| YouTube Channel

उद्भूत (udbhUta)

 
शब्दसागरः
English
उद्भूत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1. Born, produced.
2. Lofty, literally or figura-
tively.
3. Visible, perceptible, present.
E.
 उत् before भू to be, affix
क्त.
Capeller Eng
English
उद्भूत
a.
 come forth, born, risen, increased.
Yates
English
उद्भूत (तः-ता-तं)
a. Born
lofty.
Spoken Sanskrit
English
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - elevated
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - positive
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - produced
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - increased
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - born
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - visible
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - grown
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - perceptible
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - raised
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - distinct
उद्भूत - udbhUta -
adj.
 - come forth
Wilson
English
उद्भूत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1 Born, produced.
2 Lofty, literally or figuratively.
3 Visible, perceptible, present.
E.
 उद् before भू to be, affix क्त.
Apte
English
उद्भूत [udbhūta], p. p.
Born, produced, generated.
Loft y (lit. and
fig.
 ).
Visible, perceptible, capable of being perceived by the senses
as a गुण.
Comp.
 -रूपम् Visible form or shape. -स्पर्शवत्
a.
 Tangible
Bhāṣā.
P.
Apte 1890
English
उद्भूत p. p. 1 Born, produced, generated.
2 Lofty (lit. and fig.).
3 Visible, perceptible, capable of being perceived by the senses
as a गुण.
Monier Williams Cologne
English
उद्-भूत
mfn.
 come forth, produced, born
grown,
MaitrUp.
MBh.
R.
Kathās.
&c.
raised, elevated, increased,
R.
Ṛtus.
visible, perceptible, distinct, positive, Bhāṣāp.
Monier Williams 1872
English
उद्-भूत, अस्, आ, अम्, born, produced
lofty, lite-
rally or figuratively
visible, perceptible, present.
—उद्-
भूत-रूप, अम्, n. visible shape or form.
Apte Hindi
Hindi
उद्भूत
भू* क* कृ* - उद्+भू+क्त
"जात, उत्पन्न, प्रसूत"
उद्भूत
भू* क* कृ* - उद्+भू+क्त
उत्तुंग
उद्भूत
भू* क* कृ* - उद्+भू+क्त
गोचर जो ज्ञानेन्द्रियों द्वारा जाना जा सके
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उद्भूत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹುಟ್ಟಿದ /ಉತ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ /ಉಂಟಾದ
निष्पत्तिः - > उद् + भू (सत्तायाम्) - "क्तः" (३-४-७२)
उद्भूत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಯೋಗ್ಯವಾದ /ಇಂದ್ರಿಯ ಗೋಚರವಾದ
उद्भूत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬೆಳೆದಿರುವ /ವೃದ್ಧಿಯಾದ /ಹೆಚ್ಚಿದ
L R Vaidya
English
udBUta {% a. (f. ता) %} 1. Born, generated, produced
2. capable of being perceived by the senses, as a गुण (in Vaiśeshika phil.).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उद्भूत, उदित, सञ्जात, निष्पन्न, जनित, जात, प्रवृत्त
adjective
यद् उत्पद्यते।
"देशे उद्भूताम् आततिं न्यूनीकर्तुं सर्वैः प्रयतितव्यम्।"
Synonyms:
 प्रवृद्ध, परिवृद्ध, समुपारूड, वर्धित, अभिवृद्ध, अभ्युच्चित, आपी, आप्यान, आप्यायित, उच्छ्रित, उदग्र, उदित, उदीरित, उदीर्ण, उद्भूत, उद्रिक्त, उन्नद्ध, उन्नमित, उपसृष्ट, ऋद्ध, एधित, जृम्भित, परिबृंहित, परिपुष्ट, परिवर्धित, प्यायित, बहुलीकृत, बहुलित, बृंहित, प्रचुरीकृत, प्रथित, रूढ, वेजित, विवर्धित, विवृद्ध, शून, साधिक, सहस्कृत, समारूढ, समेधित, सम्प्रविद्ध, संरब्ध, समुद्धत, समुक्षित, समुन्नीत, संवृद्ध, सान्द्रीकृत, सातिरिक्त, स्फीतीकृत, उच्छून
