden
उद्यान - udyAna -
n.
- purpose
उद्यान - udyAna -
n.
- motive
उद्यान - udyAna -
n.
- act of going out
उद्यान - udyAna -
n.
- walking out
उद्यान - udyAna -
n.
- royal garden
प्राणि- उद्यान - prANi- udyAna -
n.
- zoological garden [ zoo ]
औद्भिदीय उद्यान - audbhidIya udyAna -
n.
- botanical garden
उद्यान - udyAna -
n.
- park
यानस्तान - yAnastAna -
n.
- park
उद्यानवन - udyAnavana -
n.
- park
सर्पालय - sarpAlaya -
m.
- snakepark
यानं स्थापय - yAnaMnasthApaya - phrase - Noparking
वाट - vATa -
m.
- park
उद्यानक - udyAnaka -
n.
- park
क्रीडावन - krIDAvana -
n.
- park
कृत्रिमवन - kRtrimavana -
n.
- park
पुरोद्यान - purodyAna -
n.
- park
केलीवनी - kelIvanI -
f.
- pleasure-park
संवाह - saMvAha -
m.
- park for recreation
मधुपर्कपाणि - madhuparkapANi -
adj.
- offering the madhuparka
मधुपर्काचमन - madhuparkAcamana -
n.
- tasting of the madhuparka
मधुपर्कदान - madhuparkadAna -
n.
- offering of the madhuparka
मधुमासावतार - madhumAsAvatAra -
m.
- setting in of the parka month
सङ्केतोद्यान - saGketodyAna -
n.
- park or garden appointed as a rendezvous
मधुपर्कपाणि - madhuparkapANi -
adj.
- having the madhuparka oblation in the hand
माधुपर्किक - mAdhuparkika -
adj.
- relating to or presented at the madhuparka ceremony
Wilson
English
उद्यान
n.
(-नं)
1 A garden.
2 A royal garden, a park.
3 Going forth, exit.
4 Purpose, motive.
E.
उद् up, या to go, affix ल्युट्.
Apte
English
उद्यानम् [udyānam], (-नः also)
Going or walking out. उद्यानं ते पुरुष नावयानम्
Av.*
8.1.6.
A garden, park, pleasure garden
बाह्योद्यानस्थितहरशिरश्चन्द्रिकाधौतहर्म्या
Me.*
7, 26, 35
oft
.
opp.
to वन
cf.
दूरीकृताः खलु गुणैरुद्यानलता वनलताभिः
Ś.*
1.17.
Purpose, motive.
N.
of a country to the North of India.
Comp.
-पालः, -पालकः, -रक्षकः a gardener, superintendent or keeper of a garden
उद्यानपालसामान्यमृतवस्तमुपासते
Ku.*
2.36.
Apte 1890
English
उद्यानं (
नः also) 1 Going or walking out.
2 A garden, park, pleasure garden
बाह्योद्यानस्थितहरशिरश्चंद्रिकाधौतहर्म्या Me. 7, 26, 33
oft. opp. to वन
cf. दूरीकृताः खलु गुणैरुद्यानलता वनलताभिः Ś. 1. 17.
3 Purpose, motive.
4 N. of a country to the North of India.
Comp.
पालः,
पालकः,
रक्षकः a gardener, superintendent or keeper of a garden
उद्यानपालसामान्यमृतवस्तमुपासते Ku. 2. 36.
Monier Williams Cologne
English
उद्-या॑न
n.
the act of going out,
AV.
viii, 1, 6
walking out
a park, garden, royal garden,
Yājñ.
R.
Megh.
Śak.
Pañcat.
&c.
purpose, motive,
L.
N.
of a country in the north of India.
Monier Williams 1872
English
उद्-यान, अम्, n. going out
walking out
a gar-
den, a royal garden, a park
purpose, motive
N. of
a country to the north of India.
—उद्यान-पाल, अस्,
m. a gardener
the master or owner or keeper of a
garden.
—उद्यान-पालक, अस्, इका, m. f. a gardener
superintendent or keeper of a garden.
—उद्यान-रक्-
षक, अस्, m. a keeper of a garden
a gardener.
Macdonell
English
उद्यान ud-yā́na,
n.
walking out
pleasure 🞄garden, grove, park
-ka,
n.
pleasure garden, 🞄grove
-mālā,
m.
(ī) gardener
-pālaka,
m.
🞄(ikā) id.
-mālā,
f.
row of gardens.
Benfey
English
उद्यान उद्यान, i. e. उद्-या + अन,
m.
and
n.
A grove, a garden, Pañc. ii. d.
178.
--
Comp.
पुण्य-,
adj.
,
f.
ना, hav-
ing pure gardens, Rām. 2, 71, 19.
