| YouTube Channel

उद्यत (udyata)

 
शब्दसागरः
English
उद्यत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Raised, held up.
2. Active, persevering, labour
ing diligently and incessantly.
3. Trained, exercised, disciplined.
m.
(-तः) A section, a chapter, the division of a book.
E.
उत् before यम्
to cease, affix क्त.
Capeller Eng
English
उद्यत
a.
held up, offered (esp. food)
undertaken, begun
prepared, ready, eager
occupied in, endeavouring or going to (inf. ,
dat.
,
loc.
, or अर्थम्).
Yates
English
उद्य_त (तः) 1.
m.
A section or chap-
ter.
a. Raised
active, trained.
Spoken Sanskrit
English
उद्यत - udyata -
adj.
- readyfor
उद्यत - udyata -
adj.
- trained
उद्यत - udyata -
adj.
- commenced
उद्यत - udyata -
adj.
- begun
उद्यत - udyata -
adj.
- high
उद्यत - udyata -
adj.
- disciplined
उद्यत - udyata -
adj.
- undertaking
उद्यत - udyata -
adj.
- active
उद्यत - udyata -
adj.
- hold out
उद्यत - udyata -
adj.
- exercised
उद्यत - udyata -
adj.
- commencing
उद्यत - udyata -
adj.
- persevering
उद्यत - udyata -
adj.
- presented
उद्यत - udyata -
adj.
- ready or eager for
उद्यत - udyata -
adj.
- prompt
उद्यत - udyata -
adj.
- labouring diligently and incessantly
उद्यत - udyata -
adj.
- undertaken
उद्यत - udyata -
adj.
- elevated
उद्यत - udyata -
adj.
p.p. - ready
उद्यत - udyata -
m.
- kind of time
उद्यत - udyata -
m.
- section
उद्यत - udyata -
m.
- division of a book
उद्यत - udyata -
m.
- chapter
उद्यत - udyata - ppp. - raised
उद्यत - udyata - ppp. - intent on
उद्यत - udyata - ppp. - offered
उद्यत - udyata - ppp. - prepared
उद्यत - udyata - ppp. - engaged in
उद्यत - udyata - ppp. - held up
उद्यत - udyata -
adj.
- elevated
उदात्त - udAtta -
adj.
- elevated
ऊर्ध्व - Urdhva -
adj.
- elevated
उद्विद्ध - udviddha -
adj.
- elevated
उन्नत - unnata -
adj.
- elevated
अबन्धुर - abandhura -
adj.
- elevated
अभ्युच्छ्रित - abhyucchrita -
adj.
- elevated
अभ्युदित - abhyudita -
adj.
- elevated
अभ्युन्नत - abhyunnata -
adj.
- elevated
उच्च - ucca -
adj.
- elevated
उच्छ्रयोपेत - ucchrayopeta -
adj.
- elevated
उत्कर्षित - utkarSita -
adj.
- elevated
उत्ताल - uttAla -
adj.
- elevated
उत्थापित - utthApita -
adj.
- elevated
उत्थित - utthita -
adj.
- elevated
उत्सन्न - utsanna -
adj.
- elevated
उत्सादित - utsAdita -
adj.
- elevated
उत्सिक्त - utsikta -
adj.
- elevated
उदञ्चित - udaJcita -
adj.
- elevated
उदाहित - udAhita -
adj.
- elevated
उद्यत udyata
adj.
exercised
अभ्यस्त abhyasta
adj.
exercised
कृताभ्यास kRtAbhyAsa
adj.
exercised
शीलित zIlita
adj.
exercised
क्षुण्ण kSuNNa
adj.
exercised
आचरित Acarita ppp. exercised
कृतशस्त्रनिःश्रम kRtazastraniHzrama
adj.
exercised in arms
जितहस्त jitahasta
adj.
one who has exercised his hand
कृतहस्त kRtahasta
adj.
one who has exercised his hands
शिक्षित zikSita
adj.
instructed or trained or exercised in
मातृपितृकृताभ्यास mAtRpitRkRtAbhyAsa
adj.
trained or exercised by father and mother
कृतास्त्र kRtAstra
adj.
one who has exercised himself in throwing arrows or other weapons
Wilson
English
उद्यत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Raised, held up.
2 Active, persevering, labouring diligently and incessantly.
3 Trained, exercised, disciplined.
m.
(-तः) A section, a chapter, the
division of a book.
E.
उद् before यम to cease, affix क्त.
Apte
English
उद्यत [udyata], p. p.
Raised, lifted up
महद्भयं वज्रमुद्यतम् Kaṭh.2.6.2
उद्यतेष्वपि शस्त्रेषु
H.*
3.15
so ˚असिः, ˚पाणिः
&c.
Persevering, diligent, active.
Bent, drawn (as a bow)
तेन सज्यं क्वचिदुद्यतं धनुः
Ki.*
1.21.
Ready, prepared, on the point of, eager, bent or intent on, engaged in
with
dat.
,
loc.
,
inf.
, or usually in
comp.
अनर्थायोद्यता Rām.
उद्यतः स्वेषु कर्मसु
R.*
17.61
हन्तुं स्वजनमुद्यताः
Bg.*
1.45
पक्षच्छेदोद्यतं शक्रम्
R.*
4.4
जय˚, वध˚
&c.
Trained, disciplined.
Commenced, begun
शक्या दैवगतिर्लोके निवर्तयितुमुद्यता
Rām.*
6.11.25.
Harsh, severe, अभिपन्नमिदं लोके राज्ञामुद्यतदण्डनम्
Mb.
* 12.32.2.
तः Time (in music).
A section, chapter, or any such division of a book.Comp. -आयुध, -शस्त्र
a.
Having an uplifted weapon.
