उद्दीपन (uddIpana)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishSpoken Sanskrit
English उद्दीपन uddIpana affecting violently
उद्दीपन uddIpana illuminating
उद्दीपन uddIpana stimulus
उद्दीपन uddIpana inflaming
उद्दीपन uddIpana lighting up
उद्दीपन uddIpana any aggravating thing or circumstance
उद्दीपन uddIpana irradiation
उद्दीपन uddIpana animating
उद्दीपन uddIpana burning
उद्दीपन uddIpana stimulating
उद्दीपन uddIpana act of inflaming
उद्दीपन uddIpana incentive
उद्दीपन uddIpana exciting
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishउद्दीपनम् [uddīpanam], 1 Inflaming, exciting
क्रोध˚, अग्नि˚.
(In ) That which excites or feeds (a sentiment orrasa), any aggravating or attendant circumstance which gives poignancy to a feeling or passion
उद्दीपन- विभावास्ते रसमुद्दीपयन्ति ये S. D.* 16
see आलम्बनम् also.
Illuminating, lighting, setting fire to, burning
जतुमयशरणोद्दीपनः 5.26.
Burning of a body.
Apte 1890
Englishउद्दीपनं 1 Inflaming, exciting
क्रोध°, अग्नि°.
2 (In Rhet.) That which excites or feeds (a sentiment or rasa), any aggravating or attendant circumstance which gives poignancy to a feeling or passion
उद्दीपनविभावास्ते रसमुद्दीपयंति ये S. D. 160
see आलंबनं also.
3 Illuminating, lighting, setting fire to, burning
Ve. 5. 25.
4 Burning of a body.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiउद्दीपनम्
- उद्+दीप्+णिच्+ल्युट्
"जलाने वाला, उत्तेजना देने वाला"
उद्दीपनम्
- उद्+दीप्+णिच्+ल्युट्
जो रस को उत्तेजित करे
उद्दीपनम्
- उद्+दीप्+णिच्+ल्युट्
"प्रकाश करना, जलाना"
उद्दीपनम्
- उद्+दीप्+णिच्+ल्युट्
शरीर को भस्म करना
Shabdartha Kaustubha
Kannadaउद्दीपन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > उद् + दीपी (दीप्तौ) - "ल्युट्" (३-३-११५)
उद्दीपन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೇರಿಸುವುದು /ಹುರಿದುಂಬಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > उद् + दीपी (दीप्तौ) - "ल्युः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > उद्दीपयति
प्रयोगाः - > "उद्दीपनविभावास्ते रसमुद्दीपयन्ति ये"
उल्लेखाः - > सा० द० ३-१३१
उद्दीपन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತೇಜನ ಕೊಡುವ /ರಸೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಸಾಮಗ್ರಿ
L R Vaidya
EnglishWordnet
Sanskrit उद्दीपन
कस्यापि मनुष्यस्य कस्मिंश्चित् कार्ये प्रवर्तनं विशेषतया मनोभावस्य प्रदीपनम्।
"चुम्बकीयेन उद्दीपनेन मस्तिष्कस्य पार्किन्सन इत्याख्यः व्याधेः उपचारः क्रियते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritउद्दीपनं, (उत् + दीप् + ल्युट् ।) प्रकाशनम् ॥
विभावविशेषः । यथा, --“आलम्बनोद्दीपनाख्यौ तस्य भेदावुभौ स्मृतौ ।उद्दीपनविभावास्ते रसमुद्दीपयन्ति ये” ॥
ते च ।“आलम्बनस्य चेष्टाद्या देशकालादयस्तथा” ॥
चेष्टादीत्यादिशब्दात् रूपभूषणादयः । कालादिइत्यादिशब्दात् चन्द्रचन्दनकोकिलालापभ्रमर-झङ्कारादयः । इति साहित्यदर्पणे ॥
३ य परि-च्छेदः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritउद्दीपन उद् + दीप--णिच्--ल्युट् । १ प्रकाशने, २ उत्ते-जने च । ल्यु । अलङ्कारोक्ते रसाद्युद्दीपके “उद्दीपन-विभावास्ते रसमुद्दीपयन्ति ये” “रत्याद्युद्बोधकालोकेविभावाः काव्यनाट्ययोः । आलम्बनोद्दीपनाख्यौ तस्य भेदाबुभौ स्मृतौ” आलम्बनस्य चेष्टाद्या देशकालाद-यस्तथा” सा० द० उक्ते आलम्बनस्य ३ चेष्टादौ विभावेयथा शृङ्गारे रसे “चन्द्रचन्दनरोलम्बरुताद्युद्दीपनं मतम्”हासे “विकृताकारवाक्चेष्टं यदालोक्य हसेज्जनः । तद-त्रालम्बनं प्राहुस्तच्चेष्टोद्दीपनं मतम्” । करुणे “शोऽ-कोऽत्र स्थायिभावः स्याच्छोच्यमालम्बनं मतम् । तस्य दाहा-दिकावस्था भवेदुद्दीपनं पुनः” । वीरे “आलम्बनविभा-वास्तु विजेतव्यादयोमताः । विजेतव्यादिचेष्टाद्यास्तस्यो-द्दीपनरूपिणः” । भयानके “यस्मादुत्पद्यते भीतिस्त-दत्रालम्बनं मतम् । चेष्टा घोरतरास्तस्य भवेदुद्दीपनं पुनः” ।जुगुप्सायाम् “दुर्गन्धमांसपिशितमेदांस्यालम्बनं मतम् ।तत्रैव कृमिपाताद्यमुद्दीपनमुदाहुतमु” । अद्भुते “पीत-वर्णो, वस्तु लोकातिगमालम्बनं मतम् । गुणानां तस्यमहिसा भवेदुद्दीपनं पुनः” । शान्ते “परमात्मस्वरूप वातस्यालम्बनमिष्यते । पुण्याश्रमहरिक्षेत्रतीर्थरम्यवनादयः ।महापुरुषसङ्गाद्यास्तस्योद्दीपनरूपिणः” सा० द० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.