Hindi
Hindi
उद्यान
Apte Hindi
Hindi
उद्यानम्
नपुं*
- उद्+या+ल्युट्
"भ्रमण करना, टहलना"
उद्यानम्
नपुं*
- उद्+या+ल्युट्
"बाग, बगीचा, प्रमोदवन"
उद्यानम्
नपुं*
- उद्+या+ल्युट्
"अभिप्राय, प्रयोजन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उद्यान
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪವನ /ಕೈತೋಟ /ಕ್ರೀಡಾವನ
प्रयोगाः - > "व्यावृत्तगतिरुद्याने कुसुमस्तेयसाध्वसात्" "बाह्योद्यानस्थितहरशिरश्चन्द्रिकाधौतहर्म्या"।
उल्लेखाः - > कुमा० २-३५, मेघ० १-७
उद्यान
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊರಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವುದು
उद्यान
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯೋಜನ
विस्तारः - > उद्यानं वनभेदे स्यात् निःसृतौ प्रयोजने" - विश्व०
L R Vaidya
English
udyAna {% n. %} 1. Going out, walking out
2. a pleasure-garden, a park, बाह्योद्यानस्थितहरशिरश्चंद्रिकाधौतहर्म्या Megh.i.7, 26, 33
3. purpose.
Bopp
Latin
उद्यान n. (r. या s. अन) hortus regius publicus. AM.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
उद्यान
क्ली
उद्यान, विपिन, गमन
प्रोक्तं विपिनमुद्यानमुद्यानं गमनं स्मृतम्
verse 2.1.1.59
page 0011
Edgerton Buddhist Hybrid
English
udyāna (in Skt. nt., park, and so Pali uyyāna),
(1) park, as m. (? with m. form of pron.): udyāna sarve (n. pl.) LV 〔231.1〕 (vs)
(2) advance (of an army), one of the arts mastered by the young Bodhisattva: LV 〔156.12〕 udyāne (Tib. mdun du bsnur ba, moving forward) niryāṇe avayāne
(3) in Dbh.g. 〔20(356).11〕 divide, probably, udyāna (for °naṃ) dhāraṇ' (for °ṇīnām! 〔§ 10.207〕) ita (= itaḥ) pañcamim (sc. bhūmim) ākramanti, for this reason (so Chin.) they enter the fifth (stage), a garden of dhāraṇīs (so Chin.). Were it not for the Chin. translation, I should be tempted to understand udyāna-dhāraṇ(am) …, they proceed to maintenance of progress (in general
an extension of 2, above) from this point to the fifth (stage). It may, however, be noted that in the prose of Dbh, 〔5th Bhūmi〕, the words udyāna (in mg. park) and dhāraṇī occur, not to be sure together, but in 〔45.24〕 and 〔46.12〕 respectively.
Indian Epigraphical Glossary
English
udyāna (CII 1), march
a garden.
Lanman
English
udyā́na, n.
—1. a walking out
—2. (place
for walking out, i. e.) garden, park. [√yā
+ ud, 1150.]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skyed mo'i tshal
उद्यान
skyed mos tshal
१) उद्यान २) उपवन ३) निकुञ्ज
skyed tshal
१) उद्यान २) उपवन ३) निकुञ्ज
skyes mod tshal
उद्यान
gyen du 'gro
१) उत्पतन २) उद्यान
u rgyan
१) उद्यान २) ओड्डियान
o rgyan
उद्यान
u rgyan
उद्यान
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आक्रीडः पुनरुद्यानं राज्ञां त्वन्तःपुरोचितम् १११२
तदेव प्रमदवनममात्यादेस्तु निष्कुटे
वाटी पुष्पाद्वृक्षाच्चासौ क्षुद्रारामः प्रसीदिका १११३
-wordlist-
आक्रीड (पुं), उद्यान (क्ली), प्रमदवन (क्ली), वाटी (त्रि), पुष्पवाटी (स्त्री), वृक्षवाटी (स्त्री), क्षुद्राराम (पुं), प्रसीदिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
उद्यान
उद्यान
उद्यानं स्वयमपरैः समं लोकै-
रन्येषां विभववतां पुष्पवाटी २१३
verse 2.1.1.213
page 0026
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उद्यानं,
क्ली,
(उद्याति क्रीडार्थमस्मिन् उत् + या+ ल्युट् ।) राज्ञः साधारणं वनम् तत्पर्य्यायः ।आक्रीडः ।(“वाह्योद्यानस्थितहरशिरश्चन्द्रिकाधौतहर्म्म्या” ।इति मेघदूते ।) निःसरणम् प्रयोजनम् इत्य-मरः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उद्यान पुंन० उद्यायतेऽत्र उद् + या--आधांरे ल्युट्अर्द्धचादि आरामे तत्करणप्रकारादि आरामशब्दे८०१ पृ० उक्तम् “बाह्योद्यानस्थितहरशिरश्चन्द्रिकाधौत-हर्म्या” “उद्यानानां नवजलकणैर्यूथिकाजालकानि” मेघ०
Capeller
German
उद्या॑न
n.
das Hinausgehen
der Lustgarten.
Burnouf
French
उद्यान उद्यान
n.
(या) action de s'élever
de sortir.
Au fig. motif, intention.
Lieu l'on sort: jardin, promenade,
surtout jardin royal ouvert au public.
Stchoupak
French
उद्-यान-
nt. parc
-क- id.
°पाल- °पालक-
m.
gardien de pare, jardinier
f.
°पाली-
-इका-।