Apte 1890
English
उद्यत p. p. 1 Raised, lifted up
उद्यतेष्वपि शस्त्रेषु H. 3. 15
so °असिः, °पाणिः &c.
2 Persevering, diligent, active.
3 Bent, drawn (as a bow)
Ki. 1. 21.
4 Ready, prepared, on the point of, eager, bent or intent on, engaged in
with dat., loc., inf., or usually in comp
अनर्थायोद्यता Rām.
उद्यतः स्वेषु कर्मसु R. 17. 61
हंतुं स्वजनमुद्यताः Bg. 1. 45
पक्षच्छेदोद्यतं शक्रं R. 4. 40
जय°, वध° &c.
5 Trained, disciplined.
तः 1 Time (in music).
2 A section, chapter, or any such division of a book.
Monier Williams Cologne
English
उ॑द्-यत
mfn.
raised, held up, elevated, high,
MBh.
R.
BhP.
Ragh.
Kathās.
&c.
hold out, offered, presented,
RV.
AV.
MBh.
R.
BhP.
&c.
undertaken, commenced, begun,
R.
undertaking, commencing
ready or eager for
prepared, intent on
trained, exercised, disciplined
active, persevering, labouring diligently and incessantly (with
dat.
or
loc.
or
inf.
or without any object),
MBh.
R.
Kathās.
Ragh.
Yājñ.
MārkP.
Rājat.
&c.
उ॑द्-यत
m.
a kind of time (in music),
L.
a section, division of a book, chapter.
Monier Williams 1872
English
उद्-यत, अस्, आ, अम्, raised, held up
active, per-
severing, labouring diligently and incessantly
trained,
exercised, disciplined
eager, prepared, ready
(अस्),
m. time (in music)
a section, a chapter, the division
of a book.
—उद्यत-कार्मुक, अस्, आ, अम्, with raised
bow.
—उद्यत-गद, अस्, आ, अम्, with uplifted mace.
—उद्यत-शूल, अस्, आ, अम्, with raised spear.
—उद्-
यत-स्रुच्, क्, क्, क्, Ved. raising the ladle to offer a
libation.
—उद्यतायुध (°त-आय्°), अस्, आ, अम्, with
uplifted weapon or weapons.
Macdonell
English
उद्यत úd-yata, pp. (√ yam) prepared. ready
🞄n. offering
-daṇḍa,
a.
having his sceptre 🞄erect, ready to inflict punishment.
Hindi
Hindi
है uplifted
Apte Hindi
Hindi
उद्यत
भू* क* कृ* - उद्+यम्+क्त
"उठाया हुआ, ऊँचा किया हुआ"
उद्यत
भू* क* कृ* - उद्+यम्+क्त
"सँभाल कर रखने वाला, परिश्रमी, चुस्त"
उद्यत
भू* क* कृ* - उद्+यम्+क्त
"तुला हुआ, तना हुआ"
उद्यत
भू* क* कृ* - उद्+यम्+क्त
"आमादा, तैयार, तत्पर, उत्सुक, तुला हुआ, लगा हुआ, व्यस्त"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उद्यत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದ್ಯಮ /ಪ್ರಯತ್ನ
निष्पत्तिः - > उद् + यम (उपरमे) - "क्तः"(३-३-११४)
उद्यत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯತ್ನಗೊಂಡ /ಯತ್ನಿಸಿರುವ
निष्पत्तिः - > उद् + यम (उपरमे) - कर्त० "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "तदाशु कर्तुं त्वयि जिह्ममुद्यते विधीयतां तत्र विधेयमुत्तरम्" "पक्षच्छेदोद्यतं शक्रं शिलावर्षीव पर्वतः"
उल्लेखाः - > किरा० १-२५, रघु० ४-४०
उद्यत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ /ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > उद् + यम (उपरमे) - कर्म० "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "न तेन सज्यं क्वचिदुद्यतं धनुः" "प्रजार्थसाधने तौ हि पर्यायोद्यतकार्मुकौ"
उल्लेखाः - > किरा० १-२१, रघु० ४-१६
L R Vaidya
English
udyata {% a. (f. ता) %} 1. Raised, held up
2. ready, on the point of (as in आततायी वधोद्यतः)
3. engaged in, intent on (generally with the loc.) उद्यतः स्वेषु कर्मसु R.xvii.61
4. active, persevering.
Bopp
Latin
उद्यत v. यम् praef. उत्.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
तत्पर, उत्सुक, उद्यत, उद्युक्त, सज्ज, सज्जित
adjective
यः किमपि कार्यं कर्तुम् इच्छुकः अस्ति।
"मधुमतिः किमपि कार्यं कर्तुं तत्परा अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
chas
२) अंशेन २) उद्यत ३) नेपथ्य ४) प्रतस्थे ५)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उद्यतं, त्रि, (उत् + यम + क्त ।) उत्तोल्यधृतवस्त्रादि ।उद्यतशस्त्रादि तत्पर्य्यायः उद्गूर्णं
इत्यमरः
(यथा, रघुवंशे १६ ।“प्रजार्थसाधने तौ हि पर्य्यायोद्यतकार्म्मुकौ”
)
उद्यतः,
पुं,
(उत् + यम + क्त ।) ग्रन्थपरिच्छेदः इतिजटाधरः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उद्यत
त्रि०
उद् + यम--कर्त्तरि--क्त उद्यमयुक्ते कृतोद्यमे“आततायी बधोद्यतः” अमरः भावे क्त उद्यमे
न०
।यमेर्नियमनार्थत्वे कर्मणि क्त उत्तोलिते उद्यमिते“प्रवृक्तस्तेज उद्यत आश्विनः” यजु० ३९, “उद्यम्यतेइत्युद्यतः” वेददी० “पर्य्यायोद्यतकार्म्मुकौ” रघुः