adjective
यः अवर्धत।
"प्रवृद्धेन मूल्येन जनाः पीडिताः।"
Synonyms:
 उत्पन्न, उत्पादन, जात, उद्भूत
adjective
यस्य उत्पत्तिः जाता।
"भारते उत्पन्नः चायः विदेशे निर्हरति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kun skye
१) अवरोह २) आसव ३) उद्भूत ४) उपपत्ति
kun tu skye
अवरोह / आसव / उद्भूत / उपपत्ति
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उद्भूतः, त्रि, (उद्भवति स्म । उत् + भू + क्त ।) उत्पन्नः ।जातः । यथा । ईशानसंहितायाम् ।“माघे कृष्णचतुर्द्दश्यामादिदेवो महानिशि ।शिवलिङ्गतयीद्भूतः कोटिसूर्य्यसमप्रभः” ॥
इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
(तथा, भाषापरिच्छेदे ५६ ।“उद्भूतस्पर्शवद्द्रव्यं गोचरः सोऽपि च त्वचः” ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उद्भूत
त्रि०
 उद् + भू--क्त । १ उत्पन्ने “शिवलिङ्गतयोद्भूतः कोटि-सूर्य्यसमप्रभः” ति० त०
पु०
 “समुद्रमथनोद्भूतः” कलस-मन्त्रः न्यायमते २ प्रत्यक्षयीग्ये “उद्भूतरूपं नयनस्य गो-चरः” उद्भूतस्पर्शवद्द्रव्यं गोचरः सोऽपि च त्वचः”भाषा० । उद्भूतत्वञ्च उद्भवापरपर्य्यायो रूपादिविशेषगु-णगतोजातिभेदः कणा० सूत्रवृत्तौ उक्तः यथा“अनेकद्रव्यसमवायात् रूपविशेषाच्च रूपोपलब्धिः” क० सू० ।“तेन रसगन्धस्पर्शेषु ज्ञानं व्याख्यातम्” सू० । “रूपगतो-विशेषोरूपविशेषः तच्चोद्भूतमनभिभूतत्वंरूपत्वञ्च तस्माद्रूप-स्योपलब्धिः । नन्वेवं परमाणोर्द्व्यणुकस्य च रूपं गृह्ये-तेत्यत उक्तमनेकद्रव्यसमवायादिति अनेकपदं भूयस्त्वपरंतेनानेकानि भूयांसि द्रव्याणि आश्रयतया यस्य तद-नेकद्रव्यं त्रसरेणुप्रभृति तत्समवायात्, घटादयोऽप्य-वयवद्वयारब्धाः परम्परयाऽनकद्रव्याश्रया एव, रसस्पर्शा-दौ रूपत्वविरहात् चाक्षुषत्वाभावः चाक्षुषे तेजसि चउद्भूतत्वविरहात्, । उद्भवः रूपादिविशेषगुणगतो जाति-विशेष एव रूपत्वादिव्याप्यः । नन्वेवं शुक्लत्वसुरभित्वक-टुत्वादिभिरपि परस्परभावानुपपतिरेव तत्तद्व्याप्यतन्ना-नात्वकल्पने तु कल्पनागौरवम् उद्भवपदस्य नानार्थत्व-ञ्चेति चेन्न वाह्यैकैकेन्द्रियग्रहणयोग्यगुणत्वस्यैपोपाधेरु-द्भवत्वात् तदुपाधिविरहस्यैवानुद्भवत्वात्, । अनुद्भवाभावएव उद्भव इति केचित् । तच्चिन्त्यम् अनुद्धवस्याप्येवं व्य-वस्थापयितुमशक्यत्वात् । अतीन्द्रियविशेषगुणत्वमनुद्भूतत्व-मिति चेत् एवं तर्हि ऐन्द्रियकविशेषगुणत्वस्यैवोद्भवत्वा-पत्तेः । ऐन्द्रियकत्वावच्छेदकं किमिति चेत् तुल्यम्, विशेषगुणेष्वेकैवोद्भूतत्वं जातिः गुणगतजातौ परस्पर-भावानुपपत्तिर्न दोषायेत्यपि वदन्ति । तेनेति रूपप्रत्यक्ष-ज्ञानेनेत्यर्थः यथा रूपविशेषात् रूपत्वानभिभूतत्वोद्भूतत्व-लक्षणात्, रूपोपलब्धिस्तथा रसविशेषात् रसत्वानमि भूतत्वो-द्भूत्वलक्षणात् रसोपलब्धिः एवमितरत्रापि योज्यम् । अ-नेकद्रव्यसमवायश्चातिदेश्यः । घ्राणरसनत्वगिन्द्रियाणामनु-द्भवाद्गन्धरसस्पर्शानामग्रहणम् पाषाणादावनुद्भवाद्गन्धर-सयोः । तद्भस्मनि तयोरुपलम्भात् तयोः पाषाणादावुप-लम्भ एव न तुस्पष्ट इत्येके । विभक्तावयवाप्यद्रव्यरूपानु-द्भवात्तदग्रहणम् एवं रसस्यापि । उष्णजले तेजीरूप-स्यानुद्भवात् स्पर्शस्य चाभिभवात् विततकर्पूरचम्पकादौरूपरसस्पर्शानामनुद्भवादनुपलम्भः । कनकादौ रूपमुद्भूत-मेव शुक्लत्वभास्वरत्वे परमभिभूते । रूपमप्यभिभूतमि-त्येके कनकग्रहणन्तु रूपान्तरसाहचर्य्यात् । अभिभवश्चबलवत्सजातीयग्रहणकृतमग्रहणं न तु बलवत्सजातीयस-म्बन्धमात्रम्, बलवत्सजातीयसम्बन्धस्याप्यग्रहणनिरूप्यतयाअग्रहणस्यैवोपजीव्यत्वात् नचाग्रहणप्रयोजकत्वेन बलवत्स-जातीय एवोपजीव्यः, अग्रहणस्य ग्रहणप्रागभावस्य तद-त्यन्ताभावस्य वा तदप्रयोज्यत्वात् ग्रहणध्वंसस्य च त-त्राभावात् । तवापि तर्हि बलवत्सजातीयग्रहणकृतमग्रहण-मनुपपन्नमेबेति चेत् अस्त्वेवं तथापि सजातीयस्य बल-वत्त्वे दुर्बलत्वे वा तादृशसम्बन्धसत्त्वे वा ग्रहणाग्रहणेएव प्रयोजके एवेति स एवाभिभवपदार्थः” ।
Burnouf
French
उद्भूत उद्भूत pp. (भू) né, produit.